Lès 1 * 28 di desèmber - 3 di yanüari

Di Lesa pa Komprondé

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Lukas 24:25-27; 2 Pe. 3:11-13; Jonas 3:3-10; Num. 14:34; Dan. 9:23; 10:11,12.

Versíkulo di Memoria:

“Asina Felipe a kore bai serka dje, i a tend’é ta lesa profeta Isaias, i a bisa, ‘Bo ta komprondé loke bo ta lesando?’ ” (Echonan 8:30, NKJV).

Nos iglesia a nase for di denter di e páginanan di e buki di Daniel, nos estudio pa e trimèster akí. Segun ku nos ta kuminsá, nos mester tene e siguiente puntonan den mente komo un malchi pa yuda guia nos a lo largu di nos estudio.

Na promé lugá, nos mester kòrda semper ku Kristu ta e sentro di Daniel, meskos ku E ta di henter Beibel.

Di dos, Daniel ta organisá den un forma ku ta mustra bunitesa literario i ta yuda nos komprondé su enfoke prinsipal.

Di tres, nos mester komprondé e diferensia entre profesianan klásiko i apokalíptiko. Esaki lo yuda nos distinguí entre e profesianan di Daniel i esnan di otronan manera Isaias, Amos, i Jeremias.

Di kuater, segun ku nos ta studia e profesianan di tempu di Daniel, nos mester komprondé ku e skemanan profétiko di Daniel ta abarká periodonan largu di tempu i ta ser midí di akuerdo ku e prinsipio di dia-aña.

Di sinku, nos lo enfatisá ku e buki di Daniel no solamente ta transmití informashon profétiko sino ta profundamente relevante na nos bida personal awe.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 4 di yanüari.

Djadumingu29 di desèmber

Kristu: E Sentro di Daniel

Lesa Lukas 24:25-27; Juan 5:39; i 2 Korintionan 1:19,20. Den ki formanan Kristu ta e sentro di e Skrituranan?



No tin duda ku Hesus ta sentral na e Skrituranan, i esaki ta inkluí Daniel tambe. Por ehèmpel: Kapítulo 1 ta mustra, aunke den un forma limitá i imperfekto, ku e eksperensia di Daniel ta análogo na esun di Kristu, kende a bandoná shelu pa biba den e mundu pekaminoso akí i konfrontá e podernan di skuridat. Mas ainda, Daniel i su kompañeronan ta ekipá di ariba ku sabiduria manera di Kristu pa afrontá e desafionan di e kultura Babilóniko. Kapítulo 2 ta deskribí e figura di e piedra (eskatológiko) di tempu di fin pa indiká ku e reino di Kristu finalmente lo remplasá tur e reinonan di mundu. Kapítulo 3 ta revelá Kristu kanando huntu ku Su sirbidónan fiel denter di un fòrnu di kandela. Kapítulo 4 ta mustra Dios kitando Nabukodonosor for di su reino pa un periodo di tempu pa e rei por a komprondé ku “Shelu ta goberná” (Dan. 4:26, NKJV). E ekspreshon “Shelu ta goberná” ta kòrda nos ku Kristu, komo “e Yu di Hende” (Dan. 7:13, NKJV), ta risibí e dominio i e reino, manera deskribí den Daniel 7. Kapítulo 5 ta mustra e morto di Rei Belsasar i e kaida di Babilonia na e Persanan durante un anochi di fiestamentu i libertinahe. Esaki ta prefigurá e derota di Satanas i e eradikashon di Babilonia di tempu di fin dor di Kristu i Su angelnan. Kapítulo 6 ta mustra e konspirashon kontra Daniel den formanan ku ta parse e akusashonnan falsu ekspresá kontra Hesus dor di e sumosaserdotenan. Mas ainda, meskos ku Rei Dario a purba sin éksito na spar Daniel, Pilato ta purba spar Hesus sin éksito (Mat. 27:17-24). Kapítulo 7 ta deskribí Kristu komo e Yu di hende ku ta risibí e reino i ku ta reina riba Su pueblo. Kapítulo 8 ta mustra Kristu komo un saserdote di e santuario selestial. Kapítulo 9 ta deskribí Kristu komo e víktima sakrifisial kende su morto ta rekonfirmá e pakto entre Dios i Su pueblo. I kapítulonan 10-12 ta presentá Kristu komo Miguel, e komandante hefe, kende ta bringa e forsanan di maldat i viktoriosamente ta reskatá e pueblo di Dios, asta for di e poder di morto.

Asina, laga nos karga den mente ku Kristu ta sentral den Daniel. Den kada kapítulo di e buki tin algun eksperensia òf idea ku ta mustra na Kristu.

Djaluna30 di desèmber

E Struktura di Daniel

E areglo di e sekshon Arameo di Daniel, kapítulonan 2-7 (partinan di Daniel a ser skibí na Hebreo i otro partinan na Arameo), ta revelá e siguiente struktura, kua ta yuda reforsá un mensahe sentral di e sekshon ei, i di e buki:

A. E vishon di Nabukodonosor di kuater reino (Daniel 2)

B. Dios ta liberá e kompañeronan di Daniel for di e fòrnu di kandela (Daniel 3)

C. Huisio riba Nabukodonosor (Daniel 4)

C'. Huisio riba Belsasar (Daniel 5)

B'. Dios ta liberá Daniel for di e kueba di leonnan (Daniel 6)

A'. E vishon di Daniel di kuater reino (Daniel 7)

E tipo akí di areglo literario ta sirbi pa enfatisá e punto prinsipal dor di pon’é na sentro di e struktura, kua den e kasi akí ta konsistí di C i C’ (Daniel 4 i 5): Dios ta kita e reino for di Nabukodonosor (temporalmente) i for di Belsasar (permanentemente). P’esei, e énfasis di kapítulonan 2-7 ta riba e soberania di Dios riba e reinan di tera segun ku E ta establesé i ta kita nan.

Un di e formanan di mas efektivo di transmití un mensahe i hasi un punto kla ta dor di ripitishon. Por ehèmpel, Dios ta duna Fárao dos soño tokante e futuro inmediato di Egipto (Gen. 41:1-7). Den e promé soño, shete baka gordo ta ser devorá dor di shete baka flaku. Den e di dos soño, shete tapushi di maishi salú ta ser devorá dor di shete tapushi flaku i ruiná. Tur dos soño ta splika mesun kos: shete aña di prosperidat lo ser siguí pa shete aña di skarsedat.

Den e buki di Daniel, Dios tambe ta uza ripitishon. Tin kuater siklo profétiko, kua ta ripitishonnan di un struktura básiko general. Na final, e struktura akí ta mustra nos e soberania final di Dios. Aunke kada skema profétiko prinsipal ta transmití un perspektiva distinto, huntu nan ta kubri e mesun periodo históriko, ku ta ekstendé for di e tempu di e profeta te na final, manera e siguiente diagram ta mustra:

Daniel 2 Daniel 7 Daniel 8,9 Daniel 10-12
Babilonia Babilonia
Medo-Persia Medo-Persia Medo-Persia Medo-Persia
Gresia Gresia Gresia Gresia
Roma Roma Roma Roma
E Reino di Dios ta ser Establesé Huisio Selestial ku ta Hiba na Tera Nobo Purifikashon di e Santuario Miguel ta Lanta Para

Djamars31 di desèmber

Profesianan Apokalíptiko di Daniel

E vishonnan profétiko registrá den e buki di Daniel ta di un naturalesa diferente ku mayoria mensahe profétiko duná dor di otro profetanan di Tèstamènt Bieu. E profesianan di Daniel ta pertenesé na e kategoria di profesia apokalíptiko, miéntras mayoria di e otro profesianan di Tèstamènt Bieu ta pertenesé na e kategoria di profesia klásiko. Un komprondementu di e diferensia básiko entre e géneronan profétiko akí ta krusial pa un komprondementu korekto di profesia bíbliko.

  • Profesianan apokalíptiko ta mustra algun karakterístika pekuliar ku ta diferensiá nan for di e asina yamá profesianan klásiko:
  • Vishonnan i soñonan. Den profesia apokalíptiko Dios ta uza prinsipalmente soño- i vishonnan pa transmití Su mensahe na e profeta. Den profesia klásiko, e profeta ta risibí “e Palabra di Señor”, kua por inkluí vishonnan, un ekspreshon ku ta tuma lugá ku variashonnan leve masoménos 1600 biaha den e profetanan klásiko.
  • Simbolismo kompuesto. Miéntras den profesia klásiko tin un kantidat limitá di simbolismo, mayormente ta envolví símbolonan ku ta berdadero na bida; den profesia apokalíptiko Dios ta mustra símbolo- i metáforanan mas ayá di e mundu di realidat humano, manera animalnan híbrido òf mònsternan ku hala- i kachunan.
  • Soberania divino i inkondishonalidat. Kontrali na profesianan klásiko, kua nan kumplimentu hopi biaha ta dependiente di kontesta humano den konteksto di e pakto di Dios ku Israel, profesianan apokalíptiko ta inkondishonal. Den profesia apokalíptiko Dios ta revelá e surgimentu i kaida di imperionan mundial for di e dianan di Daniel te na e fin di tempu. E tipo di profesia akí ta sosegá riba e konosementu padilanti i soberania di Dios i lo sosodé no importá eskohonan humano.

Lesa Jonas 3:3-10. Esaki ta un profesia klásiko òf apokalíptiko? Hustifiká bo kontesta. Ke tal di Daniel 7:6?



Sa tokante géneronan profétiko amplio manera profesia klásiko i apokalíptiko por ta di gran benefisio. Na promé lugá, e géneronan akí ta mustra ku Dios ta uza un variedat di aserkamentu pa komuniká bèrdat profétiko (Hebr. 1:1). Di dos, un konosementu asina ta yuda nos apresiá e beyesa i komplehidat di Beibel mihó. Di tres, e konosementu akí ta yuda nos tambe pa interpretá profesianan bíbliko den formanan ku ta konsistente ku e testimonio di henter Beibel i korektamente ta splika “e palabra di bèrdat” (2 Tim. 2:15).

Djárason1 di yanüari

E Eskala di Tempu di Dios

Un otro konsepto importante ku nos mester tene den mente ora nos ta studia e buki di Daniel ta e aserkamentu históriko na profesianan apokalíptiko. E aserkamentu akí, tambe konosí komo historisismo, por ser komprondé mihó si e ser kompará ku e puntonan di bista kontrali di preterismo, futurismo, i idealism.

  • Preterismo tin tendensia di mira e eventonan profétiko anunsiá den Daniel komo kosnan ku a sosodé den pasado.
  • Futurismo ta afirmá ku e mesun profesianan ainda ta warda un kumplimentu den futuro.
  • Idealismo, en kambio, ta mantené ku profesianan apokalíptiko ta símbolonan di realidatnan spiritual general sin ningun referensia históriko spesífiko.
  • Historisismo, den kontraste, ta mantené ku den profesia apokalíptiko Dios ta revelá un sekuensia intakto di historia for di tempu di e profeta te na fin di tempu. Segun ku nos ta studia e buki di Daniel, nos lo mira ku kada vishon prinsipal den e buki (Daniel 2, 7, 8, 11) ta ripití e skema históriko akí for di diferente perspektiva i ku detayenan nobo. E pioneronan Atventista, inkluyendo Ellen G. White, a komprondé e profesianan bíbliko di Daniel i Revelashon for di un perspektiva historisista.

Lesa Numbernan 14:34 i Ezekiel 4:5,6. Den lenguahe profétiko, kiko un “dia” generalmente ta representá?



Segun ku nos ta studia e buki di Daniel, nos mester tene den mente tambe ku tempu profétiko ta ser midí di akuerdo ku e prinsipio di aña-dia. Es desir, un dia den profesia generalmente ta igualá un aña den tempu históriko aktual. Pues, por ehèmpel, e profesia di e 2.300 nochi i mainta mester ser komprondé komo refiriendo na 2.300 aña (Dan. 8:14). Di mes manera, e profesia di e 70 siman mester ser komprondé di ta 490 aña (Dan. 9:24-27).

E eskala di tempu akí ta parse di ta korekto pa algun motibu opvio:

  1. Ya ku e vishonnan ta simbóliko, e tempunan indiká tambe mester ta simbóliko.
  2. Miéntras e eventonan deskribí den e vishonnan ta desplegá riba periodonan largu di tempu, asta te na e “tempu di fin” den algun kaso, e lapsonan di tempu relatá na e profesianan akí mester ser interpretá di akuerdo ku esaki.
  3. E prinsipio di aña-dia ta ser konfirmá dor di e buki di Daniel. Un ehèmpel kla ta bin for di e profesia di 70 siman, kua a ekstendé for di e dianan di Rei Artaherhes te na e binida di Hesus komo e Mesias. Asina, e forma di mas opvio i korekto pa haña sentido di e periodonan di tempu profétiko duná den e buki di Daniel ta pa interpretá nan di akuerdo ku e prinsipio di aña-dia.

Djaweps2 di yanüari

Relevansia Kontemporáneo di Daniel

Aunke el a ser skibí mas ku 2.500 aña pasá, e buki di Daniel ta permanesé profundamente relevante pa e pueblo di Dios den siglo 21. Nos lo nota tres área den kua Daniel por ta relevante pa nos.

  • Dios ta para soberano riba nos bida. Asta ora kosnan bai robes, Dios ta para soberano i ta trata ku e kaprichonan di akshonnan humano pa proveé lo mihó pa Su yunan. E eksperensia di Daniel na Babilonia ta parse esun di Hose na Egipto i Ester na Persia. E tres hóbennan akí tabata koutivo den paisnan strañero i bou di e poder aplastante di nashonnan pagano. Pa e opservadó kasual nan por a parse suak i bandoná dor di Dios. Sinembargo, Señor a fortales’é nan i a uza nan den formanan poderoso. Ora nos ta afrontá pruebanan, sufrimentu, i oposishon, nos por wak bèk na loke Dios a hasi pa Daniel, Hose, i Ester. Nos por ta sigur ku Señor ta keda nos Señor, i E no a bandoná nos asta meimei di nos prueba- i tentashonnan.
  • Dios ta stür e kurso di historia. Tin biaha nos ta sinti preokupá dor di un mundu konfuso i sin ophetivo ku ta yen di piká i violensia. Pero e mensahe di Daniel ta ku Dios ta para den kontròl. Den delaster un kapítulo di Daniel, e mensahe ta ser enfatisá kontinuamente ku Dios ta stür e kurso di historia. Manera Ellen G. White ta bisa: “Den e registronan di historia humano e kresementu di nashonnan, e surgimentu i kaida di imperionan, ta aparesé komo dependiente riba e boluntat i kurashi di hende. E formamentu di eventonan parse, te na un grado haltu, di ta ser determiná dor di su poder, ambishon, òf kapricho. Ma den e palabra di Dios e kortina ta ser halá un banda, i nos ta kontemplá, tras, riba, i a traves di henter e wega i kontra-wega di interesnan humano i poder i pashonnan, e agensianan di Esun yen di miserikòrdia, ku di forma silensioso i yen di pasenshi ta obra e konsehonan di Su mes boluntat”. — Education, p. 173.
  • Dios ta proveé un héroe pa Su pueblo di tempu di fin. Daniel i su amigunan ta sirbi komo héroe pa bida den un sosiedat ku tin un filosofia ku hopi biaha ta den desakuerdo ku esun di Beibel. Ora nan a ser preshoná pa komprometé nan fe i hasi konseshonnan na e sistema babilóniko den áreanan ku lo a nenga nan kompromiso ku Señor, nan ta permanesé fiel na e Palabra di Dios. Nan eksperensia di fieldat i kompromiso apsoluto na Señor ta proveé enkurashamentu ora nos ta afrontá oposishon i asta persekushon pa kousa di e evangelio. Na mes momentu, Daniel ta mustra ku ta posibel pa hasi un kontribushon na e estado i sosiedat i permanesé komprometé na Señor.

Djabièrnè3 di yanüari

Pa mas Estudio:

“Beibel a ser diseñá pa ta un guia na tur ku ta deseá di bira konosí ku e boluntat di nan Hasidó. Dios a duna hende e palabra sigur di profesia; angelnan i asta Kristu Mes a bin pa hasi konosí na Daniel i Juan e kosnan ku pronto mester bin pasa. E asuntunan importante ei ku ta konserní nos salbashon no a ser lagá envolví den misterio. Nan no a ser revelá den tal forma pa konfundí i distraí e buskadó honesto di bèrdat. Señor a bisa pa medio di profeta Habakuk: ‘Skibi e vishon, i hasié simpel, ... pa esun ku les’é por kore’. Habakuk 2:2. E palabra di Dios ta simpel pa tur ku studi’é ku un kurason yen di orashon. Tur alma ku ta berdaderamente honesto lo bin na e lus di bèrdat. ‘Lus ta ser sembrá pa esnan hustu’. Salmo 97:11. I ningun iglesia por avansá den santidat a ménos ku su miembronan sinseramente ta buskando bèrdat komo tesoro skondí”. — Ellen G. White, The Great Controversy, p. 521, 522.

“Studia e historia di Daniel i su kompañeronan. Aunke nan tabata biba kaminda nan tabata biba, i tabata topa na tur banda ku e tentashon pa komplasé mes, nan a honra i a glorifiká Dios den bida diario. Nan a determiná pa evitá tur maldat. Nan a nenga di pone nan mes den kaminda di e enemigu. I ku bendishonnan riku Dios a rekompensá nan lealtat firme”. — Ellen G. White, Manuscript Releases [No. 224], vol. 4, p. 169, 170.

Preguntanan di Diskushon: