Lès 7 * 9 - 15 di mei

Idioma, Teksto, i Konteksto

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Deut. 32:46, 47; 1 Reinan 3:6; Num. 6:24-26; Gen. 1:26, 27; Gen. 2:15-23; 15:1-5.

Versíkulo di Memoria:

“Tuma e Buki di Lei akí, i pon’é banda di e arka di aliansa di Señor boso Dios, pa e por ta ei komo un testigu kontra bo” (Deuteronomio 31:26, NKJV).

Mas ku 6.000 idioma ta ser papiá entre e biónes di mundu. E Beibel kompleto a ser tradusí den mas ku 600 idioma, ku Tèstamènt Nobo òf algun porshon tradusí den mas ku 2.500 otro idioma tambe. Esei sigur ta hopi idioma. Pero na mes momentu, ainda e ta ménos ku mitar di e idiomanan konosí di mundu.

Un aproksimashon di 1.5 bion hende no tin henter e Beibel tradusí den nan promé idioma. Miéntras ainda tin hopi trabou pa ser hasí, e esfuersonan di sosiedatnan di Beibel a sigurá pa 6 bion hende por lesa Skritura.

I ki bendishon pa ta entre esnan ku sí tin e Beibel den nan propio idioma! Hopi biaha nos no ta apresiá esaki, lubidando ku no solamente hopi hende no tin e Beibel sino tambe ku pa siglonan na Oropa, e Beibel a ser skondí intenshonalmente for di iglesianan. Danki na imprenta i e Reforma, esei no ta e kaso mas. Esnan di nos ku sí en efekto tin e Beibel ta sigui wak kon nos, yená ku e Spiritu, por siña studia e Palabra i yega na konosé e Señor revelá den su páginanan.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 16 di mei.

Djadumingu10 di mei

Komprondiendo e Skrituranan

Lesa 2 Timoteo 3:16, 17. Pa ki propósito e Beibel a ser duná na nos?



Beibel a ser skirbí komo un testigu pa e obra di Dios den historia, Su plan pa redimí e rasa kaí di humanidat, i pa instruí nos den tur kaminda di hustisia. Señor a skohe pa hasi esaki den lenguahe humano, hasiendo Su pensamentu- i ideanan visibel pa medio di palabranan humano. Ora El a redimí Israel for di Egipto, Dios a skohe un nashon spesífiko pa transmití Su mensahe na tur pueblo. El a permití e nashon ei pa komuniká Su Palabra pa medio di nan idioma, hebreo (i algun porshon na arameo, un idioma relatá na hebreo).

E kresementu di kultura griego a trese un oportunidat nobo, permitiendo Tèstamènt Nobo pa ser komuniká pa medio di e idioma universal di griego, kua tabata ser papiá ampliamente den e parti ei di mundu den e tempu ei. (De echo, tabatin asta un tradukshon griego di Tèstamènt Bieu tambe.) E idioma "universal" akí a kapasitá e apòstelnan i e iglesia primitivo pa a plama e mensahe leu i amplio ku zelo mishonero nobo despues di e morto di Kristu. Despues, apòstel Juan "a duna testimonio di e palabra di Dios, i di e testimonio di Hesukristu, di tur loke el a mira" (Rev. 1:2, NKJV). Di e forma akí, e Beibel ta indiká e kontinuidat di e "testigu" i "testimonio" inspirá akí for di e promé eskritor di Skritura te na e último.

Lesa Deuteronomio 32:46,47. Dikon tabata asina importante pa e yunan di Israel obedesé "tur e palabranan di e lei akí" (Deut. 32:46), e Torah, òf "instrukshon"? Kon e Palabra di Dios ta "prolongá" nos dianan? Kiko esei lo por ta nifiká den nos konteksto awe?



Algun hende no solamente tin e Beibel tradusí den nan idioma materno sino asta tin vários vershon di dje den nan propio idioma. Otronan kisas tin solamente un vershon, si nan tin esei mes. Pero apesar di loke bo tin, e punto klave ta pa balor'é komo e Palabra di Dios i, mas importante ainda, obedesé loke e ta siña.

Djaluna 11 di mei

Palabranan i Nan Nifikashonnan

Den tur idioma tin palabranan ku ta asina riku i profundo den nifikashon ku nan ta difísil pa tradusí adekuadamente ku un solo palabra den un otro idioma. Palabranan asina ta rekerí un estudio amplio di nan uso den e Beibel pa komprondé e amplitut di nifikashon.

Lesa 1 Reinan 3:6, Salmo 57:3, Salmo 66:20, Salmo 143:8, i Mikeas 7:20. Kon e miserikòrdia i bondat di Dios ta ekstendé pa ku Su sernan kreá?



E palabra hebreo chesed (miserikòrdia) ta un di e palabranan di mas riku i di mas profundo den Tèstamènt Bieu. E ta deskribí e amor, altruismo, miserikòrdia i aktitut di pakto di Dios pa ku Su pueblo. Den e par di pasashinan akí, nos a mir'É mustra "gran miserikòrdia [chesed] na Bo sirbidó David ...; Bo a sigui ku e gran bondat [chesed] akí p’e" (1 Reinan 3:6, NKJV). E "lo emití Su miserikòrdia [chesed] i Su bèrdat" (Sal. 57:3, NKJV). Pa loke ta trata Israel, E lo "duna bèrdat na Jacob i miserikòrdia [chesed] na Abraham" (Mik. 7:20, NKJV). Bukinan kompletu a ser skirbí riba e palabra chesed, tratando na kapturá e profundidat di e miserikòrdia i amor di Dios pa ku nos.

Lesa Numbernan 6:24-26, Job 3:26, Salmo 29:11, Isaias 9:6, i Isaias 32:17. Den e pasashinan akí, kiko ta e "pas" òf shalom di kua ta ser papiá den nan?



E palabra hebreo shalom hopi biaha ta ser tradusí komo "pas". Pero e nifikashon di e palabra ta mas profundo i mas amplio ku esaki. E por ser tradusí komo "totalidat, plenitut, i bienestar". E bendishon i grasia di Dios ta mantené nos den un estado di shalom, kua ta un don di Dios (Num. 6:24-26). Den kontraste, Job su eksperensha di problema ta produsí un situashon kaminda e “no ta na pas" (NKJV) ni e no ta "trankil", pasobra e falta shalom. Den e mundu kaótiko akí, ta un bendishon profundo pa risibí e dia di Sabat ku e palabranan Shabbat shalom, pasobra nos komunion ku Dios ta proveé e pas i plenitut supremo ku nos bida ta deseá.

Djamars 12 di mei

Ripitishon, Patronchinan di Palabra, i Nifikashon

Den pensamentu hebreo, tin un kantidat di manera pa ekspresá ideanan ku ta reforsá nifikashon i ta enfatisá e importansia di konseptonan. Diferente for di idiomanan oropeo, hebreo no ta kontené signonan di puntuashon den e idioma original, asina ku e struktura di idioma a desaroyá otro maneranan pa komuniká ideanan asina.

Lesa Génesis 1:26,27; i Isaias 6:1-3. Ki palabranan ta ser ripití den e pasashinan akí? Kon e palabranan ripití akí ta ser realsá dor di diferente konseptonan ku ta ser introdusí pa medio di ripitishon?



Un di e maneranan ku e eskritor hebreo por a enfatisá un sierto atributo di Dios tabata dor di ripití esaki tres biaha. Segun ku e relato di Kreashon ta yega e tòp di e obra kreativo di Dios, e teksto tabata enfatisá e importansia úniko di humanidat kreá. E palabra bara, "krea", semper tin Dios so komo su suheto. Es desir, ta solamente Dios tin e poder pa krea sin ta dependiente riba materia pre eksistente. Aki e teksto ta deskribí e kreashon di hende: "Asina Dios a krea hende den Su mes imágen; den e imágen di Dios El a krea hende; hòmber i muhé El a krea nan" (Gen. 1:27, NKJV). Nota e ripitishon tripel di e palabra "krea". Moisés, por lo tantu, a enfatisá ku sernan humano a ser kreá dor di Dios i ku nan a ser kreá den Su imágen tambe. E bèrdatnan akí tabata su énfasis.

Den e vishon i e yamada di Isaias, e serafínnan ta ripití e palabranan "Santu, santu, santu, ta e Señor di ehérsitonan" (Isa. 6:3). E énfasis ta riba e santidat di un Dios asombroso kende Su presensia ta yena e tèmpel. Tambe nos ta mira e santidat akí a traves di e palabranan di lsaias, miéntras e tabata pará den presensia di e Todopoderoso: "Ai di mi, pasobra mi ta inkompletu!" (Isa. 6:5, NKJV). Asta un profeta manera Isaias, konfrontá ku e santidat i karakter di Dios, a tembla dilanti di su mes indignidat. Por lo tantu, asta aki, hopi promé ku nos ta haña Pablo su eksposishon di pekaminosidat humano i e nesesidat di un Salbador (Romanonan 1-3), nos por mira e Beibel dunando ekspreshon di e naturalesa kaí di humanidat, asta den un "bon" persona manera Isaias.

Den Daniel 3, nos tin un ripitishon (ku variashonnan) di e frase "e imágen ku Nabukodonosor a lanta" (Dan. 3:1,2,3,5,7,12,14,15,18, NKJV). E frase akí, òf variashonnan di dje, ta ser ripití 10 biaha den e kapítulo pa kontrastá e akshon di Nabukodonosor den desafio di e imágen ku Dios a revelá na dje a traves di Daniel (Dan. 2:31-45). E énfasis akinan ta riba e intento di humanidat pa kambia su mes den un dios pa ser adorá, kontrali na e úniko Dios berdadero, Esun úniko digno di adorashon.

Djárason13 di mei

Teksto- i Kontekstonan

Palabranan den Skritura semper ta aparesé den un konteksto. Nan no ta para riba nan mes. Un palabra tin su konteksto inmediato denter di un frase, i ta e unidat akí mester ser komprondé promé. Despues tin un konteksto mas amplio di e unidat general den kua e frase ta aparesé. Esaki por ta un sekshon di eskrito, un kapítulo, òf un seri di kapítulo. Ta esensial pa komprondé e konteksto di palabranan i frasenan mihó posibel pa no yega na konklushonnan eróneo.

Kompará Génesis 1:27 ku Génesis 2:7. Despues lesa Génesis 2:15-23. Kon nos por komprondé for di e diferente pasashi- i kontekstonan akí e definishon di adam, e palabra hebreo pa "hòmber" ?



Ya nos a mira ku e ripitishon di e palabra bara' den Génesis 1:27 ta indiká un énfasis riba e kreashon di hende. Awor nos ta mira ku hende ta ser definí den e konteksto di e versíkulo akí komo "maskulino i femenino." Esaki ta nifiká ku e término hebreo adam mester ser komprondé den e pasashi akí komo un referensia genérikamente na humanidat.

Sinembargo, den Génesis 2:7 e mesun término adam ta ser usá pa referí na e formashon di Adam for di stòf di "tera" (na hebreo adamah - nota e wega ku palabranan). Aki solamente e Adam maskulino ta ser referí na dje, pasobra Eva no a ser kreá te mas despues i na un manera kompletamente diferente. Pues, den kada pasashi, asta denter di e konteksto di dos kapítulo, nos ta mira un diferensiashon entre e definishon di adam komo "humanidat" (Gen. 1:27) i e hòmber Adam (Gen 2:7). Ku Adam ta un persona ta ser afirmá mas despues den e genealogianan (Gen. 5: 1-5, 1 Kron. 1:1, Lukas 3:38) i den referensia na Hesus, kende ta bira e "segundo Adam" (Rom. 5:12-14).

Meskos ku e palabra Adam ta aparesé den un teksto spesífiko, asina e konteksto di e kreashon di Adam i Eva ta ser hañá den e relato mas ekstenso di Kreashon manera ta ser mirá den Génesis 1 i 2. Esaki ta loke ta nifiká un unidat mas grandi. E unidat ta informá e intérprete di tema-, idea- i desaroyonan adishonal. Génesis 2:4-25 tin biaha a ser yamá e di dos relato di kreashon, pero de echo tin solamente un diferensia den énfasis (wak otro siman). Den ámbos relato, sinembargo, nos ta ser mustrá e orígennan definitivo di humanidat.

Djaweps14 di mei

Bukinan i Nan Mensahe

E unidatnan di mas grandi den Skritura ta bukinan di Beibel. Bukinan bíbliko a ser skirbí pa diferente propósito i den diferente ámbito. Algun a sirbi komo mensahenan profétiko; otronan tabata kompilashonnan, manera e Salmonan. Tin bukinan históriko manera 1 i 2 Reinan, i tin kartanan na vários iglesianan, manera esnan skirbí dor di Pablo i otronan.

Ora nos ta trata na komprondé e nifikashon i mensahe di un buki, ta importante pa kuminsá ku komposishon i senario. Na hopi buki di Beibel ta ser asigná outornan. E promé sinku bukinan di Tèstamènt Bieu ta ser identifiká di tin Moisés komo outor (Hos. 8:31,32; 1 Reinan 2:3; 2 Reinan 14:6; 21:8; Esdras 6:18; Neh. 13:1; Dan. 9:11-13; Mal. 4:4). Esaki ta ser konfirmá dor di Hesus (Marko 12:26; Juan 5:46,47; Juan 7:19) i e Apòstelnan (Ech. 3:22, Rom. 10:5). Den otro kasonan, algun outor bíbliko no ta ser identifiká. (Por ehèmpel, e outornan di e bukinan Ester i Ruth komo tambe e outornan di hopi di e bukinan históriko manera Samuel i Krónikanan no ta ser identifiká.)

Lesa Génesis 15:1-5 i Génesis 22:17,18. Ki nifikashon e tin pa nos ku Moisés a skirbi e buki di Génesis?



Eksodo te ku Deuteronomio a ser skirbí pa Moisés despues, naturalmente, di e Eksodo. Pero pasobra Génesis ta fundamental komo un historia di e aktonan di Dios for di Kreashon te na e periodo patriarkal, ta lógiko ku e buki akí a ser skirbí promé ku e Eksodo.

“Segun ku añanan tabata pasa, i e [Moises] tabata kana ku su tou den lugánan solitario, meditando riba e kondishon oprimí di su pueblo, el tabata repasá e trato di Dios pa ku su antepasadonan i e promesanan ku tabata e herensia di e nashon skohí, i su orashonnan pa Israel tabata subi di dia i anochi. Angelnan selestial tabata tira nan lus rondó di dje. Aki, bou di inspirashon di Spiritu Santu, el a skirbi e buki di Génesis”. - Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 251.

Ku e buki di Génesis, nos ta kontá no solamente tokante nos orígen sino tambe tokante e plan di salbashon, òf e medionan dor di kua Dios lo redimí humanidat kaí. E plan akí ta bira ainda mas evidente ku e pakto ku Dios ta hasi ku Abraham, kua ta envolví Su promesa pa establesé, a traves di dje, un gran nashon ku ta konsistí di "desendientenan manera e streanan di shelu i manera e santu ku tin kantu di laman" (Gen. 22: 17, NKJV).

Djabièrnè15 di mei

Pa mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, “John Wycliffe”, p. 79-96; “Luther Before the Diet”, p. 145-170 den The Great Controversy; Lesa tambe sekshon 4.a. — j. for di e dokumento “Methods of Bible Study”, kua por ser hañá na: www.adventistbiblicalresearch.org/materials/bible-interpretation-hermeneutics/methods-bible-study.

"Den Su palabra, Dios a komuniká na hende e konosementu nesesario pa salbashon. E Skrituranan Santu mester ser aseptá komo un revelashon outoritativo i infalibel di Su boluntat. Nan ta e norma di karakter, e reveladó di doktrinanan, i e tèst di eksperensia. ... Sinembargo, e echo ku Dios a revelá Su boluntat na hende pa medio di Su palabra, no a anulá e presensia kontinuo i e guiansa di Spiritu Santu. Al kontrali, e Spiritu a ser primintí dor di nos Salbador, pa habri e palabra na Su sirbidónan, pa iluminá i apliká su siñansanan. I komo ku tabata e Spiritu di Dios ku a inspirá e Beibel, ta imposibel ku e siñansa di e Spiritu hamas por ta kontrali na esun di e palabra”. - Ellen G. White, The Great Controversy, p. 9.

Preguntanan di Diskushon: