Lès 14 * 23 – 29 di Sèptèmber

Gabando den e Krus

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Gal. 6:11-18; Rom. 6:1-6; 12:1-8; 2 Kor. 4:10; 5:17; 11:23-29.

Versíkulo di Memoria:

“Ma ohalá ku nunka lo mi gloria sino den e krus di nos Señor Hesukristu, dor di kual e mundu a ser krusifiká pa mi, i ami pa e mundu” (Gal. 6:14).

E estudio aki riba Galationan tabata intenso. Esei ta pasobra e karta mes ta intenso. Konosiendo su yamada, konosiendo e bèrdat di loke e a prediká (despues di tur kos, manera e a bisa un kantidat di biaha, ku bèrdat tabata bini di Señor), Pablo a skibi ku e pashon inspirá di e profetanan di Tèstamènt Bieu, di un Isaias, un Yeremias, un Hosea. Meskos ku nan a supliká e pueblo di Dios den nan tempu pa bira for di nan eror, Pablo akinan ta hasiendo meskos ku esnan den su tempu.

No importá kon diferente e sirkunstansianan inmediato tabata, na final e palabranan di Yeremias mes fásilmente por a ser apliká na e Galationan manera nan a hasi den e dianan di Yeremias: “Asina Señor ta bisa, no laga e hende sabí gloria den su mes sabiduria, ni laga e hende poderoso gaba den su poder; no laga e hende riku gloria den su rikesanan: ma laga esun ku ta gaba, gaba den esaki, ku e ta komprondé i konosé Mi, ku Ami ta Señor kende ta mustra miserikòrdia, huisio i hustisia riba tera: pasobra mi tin delisia den e kosnan aki, “Señor ta deklará” (Yer. 9:23, 24).

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 30 di sèptèmber.

Djadumingu24 di sèptèmber

Pablo su Mes Man

Kompará Pablo su último komentarionan den Galationan 6:11-18 ku su remarkenan hasí den su otro kartanan. Den ki manera e final di Galationan ta similar i tambe diferente for di nan? (Lesa e remarkenan final den Romanonan, 1 i 2 Korintionan, Efesionan, Filipensenan, Kolosensenan, i 1 i 2 Tesalonisensenan.)



Pablo su remarkenan final no ta semper uniforme, pero un kantidat di elementonan komun ta aparesé den nan:

  1. saludo na individuonan spesífiko,
  2. un ekshortashon final,
  3. un firma personal, i
  4. un bendishon final. Ora ku e diferente karakterístikanan ser kompará ku Pablo su remarkenan final den Galationan, dos diferensia signifikante ta aparesé.

Di promé, diferente for di e otro kartanan di Pablo, Galationan no ta kontené un saludo personal. Dikon? Manera ku e ousensia di e gradisimentu tradishonal na kuminsamentu di e karta, esaki probablemente ta un indikashon mas aleu di e relashon ku a bira difísil entre Pablo i e Galationan. Pablo ta kortes pero formal.

Di dos, nos mester kòrda ku tabata Pablo su kustumber pa dikta su kartanan na un eskriba (Rom. 16:22). Despues ora e tèrminá, Pablo hopi biaha tabata tuma e pèn e mes i skirbi algun palabranan kòrtiku ku su mes man pa tèrminá e karta (1 Kor. 16:21). Den Galationan, sinembargo, Pablo ta desviá for di su práktika. Ora e tuma e pèn for di e eskriba,Pablo ainda ta asina preokupá ku e sirkunstansianan na Galatia ku e ta terminá skirbiendo mas en kambio. Simplemente e no por pone e pèn abou, te na momentu ku e bolbe roga e Galationan pa nan bira for di nan kamindanan bobo.

Den Galationan 6:11 Pablo ta enfatisá ku e a skirbi e karta ku lèternan grandi. Realmente nos no sa dikon. Algun a spekulá ku Pablo no tabata referí na e grandura di e lèternan, sino na nan mal forma. Nan a sugerí ku kisas Pablo su mannan tabata sea asina manká di persekushon òf trosé dor di trahamentu di tènt ku e no por a forma su lèternan ku presishon. Otronan ta kere ku su komentarionan ta proveé mas evidensia di su falta di bisti. Apesar ku ámbos punto di bista ta posibel, e ta parse muchu ménos spekulativo pa simplemente konkluí ku Pablo intenshonalmente tabata skirbi ku lèternan grandi pa asina enfatisá i bolbe enfatisá su punto, similar na e manera kon nos lo por enfatisá un palabra òf konsepto importante dor di suprayá esaki, poniendo esaki komo lèter skùin, òf skibiendo esaki ku LÈTERNAN KAPITAL.

Loke sea tabata e rason, Pablo siguramente tabata kier pa e lesadónan paga atenshon na su spièrtamentunan i amonestashonnan.

Djaluna25 di sèptèmber

Gabando den e Karni

Lesa Galationan 6:12, 13. Kiko Pablo ta bisando den e versíkulonan aki?



Ounke ku anteriormente Pablo a duna un hint tokante e agènda i motivashon di su oponentenan (lesa Gal.1:7, 4:17), su remarkenan den Galationan 6:12, 13 ta e promé komentarionan eksplísito ku e ta hasi tokante su oponentenan. E ta deskribí nan komo un ku ke “hasi un bon impreshon den karni”. E frase “ un bon impreshon” na Griego ta nifiká literalmente pa buta “un bon kara”. De echo, e palabra pa “kara” ta igual na Griego ku e palabra pa maskarada di un aktor, i figurativamente e palabra aki a asta ser usá pa referí na e ròl hungá pa un aktor. Den otro palabra, Pablo ta bisando ku e hendenan aki tabata manera aktornan buskando aprobashon di un oudiensia. Den un kultura basá riba honor i bèrgwensa, konformidat ta esensial, i esnan ku ta siña e erornan ta parse di tabata buskando pa mehorá e klasifikashon di nan honor dilanti di nan kompañeronan Hudiu na Galatia i otro Kristiannan Hudiu aya na Yerusalèm.

Pablo ta splika un punto importante tokante un di nan motibunan–e deseo di evitá persekushon. Ounke persekushon siguramente por ser komprondé den su formanan di mas dramátiko ku ta enbolbí abusu físiko, e por ta mes un dañino te asta den su formanan mas “suave” di tèrmentu i eksklushon. Pablo i otro zelotenan fanátiko na Hudea a yega di trese un biaha e tipo anterior (Gal. 1:13), pero e último tambe tabatin su efekto riba Kristiannan.

E lidernan religioso Hudiu ainda tabatin influensia polítiko signifikante den hopi área. Nan tabatin e sanshon ofisial di Roma; p’esei, hopi kreyente Hudiu tabata ansioso pa mantené bon relashonnan ku nan. Dor di sirkumsidá e Paganonan i siñando nan pa warda e Torah, e hasidónan di problema na Galatia por a haña un punto di komun ku e Hudiunan lokal. Esaki no solamente lo a pèrmití nan mantené un kontakto amikal ku esnan di sinagoganan, sino nan por a asta fortalesé nan lasonan ku e kreyentenan Hudiu na Yerusalèm, ku tabata tin un sospecho kresiente tokante e trabou ku tabata ser realisá huntu ku e Paganonan (Echonan 21:20, 21). Sin duda, tambe, den un sentido nan akshonnan por a hasi nan testimonio na e Hudiunan mas efektivo.

Loke sea ta situashon ku Pablo tin den mente, su propósito ta kla: “Tur ku ta deseá na biba santu den Kristu Hesus lo sufri persekushon” (2 Tim. 3:12).

Djamars26 di sèptèmber

Gabando den e Krus (Gal. 6:14)

“Ma ohalá ku nunka lo mi mester gloria, sino den e krus di nos Señor Hesukristu, dor di kua e mundu a ser krusifiká pa mi, i ami pa e mundu” (Gal. 6:14).



Despues di a eksponé e motibunan ku a insitá algun pa insistí riba sirkumsishon, Pablo ta presentá su mensahe di evangelio na e Galationan un último biaha, ounke solamente den forma di resúmen. Pa Pablo, e evangelio ta basá riba dos prinsipio fundamental:

  1. e kurason di e Krus (v. 14) i
  2. e doktrina di hustifikashon (v. 15). Den e estudio di awe e enfoke ta riba esun promé.

Bibando den siglo bintiun, ta difísil pa komprondé e shòk ku e komentarionan di Pablo tokante e Krus (Gal. 6:14) originalmente a transmití. Awe e Krus di Kristu ta un símbolo komun i karisiá ku ta lanta sintimentunan positivo pa mayoria hende. Den tempu di Pablo, sinembargo, e Krus no tabata algu pa gaba den dje ma algu pa ser despresiá. Hudiunan tabata haña e idea di un Mesias krusifiká ofensivo, i Romanonan tabata haña krusifikashon asina repugnante ku e no tabata ni ser menshoná komo un forma di kastigu ku ta pas pa un siudadano Romano.

E despresio ku kua e mundu antiguo tabata wak e krus di Kristu ta ser mirá klaramente den e pintura original di e krusifikashon registrá. Bayendo bèk trempan den siglo dos, un piesa di grafiti antiguo ta deskribí e krusifikashon di un hòmber ku kabes di un buriku. Bou di e krus i pegá na un pintura di un hòmber ku su mannan hisá den adorashon, tin un inskripshon ku ta bisa: “Alexander ta adorá su dios.” E punto ta kla: e krus di Kristu ta ser konsiderá ridíkulo. Ta den e konteksto aki ku Pablo ta deklará ku kurashi ku e por gaba den nada otro sino den e krus di Kristu!

Ki diferensia e krus di Kristu a hasi den e relashon di Pablo ku e mundu? Gal. 6:14, Rom. 6:1–6, 12:1–8, Fil. 3:8.



E krus di Kristu ta kambia tur kos pa e kreyente. E ta desafiá nos no solamente pa reevaluá kon nos ta mira nos mes ma tambe kon nos ta relashoná ku e mundu. E mundu, e siglo presente malu aki i tur loke e ta enserá (1 Juan 2:16), ta para den oposishon na Dios. Pasobra nos a muri ku Kristu, e mundu no tin e poder di sklavisá mas ku e tabatin un tempu riba nos, i e bida bieu ku nos tabata biba un tempu pa e mundu no tei mas. Siguiendo e analogia di Pablo, e kiebro entre e kreyente i e mundu mester ta komo si fuera nan dos a muri un na otro.

Djarason27 di sèptèmber

Un Kreashon Nobo

Despues di a enfatisá e importansia di e Krus di Kristu na e bida Kristian, Pablo awor ta enfatisá e di dos prinsipio fundamental di e mensahe di su evangelio: hustifikashon pa fe.

Manera nos a mira henter trimèster, Pablo básikamente a empeñá sirkumsishon kontra evangelio. Sinembargo, e no ta kontra e práktika mes. Pablo a hasi vários deklarashon fuerte kontra sirkumsishon (Lesa Gal. 5:2-4), pero e no ke pa e Galationan konkluí ku siendo insirkumsidá ta mas agradabel pa Dios ku ser sirkumsidá. Esei no ta e punto, pasobra un hende por ta mes legalístiko tokante loke un hende ta hasi ku loke un hende no ta hasi. Papiando spiritualmente, e asuntu di sirkumsishon riba su mes ta irelevante. Religion berdadero no ta ankrá den komportashon eksterno ma den e kondishon di e kurason humano. Manera Hesus Mes a bisa, un persona por parse bunita di pafó ma ta spiritualmente putrí di paden (Mat. 23:27).

Kiko ta nifiká pa ta un kreashon nobo? Gal. 6:15, 2 Kor. 5:17. Kon bo mes a eksperensiá loke e ta nifiká?



Ktisis ta e palabra Griego tradusí “kreashon”. E por sea referí na un “kriatura” individual (Hebr. 4:13) òf na tur e órden “kreá” mes (Rom. 8:22). Den ámbos kaso, e palabra ta impliká e akshon di un Kreador. Esei ta Pablo su punto. Birando un “kriatura nobo” no ta algu ku por ser lográ pa medio di kualke esfuerso humano‒sea sirkumsishon òf kualke otro kos. Hesus ta referí na e proseso aki komo e “nasementu di nobo” (Juan 3:5–8). E ta e akto divino den kua Dios ta kue un persona ku ta spiritualmente morto i supla bida spiritual den dje. Esaki ta sinembargo un otro metáfora pa deskribí e akto salbador ku Pablo ta deskribí di forma típiko komo hustifikashon pa fe.

Pedro ta referí na e eksperensia di kreashon nobo aki den detaye mas grandi den 2 Korintionan 5:17. Den e versíkulo aki Pablo ta splika ku bira un kreashon nobo ta nifiká muchu mas ku djis un kambio den nos status den e bukinan di shelu; e ta produsí un kambio den nos bida awe. Manera Timothy George ta nota, e “ta enbolbí henter e proseso di kombershon: e obra regenerativo di Spiritu Santu ku ta guia na arepentimentu i fe, e proseso diario di humiashon i klarifikashon, kresementu kontinuo den santidat ku ta hiba finalmente na konformidat na e imágen di Kristu.”—Galatians, p. 438. Bira un kriatura nobo, sinembargo, no ta loke ta hustifiká nos. E kambio radikal aki, en kambio, ta e manifestashon inekibokabel di loke ta nifiká di ser hustifiká.

Djaweps28 di sèptèmber

Último Remarkenan

Pablo ta duna su bendishon riba esnan ku, e ta bisa, “ta sigui e regla aki” (Gal. 6:16, NIV, NRSV). Mirando e konteksto, di ki “regla” bo ta kere ku Pablo ta papiando?



E palabra tradusí “regla” literalmente ta referí na un bara règt òf repi uzá dor di mèsla òf karpinté pa midi. E palabra finalmente a tuma un nifikashon figurativo ku ta referí na e reglanan òf normanan pa medio di kua un persona ta evaluá algu. Por ehèmpel, ora hende ta papia tokante e kanòn di Tèstamènt Nobo, nan ta refiriendo na e bintishete bukinan di Tèstamènt Nobo, kua ta ser mirá komo outoritativo pa determiná tantu e kreensia komo práktika di e iglesia. P’esei, si un siñansa no ta “kuadra” ku loke ta ser hañá den e bukinan aki, e no ta ser aseptá.

Kiko ta e “markanan di Señor Hesus” ku Pablo ta karga riba su kurpa? Kiko e ke men ora e skirbi ku ningun hende mester “molesti’é” pa motibu di nan? Galationan 6:14 lo por yuda kontestá e pregunta aki? Gal. 6:17, 2 Kor. 4:10, 11:23–29.



E palabra marka ta bin for di e palabra Griego stigmata, for di kua e palabra Ingles stigma tambe ta derivá. Pablo por ta refiriendo na e práktika komun di e kimamentu di esklabonan ku e insignia di nan shonnan komo un forma di identifikashon, òf di e práktika den algun religion misterioso kaminda un fanátiko tabata kima su mes komo un señal di deboshon. Den kualke kaso, “ku ‘e markanan di Señor Hesus’ Pablo sin duda ta referí na e markanan lagá riba su kurpa dor di persekushon i tempu difísil (lesa 2 Kor. 4:10, 11:24-27). Su oponentenan awor ta insistí riba obligá su konversonan Pagano pa aseptá e marka di sirkumsishon komo un señal di nan sumishon na Hudaismo. Pero Pablo tin markanan ku ta indiká ken su esklabo e a bira, i p’e no tin niun otro lealtat ku na Kristu. . . . E markanan ku Pablo a risibí for di su enemigunan miéntras e tabata den servisio di su Shon tabata papia di forma mas elokuente di su deboshon na Kristu.”—Ellen G. White Comments, The SDA Bible Commentary, tomo 6, p. 989.

Djabièrnè29 di sèptèmber

Pa mas Estudio:

E krus di Kalvario ta desafiá, i finalmente lo vense tur poder terenal i infernal. Den e krus tur influensia ta sentrá, i for di dje tur influensia ta sali. E ta e gran sènter di atrakshon, pasobra riba dje Kristu a duna Su bida pa e rasa humano. E sakrifisio aki a ser ofresé pa e propósito di restourá hende na su perfekshon original. Sí, mas ainda, e a ser ofresé pa dun’é henter un transformashon di karakter, hasiendo e mas ku un vensedó.

“Esnan ku, den e forsa di Kristu, vense e gran enemigu di Dios i hende, lo okupá un posishon den e kortenan selestial ariba angelnan ku nunka a kai.

Kristu ta deklará: ‘Ami, si Mi ser halsá for di tera, lo hala tur hende serka Mi.’ Si e krus no haña un influensia na su fabor, e ta krea un influensia. Atraves di generashon tras generashon, e bèrdat pa e tempu aki ta ser revelá komo bèrdat presente. Kristu riba e krus tabata e medio dor di kua miserikòrdia i bèrdat a topa huntu, i hustisia i pas a sunchi otro. Esaki ta e medio ku mester move e mundu (MS 56, 1899).”—Ellen G. White Comments, The SDA Bible Commentary, tomo 6, p. 1113.

Preguntanan di Diskushon:

pregunta 1Ki nifikashon bo ta haña den e echo ku Pablo ta tantu kuminsá komo terminá su karta ku referensia na e grasia di Dios? Kompará Gal. 1:3 i Gal. 6:18.

pregunta 2Den lus di e deklarashon di Pablo tokante ser “krusifiká . . . na e mundu” (Gal. 6:14), ki relashon Kristiannan mester tin ku e mundu awe? Kon Kristiannan mester relashoná ku asuntunan ku ta trata ku e medioambiente, rasismo, aborto, etc. si nan a muri na e mundu?

pregunta 3Kon un persona sa si e a eksperensiá e “kreashon nobo” ku Pablo ta skirbi di dje?

pregunta 4Basá riba loke bo a siña e trimèster aki, kon lo bo a resumí e puntonan di bista di Pablo riba e siguiente tópikonan: e lei, obranan di lei, hustifikashon pa fe, e pakto bieu i nobo, e obra di Kristu, i e naturalesa di e bida Kristian?

Resúmen:

Religion berdadero no ta konsistí den komportashon eksterior solamente sino den e kondishon di e kurason. Ora e kurason ta ser someté na Dios, bida di un persona lo reflehá mas i mas e karakter di Kristu mientras e ta krese den fe. E kurason mester ser someté na Kristu; ora esei sosodé tur sobrá kos lo sigui.