Les 2

* 2-8 di òktober

E Lès di Historia di Moisés

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Deuteronomio 1-3; Eks. 32:29-32; Numbernan 14; Efe. 3:10; Gen. 15:1-16; Juan 14:9.

Versíkulo di Memoria:

I nan “tur a kome e mesun kuminda spiritual, i tur a bebe e mesun bibida spiritual. Pasobra nan a bebe di e Baranka spiritual ei ku tabata sigui nan, i e Baranka ei tabata Kristu” (1 Korintionan 10:3,4, NKJV).

Esakinan ta e palabranan kua Moisés a papia” (Deut. 1:1, NKJV). Asina e buki di Deuteronomio ta kuminsá. I sinembargo, sí, Moisés i e presensia di Moisés ta dominá e buki, for di e promé palabranan akí te na su morto den tera di Moab (Deut. 34:5), Deuteronomio (manera henter Beibel) ta realmente tokante Señor Hesus. Pasobra E ta Esun kende a krea nos (Génesis 1,2; Juan 1:1-3), ta sostené nos (Kol. 1:15-17, Hebr. 1:3), i ta redimí nos (Isa. 41:14, Tito 2:14). I, den un sentido mas lòs di e palabranan ei, Deuteronomio ta revelá kon Señor a sigui krea, sostené, i redimí Su pueblo na e momento krusial akí den historia di salbashon.

Básikamente, meskos ku e yunan di Israel finalmente ta bai drenta Kanaan, Moisés ta duna nan un lès di historia, un tema ku ta ser ripití den henter Beibel: kòrda loke Señor a hasi pa boso den pasado.

E amonestashon akí mester nifiká algu pa nos, nos ku ta riba e fronteranan di un mihó Tera Primintí: “Ora nos revisá nos historia di pasado, ora nos a biaha riba tur stap di avanse na nos posishon presente, ... mi ta ser yená ku asombro, i ku konfiansa den Kristu komo lider. Nos no tin nada di teme pa futuro, eksepto si nos lo lubidá e manera ku Señor a guia nos, i Su siñansa den nos historia di pasado.” — Ellen G. White, Life Sketches, p. 196.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 9 di òktober.

Djadumingu

3 di òktober

E Ministerio di Moisés

A lo largu di henter Beibel, e presensia di Moisés ta ser sintí. I aunke e no ta ser menshoná te na Eksodo 2:2, el a skirbi e buki di Génesis, e storia fundamental i outorisá di Dios di ken nos ta, kon nos a yega aki, dikon kosnan ta asina malu manera nan ta, i sinembargo, dikon nos por spera di tur manera. Kreashon, e Kaida, e promesa di redenshon, e Diluvio, Abraham, e evangelio, tur tin nan rais den Génesis, i su outor tabata e profeta Moisés. Ta difísil pa indiká adekuadamente e influensia ku esun hòmber akí, apénas perfekto, tabata sinembargo kapas pa ehersé pa Dios pasobra e tabata stima Señor i ker a sirbiE.

Lesa Eksodo 32:29-32, kua ta registrá e kombersashon entre Señor i Moisés despues di e teribel piká di e bisé di oro. Ki persepshon e storia akí ta siña nos tokante e karakter di Moisés i dikon, apesar di kualke imperfekshon ku e tabatin, Señor tabata kapas pa us’é den un forma asina poderoso?



Aunke Moisés no tabatin nada di aber ku e piká, el a trata na intersedé pa e pueblo pekaminoso, asta siendo dispuesto na pèrdè su propio alma na nan fabor. Fasinante pa bisa ku, den Eksodo 32:32, ora Moisés pidi Dios pa “pordoná nan piká”, e verbo realmente ta nifiká “karga”. Por lo tantu, Moisés, komprondiendo e gravedat di piká i kiko el a tuma pa ekspiá p’e, a pidi Dios enbèrdat pa “karga” nan piká. I esei ta pasobra esaki ta e úniko manera, finalmente, ku nan piká, kualke piká, por a ser pordoná.

Pues, aki nos tin, trempan den Beibel, un ekspreshon poderoso di sustitushon, den kua Dios Mes, den persona di Hesus, lo karga den Su mes e strès i kastigu kompletu di nos piká, e forma predestiná di Dios di salbashon pa humanidat miéntras E ta keda fiel na e prinsipionan di Su gobièrnu i lei.

Enbèrdat, hopi siglo despues Pedro lo a skirbi tokante Hesus: “kende E mes a karga nos pikánan den Su mes kurpa riba e palu, pa nos, despues di a muri pa piká, por a biba pa hustisia, pa medio di ken su heridanan boso a ser kurá” (1 Pe. 2:24, NKJV).

Mientrastantu, loke nos ta mira den e storia akí di Moisés i su reakshon riba nan piká ta Moisés den e ròl di intersesor na fabor di un pueblo kaí i pekaminoso, un prekursor di loke Hesus tambe lo hasi pa nos (lesa Hebr. 7:25).

Djaluna

4 di òktober

Profesia Kumplí

Apesar di algun di e eror ku siensia moderno ta trata na promové komo bèrdat (manera ku nos universo a surgi di su mes for di “apsolutamente nada” òf ku tur bida riba tera a surgi pa kasualidat for di simpel kímikonan), siensia no opstante a duna nos algun persepshon asombroso den e poder kreativo di Dios. E harmonia, e balanse, e presishon di hopi aspekto di e mundu natural, asta den su estado kaí, ta sigui asombrá esnan ku ta studia nan.

I si Dios por ta asina presis ku kosnan físiko, siguramente E lo ta presis ku kosnan spiritual tambe. P’esei, den e promé versíkulonan di Deuteronomio, nos por mira mas di e presishon inkreibel di Dios.

Lesa Deuteronomio 1:1-6. Kiko ta e nifikashon profétiko di e echo ku Deuteronomio 1:3 ta papia tokante e “di kuarenta aña”?



Despues di e frakaso, ora Moisés a manda spionnan di Kades Barnea pa inspektá e tera, i e pueblo a rechasá e yamada pa tuma e tera, kiko a sosodé? Nan a ser bisá ku nan lo no a drenta den e Tera Primintí manera nan a spera. I pa kuantu tempu nan lo a warda promé di a drenta? “Di akuerdo ku e kantidat di e dianan den kua boso a spioná e tera, kuarenta dia, pa kada dia boso lo karga boso kulpa un aña, esta kuarenta aña, i boso lo konosé Mi rechaso” (Num. 14:34, NKJV).

P’esei, Deuteronomio ta sigui ku e storia di e pueblo di Dios den e di kuarenta aña, eksaktamente manera Dios a bisa nan. Den otro palabra, e Palabra profétiko di Dios ta mes konfiabel manera Dios Mes, i loke nos ta mira aki den e promé versíkulonan di Deuteronomio ta mas evidensia di e konfiabilidat ei; es desir, Dios lo hasi loke E bisa i lo hasié ora E bisa ku E lo hasié.

Naturalmente, esaki no ta e úniko periodo di tempu profétiko ku a ser kumplí manera Dios a bisa. Ora nos wak patras for di nos punto di bentaha awe, nos por haña den Daniel 9:24-27, por ehèmpel, e periodo di tempu pa Hesus, kumplí presis manera Señor a bisa. Nos por mira ku e “tempu i tempunan i mitar tempu” (Dan. 7:25, NKJV; lesa tambe Rev. 12:6, 14; Rev. 13:5) a ser kumplí den historia, komo tambe e 2.300 dianan di Daniel 8:14.

I ademas di e elementonan di tempu presis, e profesianan di Daniel 2,7,8, kua a predesí historia di mundu asina presisamente i eksaktamente, a duna nos evidensia aplastante di e konosementu previo di Dios, kontròl, i integridat.

Djamars

5 di òktober

Mil Biaha Mas Numeroso

Despues di e biahe largu den desierto, Moisés, papiando pa Señor (e tabata un profeta, sinembargo, en realidat, mas ku un profeta), a bisa: “Mira, mi a pone e tera boso dilanti; drenta i poseé e tera kua SEÑOR a hura na boso tatanan, na Abraham, Isaak, i Jakòb, pa duna nan i nan desendientenan despues di nan” (Deut. 1:8, NKJV).

Nota, sinembargo, kiko ta bin despues.

Lesa Deuteronomio 1:9-11. Kiko ta nifikashon di e palabranan akí, spesialmente den lus di e echo ku, den un sentido real, nan tabata ser kastigá pa Dios pa e rebelion na Kades Barnea?



Aki nos ta mira un otro ehèmpel di e grasia di Dios. Asta meimei di e dualmentu den desierto, nan tabata bendishoná: “Kuarenta aña Bo a sostené nan den desierto; Nan no tabata falta nada; nan pañanan no a gasta i nan pianan no a hincha” (Neh. 9:21, NKJV).

I Moisés, atrobe demostrando su amor pa su pueblo, a pidi Dios pa multipliká nan mil biaha mas ku Dios a hasi kaba!

Lesa Deuteronomio 1:12-17. Komo un resultado direkto di e bendishon di Dios riba nan, kiko a sosodé, i ki pasonan Moisés a tuma pa atendé ku e situashon?



Asina, asta ora Señor tabata asina poderosamente presente meimei di nan, tabatin nesesidat pa organisashon, pa struktura, pa un sistema di responsabilidat. Israel tabata un qahal, un asamblea organisá (lesa Deut. 31:30), un prekursor na e ekklesia di Tèstamènt Nobo, griego pa “iglesia” (lesa Mat. 16:18). I aunke e tabata trahando den un konteksto diferente, Pablo nunka tabata leu for di su raisnan hudiu, i den 1 Korintionan 12 nos ta mir’é klaramente ta deliniá e nesesidat pa hendenan kualifiká pa asumí vários ròl pa e funshonamentu adekuá di e kurpa, meskos ku nos ta mira aki den Deuteronomio i e qahal den desierto. E iglesia awe, meskos ku e qahal e tempu ei, mester ta un kurpa unifiká, ku hendenan ku ta kumpli ku vários ròl di akuerdo ku nan donnan.

Aunke tin bia nos ta tende hende ta reprimí kontra religion “organisá” (kiko nan lo a preferá, religion “desorganisá” en kambio?), e Palabra di Dios, spesialmente Tèstamènt Nobo, no ta rekonosé niun otro tipo sino unu organisá.

Djárason

6 di òktober

Kades Barnea

Un fantasma tabata persiguiendo e promé partinan di e buki di Deuteronomio, e fantasma di Kades Barnea. E storia desafortuná akí, manera nos a mira, a pone e trasfondo inmediato pa e buki di Deuteronomio, i ta bale la pena tira un bista mas serka di dje.

Lesa Numbernan 14. Kon e pueblo a reakshoná riba e informe di e spionnan, i kiko tabata e resultadonan di nan reakshon? (Lesa tambe Deut. 1:20-46)



Nos por derivá hopi lès importante for di e storia akí, pero un lès importante, kua lo aparesé atrobe den e buki, por ser hañá den Numbernan 14, tambe.

Lesa Numbernan 14:11-20. Aunke nos ta mira Moisés atrobe den e ròl di intersesor, kiko ta signifikante tokante su liña di rasonamentu ku Señor enkuanto di pakiko Señor no mester destruí nan?



Pensa riba loke Moisés tabata bisando Dios. Si Bo hasi esaki, wak kon lo Bo parse den bista di e egipsionan i e otro nashonnan den e área. E punto akí ta importante pasobra, finalmente, tur kos ku Dios ker a hasi ku Israel no tabata solamente pa bienestar di Israel; tabata tambe pa humanidat komo un totalidat. E nashon di Israel mester tabata un lus na e mundu, un testigu na esnan di antigwedat tokante e amor i poder i salbashon hañá den e Dios berdadero i no den e ídolonan sin balor ku e hendenan akí a adorá.

Sinembargo, manera Moisés a bisa, si bo likidá e pueblo akí, e ora ei kiko? E nashonnan lo bisa: “Pasobra SEÑOR no tabata kapas pa trese e hendenan akí na e tera kua El a hura pa duna nan, p’esei El a mata nan den desierto” (Num. 14:16, NKJV).

Den otro palabra, loke nos ta mira aki ta un tema hañá a lo largu di henter Beibel: e idea ku Dios mester ser glorifiká den Su pueblo, ku e gloria i bondat i amor i poder di Dios mester ser revelá den Su iglesia, pa medio di loke E ta hasi a traves di Su pueblo. Naturalmente, no semper Su pueblo ta hasié fásil pa E hasi esaki, pero finalmente Dios lo ser glorifiká pa medio di Su akshonnan riba tera.

Djaweps

7 di òktober

E Inikidat di e amorita

Den Deuteronomio 2 i 3 Moisés ta sigui relatá e historia israelita i kon, ku bendishon di Dios, nan a derotá nan enemigunan; ora nan tabata fiel, Dios a duna nan e viktoria, asta riba “gigantenan” (Deut. 2:11,20; Deut. 3:13).

Naturalmente, esaki ta lanta e tópiko difísil, kua nos mester a lo ménos toka, enkuanto di e destrukshon di e hendenan akí. Aunke e yunan di Israel hopi bia promé lo a ofresé pas na un nashon (Deut. 20:10,11), pero si e hendenan no a aseptá e oferta ei, tin bia e israelitanan lo a drenta i destruí nan, inkluyendo muhénan e muchanan. “I SEÑOR nos Dios a entreg’é na nos; asina nos a derot’é, su yunan hòmber, i henter su pueblo. Nos a kapturá tur su statnan e tempu ei, i nos a destruí e hòmber- i muhénan, i muchanan chikitu di tur stat; nos no a laga niun hende sobra” (Deut. 2:33,34, NKJV).

Algun hende ta purba rasoná esaki simplemente dor di bisa ku e storianan akí no ta bèrdat. Sinembargo, pasobra nos ta kere ku “Tur Skritura ta duná pa inspirashon di Dios, i ta útil pa doktrina, pa reprenshon, pa korekshon, pa instrukshon den hustisia” (2 Tim. 3:16, NKJV), esei no ta un opshon práktiko pa Atventistanan di e di Shete Dia. Por lo tantu, nos a ser lagá ku e pregunta difísil enkuanto di e insidentenan akí.

Lesa Génesis 15:1-16. Kiko Dios a bisa Abram den Génesis 15:16, i kon e ta tira algun lus riba e tópiko difísil akí?



No tin duda ku hopi di e nashonnan pagano akí tabata hendenan ekstremadamente brutal i kruel ku hustamente por a enfrentá e furia i kastigu di Dios hopi tempu promé ku esei. Esei ta bèrdat, i asta si Dios a warda ku pasenshi pa nan kambia nan kamindanan, i nan no a kambia, esaki ainda no ta kambia e realidat duru tokante e matamentu di tur hende, inkluyendo muchanan. (Naturalmente, probablemente hopi mas mucha a ser matá den e Diluvio ku a ser matá pa e israelitanan.)

Echo ta ku, pa awor, mirando e informashon limitá ku nos tin tokante e konteksto kompletu di e eventonan, nos mester solamente aseptá e realidat duru akí i konfia den e bondat di Dios, kua a ser revelá den asina tantu otro formanan. Fe no ta solamente tokante stima Dios riba un dia bunita den un mondi yen di bistanan i zonidonan maravioso. E ta tambe tokante konfia den djE apesar di loke nos no ta komprondé kompletamente.

Djabièrnè

8 di òktober

Pa mas Estudio:

Ata aki kon un erudito ta trata na kontestá e preguntanan difísil tokante kiko e israelitanan a hasi ku algun di e nashonnan akí:

“Komo Kreador di tur kos i tur sernan humano i komo soberano riba tur kos, Dios por hasi kualke kos ku [E] ke ku kualke hende i ta korekto den hasi esei. ... E kamindanan di Dios ta un misterio. Ya ku nos lo no komprond’[E] nunka kompletamente, nos lo por bien rilèks ku e preguntanan den nos mente. Isaias 55:8-9 ta ofresé algun konsolashon. Di akuerdo ku e kuadro bíbliko di e kanaanitanan, e hendenan akí tabata ekstremadamente malbado, i nan anikilashon tabata representá e huisio di Dios pa nan piká. E destrukshon di e kanaanitanan no tabata ni e di promé ni e último bia ku Dios lo a hasi esaki. E diferensianan entre e destino di e kanaanitanan i e destino di humanidat (eksepto pa e famia di Noe) manera deskribí den Génesis 6–9 ta enbolbí eskala i agensia. ... Dios nunka tabatin intenshon pa e israelitanan hasi e pólisa di herem [e destrukshon total] komo un pólisa general pa ku strañeronan. Deuteronomio 7:1 spesífikamente ta identifiká, i asina, delimitá e hendenan destiná. E israelitanan no tabata bai sigui e pólisanan akí kontra arameonan òf edomitanan òf egipsionan, òf kualke otro hende (cf. Deut. 20:10-18). … E kanaanitanan a sufri un destino ku finalmente tur pekador lo enfrentá: e huisio di Dios. ... Dios Su eliminashon di e kanaanitanan tabata un paso nesesario den e historia di salbashon. ... Aunke e kanaanitanan komo un totalidat tabata ophetivonan di e huisio di Dios, nan tabatin por lo ménos kuarenta aña di spièrtamentu adelantá (lesa Rahab’s confession den Jos. 2:8-11).” — Daniel I. Block, The NIV Application Commentary: Deuteronomy (Grand Rapids, Mich.: Zondervan, 2012), p. 98, 99.

Preguntanan di Diskushon: