Lès 13 * 16 – 22 di Sèptèmber

E Evangelio i e Iglesia

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Gal. 6:1–10; Mat. 18:15–17; 1 Kor. 10:12; Rom. 15:1 Juan 13:34, Lukas 22:3.

Versíkulo di Memoria:

“Asina anto, miéntras nos tin oportunidat, laga nos hasi bon na tur hende, i spesialmente na esnan ku ta di e famia di fe” (Galationan 6:10, ESV).

Algun kunukero a disidí di warda e berduranan di mas grandi pa nan mes i pa planta esnan mas chikitu komo simia. Despues di un par di kosecha ku a frakasá, nan a deskubrí ku naturalesa a redusí nan kosechanan na sais di ninichi. Pa medio di e desaster aki, e kunukeronan ei a siña un lei importante di bida.

“Nan no por tabatin e mihó kosnan di bida pa nan mes i uza e sobránan pa simia. E lei di bida a dekretá ku e kosecha lo a reflehá e plantamentu.

“Den un otro sentido, planta [berduranan] chikitu ainda ta práktika komun. Nos ta kue e kosnan grandi di bida pa nos mes i ta planta e sobránan. Nos ta spera ku dor di algun drai loko di leinan spiritual, nos egoismo lo ser rekompensá ku generosidat.”—International Student Fellowship Newsletter, Mart 2007.

Pablo ta apliká e prinsipio aki den Galationan 6:1-10. Na lugá di miembronan “ku ta morde i devorá otro” (Gal. 5:15), e iglesia mester ta un lugá kaminda e Spiritu ta guia nos pa pone otronan promé ku nos mes. Ora nos komprondé ku nos ta salbá pa grasia, esaki mester hasi nos humilde i ku mas pasenshi i kompashon den e manera kon nos ta trata otronan.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 23 di sèptèmber.

Djadumingu17 di sèptèmber

Kana den Spiritu

Miéntras Pablo tabatin espektativanan haltu pa e naturalesa di bida Kristian (Gal. 5:16), su konseho na e kreyentenan den Galationan 6:1 tambe ta refreskantemente realístiko. Hende no ta perfekto, i asta e Kristiannan di mas dediká no ta imun pa erornan. Na Griego, e palabranan di Pablo den Galationan 5:16 ta indiká ku e ta visualisá un situashon ku probablemente ta bai sosodé den e iglesia na un momentu. Pablo ta duna e Galationan konseho práktiko riba kon pa dil ku situashonnan asina ora nan surgi.

Kon Kristiannan mester respondé ora un kompañero kreyente kai den un komportashon pekaminoso? Gal. 6:1, Mat. 18:15-17.



Pa benefisiá di e konseho di Pablo den Galationan 6:1, nos mester komprondé e tipo presis di situashon ku Pablo tin den mente. Esaki ta drai rondó di dos palabrá uzá den e promé mitar di e frase. E promé palabra ta gará (ESV) òf sorprendí (KJV). Literalmente e ta nifiká “ser detektá, kapturá, òf sorprendí.” E konteksto i diferente distinshonnan asosiá ku e palabra aki ta sugerí ku Pablo tin dos aspekto den mente. E ta referí no solamente na un kreyente ku ta “gara” un otro kreyente den e akto di algun maldat ma tambe e proseso dor di kua un persona ta haña su mes “sorprendí” dor di un komportashon (lesa Prov. 5:22) ku, bou di e mihó sirkunstansianan, e lo a skohe pa evitá.

E probabilidat, ku e maldat ku Pablo ta diskutiendo no ta deliberá, ta evidente for di e terminologia ku e ta uza. E palabra tradusí “falta” (KJV) òf “piká” (NIV), kua ta bin for di e palabra Griego paraptoma, no ta referí na un piká deliberá,ma mas bien un eror, un trompeká, un stap robes. E último tin sentido partikular den lus di e komentarionan previo di Pablo tokante “kana” segun e Spiritu. Ounke esaki den ningun forma ta diskulpá e eror di e persona, e ta hasi kla ku Pablo no ta tratando ku un kaso di piká desafiante (1 Kor. 5:1-5).

E reakshon korekto den sirkunstansianan asina no mester ta kastigu, kondenashon, òf desfraternisashon, ma restourashon. E palabra Griego tradusí “restourá” ta katartizo i ta nifiká “drecha” òf “pone na òrdu”. Den Tèstamènt Nobo e ta ser uzá pa “drecha” redanan (Mat. 4:21), i e ta deskribí e proseso di pega un wesu kibrá komo un terminologia médiko den literatura Griego. Den e mesun forma ku nos lo no a bandoná un kompañero kreyente ku a kai i a kibra un pia, komo miembronan di e kurpa di Kristu nos mester kuida kariñosamente pa nos rumannan hòmber i muhé den Kristu ku por trompeká i kai miéntras nos ta kana riba e kaminda pa e reino di Dios.

Djaluna18 di sèptèmber

Kuidou ku Tentashon

“I Nathan a bisa David: “Abo ta e hòmber” (2 Sam. 12:7).

E seriedat di Pablo su palabranan den Galationa 6:1—pa warda nos mes bida pa nos tambe no sigui den tentashon—no mester ser pasá por alto. Un indikashon di e urgensia i preokupashon personal tras di e konseho di Pablo por ser mirá den e manera ku e ta hasi su apelashon. E palabra tradusí “konsiderá” (KJV) òf “tene kuidou” (NRSV) ta nifiká literalmente “wak e kuidadosamente” òf “paga atenshon kuidadoso na” (kompará Rom. 16:17, Fil. 2:4). Asina, loke Pablo ta bisando literalmente ta: “tene bista kuidadosamente riba bo mes” si en kaso ku piká tambe kue bo di sorpresa. Pa enfatisá e spièrtamentu aki, Pablo ta kambia for di e segundo persona plural (“boso tur”) den e promé mitar di Galationan 6:1 na e segundo persona singular (“bo”) den e último mitar di e versíkulo. Esaki no ta un spièrtamentu general ku ta apliká na henter e kongregashon; e ta un spièrtamentu personal dirigí na kada individuo den iglesia.

Pablo no ta identifiká eksplísitamente e naturalesa di e tentashon ku e ta spièrta e Galationan di forma asina fuerte kontra dje. Kisas e no tabatin un transgreshon spesífiko den mente ma tabata simplemente refiriendo na e peliger di kometé e mesun piká, loke sea e ta, for di kua nan ta purbando di restourá otro. Na mes momentu, su palabranan den Galationan 5:26 kontra bira “tribí” (NKJV) ta sugerí ku e ta spièrta nan kontra sinti ku nan ta, den un forma, spiritualmente superior na esnan ku nan ta restourando.

Dikon Pablo lo mester a spièrta e Galationan kontra orguyo spiritual? Konsiderá 1 Kor. 10:12, Mat. 26:34, 2 Sam. 12:1-7.



Un di e peligernan di mas grandi pa e kanamentu Kristian ta un sentido di orguyo spiritual ku ta pone nos pensa ku di un òf otro forma nos ta imun for di kometé sierto tipo di piká. E echo serio ta ku nos tur tin e mesun naturalesa pekaminoso, un naturalesa ku ta kontrali na Dios. Pues, sin e poder di restrikshon di e Spiritu di Dios, nos por a someté na kasi kualke piká, si e sirkunstansianan tabata korekto. Un konsiensia asina di nos berdadero identidat pafó di Kristu por warda nos for di kai den e piká di hustisia-propio, i e por duna nos tambe simpatia mas grandi pa otronan ku ta kometé erornan.

Djamars19 di sèptèmber

Kargamentu di Karga (Gal. 6:2-5)

Ademas di restourá esnan kaí, ki otro instrukshonnan Pablo ta duna e kreyentenan na Galatia? (Gal. 6:2-5; lesa tambe Rom. 15:1, Mat. 7:12).



E palabra Griego tradusí “karga” den Galationan 6:5 ta baros. E tabata referí literalmente na un peso òf karga pisá ku un hende mester a karga un distansia largu. Despues di tempu, sinembargo, e a bira un metáfora pa kualke tipo di problema òf difikultat, manera e karga di un dia largu di trabou riba un dia kayente (Mat. 20:12). Miéntras e konteksto inmediato di Pablo su mandato pa “un karga peso di otro” siguramente ta inkluí e delitonan moral di e kompañeronan kreyente menshoná den e versíkulo anterior, e konsepto di karga peso ku e tin den mente ta muchu mas amplio. E instrukshonnan di Pablo ta revelá vários disernimentu spiritual tokante e bida Kristian ku no mester ser pasá por alto.

Di promé, manera Timothy George ta nota, “Tur Kristian tin karganan. Nos karganan por diferensiá den sais i forma i lo varia den tipo, dependiendo di e órden di diferensia di nos bida. Pa algun e ta e peso di tentashon i e konsekuensianan di un delitu moral, manera den versíkulo 1 akinan. Pa otronan e por ta un malesa físiko, òf un konfushon mental, òf un krísis familiar, òf falta di empleo, òf opreshon demoniako, òf un ehérsito di otro kosnan; pero ningun Kristian ta apsolbé di karganan.”—Galatians, p. 413.

Di dos, Dios no tin intenshon pa nos karga tur nos karganan nos so. Desafortunadamente, hopi biaha nos ta muchu mas dispuesto pa yuda otronan karga nan karganan ku nos ta den permití otronan yuda nos karga esnan di nos mes. Pablo ta kondená e aktitut aki di arogansia (Gal. 6:3) komo orguyo humano, ora nos nenga di atmití ku nos tambe tin nesesidatnan i debilidatnan. Un orguyo asina no solamente ta roba nos di e konsuelo di otronan ma ta prevení otronan tambe di kumpli ku e ministerio ku Dios a yama nan pa ehekutá.

Finalmente, Dios ta yama nos pa karga e karganan di otronan pasobra ta dor di nos akshonnan e konsuelo di Dios ta ser hasí manifesto. E konsepto aki ta konstruí riba e echo ku e iglesia ta e kurpa di Kristu. Un ilustrashon di esaki ta den e palabranan di Pablo: “Ma Dios, Kende ta konsolá esnan abatí, a konsolá nos ku e binida di Tito” (2 Kor. 7:6, ESV). Nota ku “Dios Su konsuelo no a ser duná na Pablo atraves di su orashon privá i wardamentu riba Señor, ma atraves di e kompañerismo di un amigu i pa medio di e bon notisia ku e a trese.

“Amistat humano, den kua nos un ta karga e otro su karganan, ta parti di e propósito di Dios pa Su pueblo.”—John R. W. Stott, The Message of Galatians, p. 158.

Djarason20 di sèptèmber

E Lei di Kristu (Gal. 6:2-5)

Pablo ta konektá kargamentu di karga ku kumpli ku e lei di Kristu. Kiko e ke men ku “e lei di Kristu”? Gal. 5:14, 6:2, Juan 13:34, Mat. 22:34–40.



Pablo su uzo di e frase “e lei di Kristu” (ton nomon tou Christou) no ta aparesé ningun kaminda mas den Beibel, ounke e ta uza un ekspreshon similar den 1 Korintionan 9:21 (ennomos Christou). E singularidat di e frase aki a resultá den un kantidat di diferente interpretashon. Algun hende eróneamente ta argumentá ku esaki ta evidensia ku e lei di Dios duná na Sinaí a ser remplasá pa un lei diferente, e lei di Kristu. Otronan ta bisa ku e palabra lei simplemente ta nifiká un “prinsipio” general (lesa Rom. 7:21), ku ta nifiká ku ora nos karga e karga di otronan, nos ta siguiendo e ehèmpel di Hesus. Miéntras e último interpretashon tin algun mérito, e konteksto i terminologia similar ku Galationan 5:14 ta sugerí ku “kumpliendo ku e lei di Kristu” ta un otro referensia na kumpli ku e lei moral pa medio di amor. Pablo a mustra anteriormente den su karta ku e lei moral no a ser anulá ku e binida di Kristu. En kambio, e lei moral interpretá pa medio di amor ta sigui hunga un papel importante den bida di e Kristian. Esaki ta e resúmen di loke Hesus a siña durante Su ministerio terenal i tambe a praktiká dor di henter Su bida i asta den Su morto. Ora nos ta karga e karganan di otronan, nos no ta solamente siguiendo den e pasonan di Hesus, nos ta kumpliendo ku e lei tambe.

Un otro asuntu ta surgi den e tèkstnan aki, e aparente kontradikshon entre Galationan 6:2 i 6:5. E problema, sinembargo, ta ser resolvé fásilmente ora hende realisá ku Pablo ta uzando dos diferente palabra pa deskribí dos diferente situashon. Manera nos a mira kaba, e palabra pa karga den versíkulo 2 (baros) ta referí na un karga pisá ku mester ser kargá pa un distansia largu. E palabra phortion den versíkulo 5, sinembargo, ta referí na un karga di barku, un mochila di un sòldá, òf asta un yu den matris. Miéntras ku e karganan promé por ser poné un banda, e último no por. Un mama na estado mester karga su mes yu. Manera e ehèmpel aki ta sugerí, tin algun karga ku hende por yuda nos karga ma otronan ku niun hende por karga pa nos, manera e karga di un konsenshi kulpabel, sufrimentu, i morto. Pa esakinan, nos mester dependé riba ayudo di Dios so (Mat. 11:28-30).

Djaweps21 di sèptèmber

Sembra i Kosechá (Gal. 6:6-10)

Den Galationan 6:7, e palabra tradusí “hasi bofon” (mukterizo) ta aparesé solamente aki den Tèstamènt Nobo, ounke e ta aparesé hopi biaha den e tradukshon Griego di Tèstamènt Bieu. Literalmente e ta nifiká “hisa bo nanishi den despresio”. Den Tèstamènt Bieu e ta referí típikamente na e despresiamentu di e profetanan di Dios (2 Kron. 36:16, Yer. 20:7), i e ta asta ser uzá un biaha pa deskribí gráfikamente un aktitut rebelde pa ku Dios (Ezek. 8:17).

Pablo su punto ta ku hende por ignorá Dios òf asta menospresiá Su mandamentunan, pero nan no por gaña Dios. E ta e hues final, i al final nan lo tin ku paga e preis pa nan akshonnan.

Lesa Galationan 6:8. Kiko Pablo ke men akinan? Ki ehèmpelnan bo por haña den Beibel di personahenan ku ta sembra na e karni i sembra na e Spiritu? (Lesa por ehèmpel, Echonan 5:1–5, Lukas 22:3, Dan. 1:8, Mat. 4:1.)



Pablo su metáfora tokante sembra i kosechá no ta úniko. E ta un echo di bida ku ta aparesé den hopi dichonan proverbial antiguo. Loke ta signifikante, sinembargo, ta kon Pablo ta uz’é pa enfatisá su komentarionan previo tokante e karni i e Spiritu. James D.G. Dunn ta nota: “Un ekivalente moderno ta ku nos ta liber pa skohe, pero nos no ta liber pa skohe e konsekuensianan di nos eskoho.”—Galatians, p. 330.

Ounke Dios no ta libra nos semper for di e konsekuensianan terenal di nos pikánan, nos no mester ser vensé ku desesperashon pa e mal eskohonan ku nos a hasi. Nos por regosihá ku Dios a pordoná nos di nos pikánan i a adoptá nos komo Su yunan. Nos mester kapitalisá riba e oportunidatnan ku nos tin awor pa invertí den e kosnan ei ku lo produsí un kosecha selestial.

Galationan 6:10, mientrastantu, ta ilustrá e punto ku “étika Kristian tin un dòbel focus: unu ta universal i ta abarká tur kos, ‘Laga nos hasi bon na tur hende’; e otro ta partikular i spesífiko, ‘spesialmente na esnan ku ta pertenesé na e famia di kreyentenan.’ E apelashon general di Pablo tabata basá riba e echo ku tur persona tur kaminda a ser kreá den imágen di Dios i ta pues infinitamente presioso den Su bista. Ki ora ku Kristiannan a lubidá e faktor primario aki di revelashon bíbliko, nan a kai inevitablemente víktima di e pikánan opvio di rasismo, seksismo, tribalismo, klasismo, i mil otro inhustisia ku a aflihí e komunidat humano for di Adam i Eva te na e dia presente.”—Timothy George, Galatians, pp. 427, 428.

Djabièrnè22 di sèptèmber

Pa mas Estudio:

“E Spiritu di Dios ta tene maldat bou di kontròl di konsenshi. Ora hende ta halsa su mes riba e influensia di e Spiritu, e ta haña un kosecha di inikidat. Riba un hende asina e Spiritu tin ménos i ménos influensia pa fren’é di sembra simianan di desobediensia. Spièrtamentunan tin ménos i ménos poder riba dje. Gradualmente e ta pèrdè su temor di Dios. E ta sembra na e karni; e lo kosechá korupshon. E kosecha di e simia ku e mes a sembra, ta hechando. E tin un despresio pa e mandamentunan santu di Dios. Su kurason di karni ta bira un kurason di piedra. Resistensia na bèrdat ta konfirm’é den inikidat. Ta pasobra hende ta sembra simianan di maldat, ku ilegalidat, krímen, i violensia a prevalesé den e mundu antidiluviano.

Tur mester ta inteligente enkuanto di e agensia pa medio di kua e alma ta ser destruí. No ta pa motibu di kualke dekreto ku Dios a emití kontra hende. E no ta hasi hende siegu spiritualmente. Dios ta duna sufisiente lus i evidensia pa kapasitá hende pa distinguí bèrdat for di eror. Pero e no ta fòrsa hende pa risibí bèrdat. E ta lag’é liber pa skohe e bon òf pa skohe e malu. Si hende resistí evidensia ku ta sufisiente pa guia su huisio den e direkshon korekto, i skohe maldat un biaha, e lo hasi esaki mas fásilmente e di dos biaha. E di tres biaha e lo hala su mes ainda mas fervientemente for di Dios i skohe pa para na banda di Satanas. I den e kurso aki e lo sigui te ora e a ta konfirmá den maldat, i te kere e mentira ku e a karisiá komo bèrdat. Su resistensia a produsí su kosecha (MS 126, 1901).”—Ellen G. White Comments, The SDA Bible Commentary, tomo 6, p. 1112.

Preguntanan di Diskushon:

pregunta 1Den un sentido práktiko, kiko ta nifiká realmente pa “restourá” un kompañero kreyente ku a kai den piká? Den ki forma e naturalesa di piká kometé ta afektá e proseso di restourashon?

pregunta 2Pasobra tin algun karga ku hende mester karga riba nan mes (Gal. 6:5), kon un kreyente ta determiná si e mester purba yuda un hende?

pregunta 3Kon bo iglesia ta dil ku e instrukshonnan di Pablo den Galationan 6? Kiko abo por hasi personalmente pa hasi un diferensia?

Resúmen:

E indikashon di Dios Su presensia meimei di Su pueblo ta ser manifestá den e spiritu manera Kristu denter di e iglesia. E por ser mirá den e forma ku pordon i restourashon ta ser ekstendé na esnan ku kometé eror, den kon nan un ta yuda otro den pruebanan, i den aktonan intenshonal di kariño kompartí no solamente entre nan mes ma tambe ku inkrédulonan.