E buki di Deuteronomio, naturalmente, no a surgi den un bashí. Manera ku tur kos den bida, Deuteronomio ta eksistí den un konteksto; i, manera ku tur kos den bida, e konteksto ei ta hunga un ròl importante den komprondé kiko e buki ta nifiká i kiko su propósito ta.
Un kantidat di historia a bin promé kuné, un historia ku a splika e sirkunstansianan, no solamente di e buki mes sino di e mundu i medioambiente ku a krea su konteksto. Meskos ku lo tabata difísil pa komprondé e propósito i funshon di un waiper di winshil fuera di e konteksto di un outo, lo tabata difísil pa komprondé Deuteronomio, spesialmente den lus di nos tema (Deuteronomio i bèrdat presente), fuera di e konteksto den kua el a surgi.
Un hende a lesa War and Peace di e rusiano Leo Tolstoy, masoménos 1.500 página den solamente tres dia. Ora a puntr’é tokante kiko e buki tabata trata, e lesadó a kontestá: “Ta tokante Rusia”.
Pa kubri den lès di un siman e míles di añanan di historia promé ku nos yega na Deuteronomio ta di hasi algu meskos. Pero dor di focus riba e puntonan kulminante, nos por mira e konteksto nesesario pa komprondé e buki akí, asina riku ku “bèrdat presente”, mihó.