Les 5

* 23–29 di aprel

Tur Nashon i Babel

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Gen. 9:18–11:9; Lukas 10:1; Mat. 1:1–17; Lukas 1:26–33; Salmo 139:7–12; Gen. 1:28; Gen. 9:1.

Versíkulo di Memoria:

“P’esei su nòmber ta yamá Babel, pasobra einan SEÑOR a konfundí e idioma di henter tera; i for di einan SEÑOR a plama nan den estranheria riba kara di henter tera” (Génesis 11:9, NKJV).

Despues di e Diluvio, e relato bíbliko ta kambia di e focus riba e individuo singular, Noe, na su tres yu hòmbernan, “Sèm, Kam, i Jafet”. E atenshon partikular riba Kam, e tata di Kánaan (Gen. 10:6, 15), ta introdusí e idea di “Kánaan”, e Tera Primintí (Gen. 12:5), un antisipashon di Abraham, ken su bendishon lo bai na tur nashon (Gen. 12:3).

Sinembargo, e liña ta kibra na e Toren di Babel (Gen. 11:1–9). Un bia mas ta interumpí e plannan di Dios pa humanidat. Loke tabata suponé di ta un bendishon, e nasementu di tur nashon, ta bira un otro okashon pa un otro maldishon. E nashonnan ta uni pa asina purba tuma lugá di Dios; Dios ta respondé den huisio riba nan; i, a traves di e konfushon ku a resultá, e hendenan ta bira plamá a lo largu di mundu (Gen. 11:8), asina kumpliendo ku e plan original di Dios pa “yena tera” (Gen. 9:1, NKJV).

Al final, apesar di maldat humano, Dios ta kambia malu den bon; E tin, manera semper, e último palabra. E maldishon di Kam den tènt di su tata (Gen. 9:21,22) i e maldishon di e nashonnan konfundí na e Toren di Babel (Gen. 11:9) finalmente lo kambia den un bendishon pa e nashonnan.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 30 di aprel.

Djadumingu

24 di aprel

E Maldishon di Kam

Lesa Génesis 9:18–27. Kiko ta e mensahe di e storia straño akí?



E akto di Noe den su kunuku di wendrùif ta eko Adam den e Hòfi di Eden. E dos storianan ta kontené motibunan komun: kome di e fruta i resultá den desnudes; despues un kubrimentu, un maldishon, i un bendishon. Noe ta bolbe konektá na su raisnan adámiko i, desafortunadamente, ta sigui ku e historia fayá ei.

Fermentashon di fruta no tabata parti di e kreashon original di Dios. Noe a satisfasé su mes, despues a pèrdè kontròl riba su mes i a eksponé su mes. E echo ku Kam “a mira” su sunú ta hasi sugerensia na Eva, ku tambe “a mira” e palu prohibí (Gen. 3:6). E paralelo akí ta sugerí ku Kam no a djis “mira” den skondí, pa kasualidat, e sunú di su tata. El a bai rònt i a papia di dje, sin sikiera purba dil ku e problema di su tata. Kontrali na esei, e reakshon inmediato di su rumannan pa tapa nan tata, miéntras Kam a bai lag’é sunú, implísitamente a denunsiá e akshonnan di Kam.

E problema den wega aki ta mas tokante e rèspèt pa un hende su mayornan. Faya di honra bo mayornan ku ta representá bo pasado, lo afektá bo futuro (Eks. 20:12; kompará ku Efe. 6:2). Ta p’esei e maldishon, kua lo influensiá futuro di Kam i esun di su yu hòmber Kánaan.

Naturalmente, ta un eror teológiko grave i un krímen étiko pa usa e teksto akí pa hustifiká teorianan rasista kontra kualke hende. E profesia ta restringí estriktamente na Kánaan, e yu hòmber di Kam. E outor bíbliko tin algun di e práktikanan korupto di e Kanaanitanan den mente (Gen. 19:5–7, 31–35).

Ademas, e maldishon ta kontené un promesa di bendishon, hungando riba e nòmber “Kánaan”, kua ta derivá di e verbo kana‘, ku ta nifiká “someté”. Ta a traves di sumishon di Kánaan ku e pueblo di Dios, e desendientenan di Sèm, lo drenta e Tera Primintí i prepará e kaminda pa e binida di e Mesias, kende lo engrandesé Jafet “den e tèntnan di Sèm” (Gen. 9:27). Esaki ta un alushon profétiko na e ekspanshon di Dios Su aliansa na tur nashon, kua lo brasa e mensahe di salbashon di Israel na e mundu (Dan. 9:27, Isa. 66:18–20, Rom. 11:25). E maldishon di Kam, de echo, lo ta un bendishon pa tur nashon, inkluyendo kualke desendientenan di Kam i Kánaan aseptá e salbashon ku Señor a ofresé nan.

Djaluna

25 di aprel

E Genealogia di Génesis

E informashon kronológiko tokante e era di Noe ta pone nos realisá ku Noe ta sirbi komo un konekshon entre e sivilisashonnan pre-Diluvio i post-Diluvio. E último dos versíkulonan di e storia previo (Gen. 9:28, 29) ta hiba nos bèk na e último konekshon di e genealogia di Adam (Gen. 5:32). Pasobra Adam a muri ora Lamek, tata di Noe, tabatin 56 aña, Noe siguramente mester a tende storianan tokante Adam, kua e por a transmití na su desendientenan promé i despues di e Diluvio.

Lesa Génesis 10. Kiko ta e propósito di e genealogia akí den Beibel? (Lesa tambe Lukas 3:23–38.)



E genealogia bíbliko tin tres funshon. Di promé, e ta enfatisá e naturalesa históriko di e eventonan bíbliko, kua ta relatá na hendenan real ku a biba i a muri i kende nan dianan ta presisamente kontá. Di dos, e ta demostrá e kontinuidat for di antigwedat te na e tempu kontemporáneo di e eskritor, establesiendo un konekshon kla ku pasado te “presente”. Di tres, e ta kòrda nos riba fragilidat humano i riba e efekto trágiko di e maldishon di piká i su resultadonan mortal riba tur e generashonnan ku a sigui.

Nota ku e klasifikashon di “hamita”, “semita”, i “yafètita” no ta sigui kriterionan kla. E 70 nashonnan ta prefigurá e 70 miembronan di e famia di Yakob (Gen. 46: 27) i e 70 ansianonan di Israel den desierto (Eks. 24: 9). E idea di un korespondensia entre e 70 nashonnan i e 70 ansianonan ta sugerí e mishon di Israel pa ku e nashonnan: “Tempu ku e Haltísimo a duna e nashonnan nan erensia, tempu ku El a separá e yunan di hende, El a pone e markanan di frontera di e pueblonan konforme e kantidat di e yunan di Israel." (Deut. 32: 8, NKJV). Mesun kos, Hesus ta manda 70 disipel pa evangelisá e nashonnan (Lukas 10: 1).

Loke e informashon akí ta mustra nos ta e konekshon direkto entre Adam i e patriarkanan; nan tur ta figuranan históriko, hendenan real for di Adam en adelante. Esaki ta yuda nos komprondé tambe ku e patriarkanan tabatin akseso direkto na testigunan ku tabatin rekuerdonan personal di e eventonan antiguo akí.



Djamars

26 di aprel

Un Idioma

Lesa Génesis 11:1–4. Dikon e hendenan di “henter tera” tabata asina ansioso pa logra unidat?



E frase “henter tera” ta referí na un kantidat chikitu di hende, esnan bibu despues di e Diluvio. E rason pa e reunion akí ta klaramente indiká: nan ke konstruí un toren pa alkansá e shelunan (Gen. 11:4). De echo, nan intenshon real ta pa tuma lugá di Dios Mes, e Kreador. Konsiderablemente, e deskripshon di e intenshon i akshonnan di e hendenan ta eko e intenshonnan i akshonnan di Dios den e relato di Kreashon: “nan a bisa” (Gen. 11:3,4; kompará ku Gen. 1:6,9,14, etc.); “laga nos traha” (Gen. 11:3,4; kompará ku Gen. 1:26). Nan intenshon ta deklará eksplísitamente: “Laga nos traha un nòmber pa nos mes” (Gen. 11:4, NKJV), un ekspreshon ku ta usa eksklusivamente pa Dios (Isa. 63:12,14).

Den un palabra, e konstruktornan di Babel a konsiderá e ambishon fuera di lugá pa remplasá Dios, e Kreador. (Nos sa ta ken a inspirá esei, no ta bèrdat? Lesa Isa. 14:14.) E rekuerdo di e Diluvio siguramente mester a hunga un ròl den nan proyekto. Nan ta konstruí un toren haltu pa asina sobrebibí un otro diluvio, si un otro mester a bin, apesar di e promesa di Dios. Nan a preservá e rekuerdo di e Diluvio den tradishon babilóniko, aunke trosé, en konekshon ku e konstrukshon di e stat di Babel (Babilonia). E esfuerso akí di bai ariba pa alkansá shelu i usurpá Dios lo, enbèrdat, karakterisá e spiritu di babilonia.

Ta p’esei e storia di e Toren di Babel ta un tema asina importante den e buki di Daniel tambe. E referensia na Sinar, ku ta introdusí e storia di e Toren di Babel (Gen. 11:2), ta bolbe aparesé na prinsipio di e buki di Daniel, pa asina señalá e lugá kaminda Nabukodonosor a trese e artíkulonan di e tèmpel di Herusalèm (Dan. 1:2). Entre hopi otro pasashi di e buki, e episodio di Nabukodonosor lantando e estatua di oro, probablemente riba e mesun lugá den e mesun “plenchi”, ta di mas ilustrativo di e kuadro di mente akí. Den su vishonnan di e fin, Daniel ta mira e mesun senario di e nashonnan di tera reuniendo pa logra unidat kontra Dios (Dan. 2:43, Dan. 11:43–45; kompará ku Rev. 16:15, 16), aunke e intento akí ta faya akinan, manera el a hasi ku Babel tambe.

Djárason

27 di aprel

“Laga Nos Baha Bai”

Lesa Génesis 11:5–7 i Salmo 139:7–12. Dikon Dios a baha bin abou riba tera aki? Kiko tabata e evento ku a motivá e reakshon divino akí?



Irónikamente, aunke e hòmbernan tabata bayendo ariba, Dios mester a bin abou serka nan. E bahada di Dios ta un afirmashon di Su soberania. Dios lo ta semper mas ayá di nos alkanse humano. Kualke esfuerso humano pa lanta bai serka djE i top’E den shelu ta inútil i ridíkulo. Sin duda, ta p’esei, pa a salba nos, Hesus a baha bin serka nos; no tabatin, en realidat, niun otro manera pa E salba nos.

Ta mira un gran ironia den e relato di e Toren di Babel den Dios Su deklarashon: “pa mira e stat i e toren” (Gen. 11:5). Dios no tabatin mester di bin abou pa mira (Salmo 139:7–12; kompará ku Salmo 2:4), ma El a hasié di tur manera. E konsepto ta enfatisá Dios Su envolvimentu ku humanidat.

Lesa Lukas 1:26–33. Kiko esaki ta siña nos tokante Dios Su binimentu abou serka nos?



E bahada di Dios ta kòrda nos tambe riba e prinsipio di hustifikashon pa medio di fe i riba e proseso di e grasia di Dios. Kualke trabou ku nos por ehekutá pa Dios, ainda E lo mester baha bin pa topa ku nos. No ta loke nos hasi pa Dios ku lo trese nos serka djE i na redenshon. En kambio, ta Dios su moveshon den nos direkshon ku lo salba nos. De echo, dos bia e teksto den Génesis ta papia tokante Dios ku a bai “abou”, kua parse ta impliká kuantu E ta preokupá pa loke tabata sosodiendo aki.

Di akuerdo ku e teksto, Señor ker a pone un fin na nan unidat profundo, kua, mirando nan estado kaí, por a hiba solamente na mas i mas maldat. Ta p’esei El a skohe pa konfundí nan idiomanan, kua lo a trese un fin na nan intriganan.

“E intriganan di e konstruktornan di Babel a terminá den bèrgwensa i derota. E monumento di nan orguyo a bira e konmemorativo di nan lokura. Tòg hende ta persiguiendo kontinuamente e mesun kurso—dependiendo riba nan mes, i rechasando e lei di Dios. E ta e prinsipio ku Satanas a purba realisá den shelu; e mesun ku a goberná Kain ora el a presentá su ofrenda .”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 123.

Djaweps

28 di aprel

Redenshon di e Eksilio

Lesa Génesis 11:8, 9 i Génesis 9:1; kompará ku Génesis 1:28. Dikon Dios Su plamamentu ta redentivo?



Dios Su plan i bendishon pa hende tabata ku nan lo a “multipliká, i yena tera” (Gen. 9:1, NKJV; kompará ku Gen. 1:28, NKJV). Kontra e plan di Dios, e konstruktornan di Babel a preferá pa keda huntu komo e mesun pueblo. Un motibu ku nan a bisa ku nan ker a konstruí e stat tabata pa asina nan lo no a “plama tur kaminda riba kara di henter tera” (Gen. 11:4, NKJV). Nan a rechasá di muda bai otro kaminda, kisas pensando ku huntu nan lo tabata mas poderoso ku nan lo tabata separá i plamá. I, den un sentido, nan tabatin rason.

Desafortunadamente, nan a purba usa nan poder uní pa malu, no pa bon. Nan ker a “traha un nòmber pa nos mes”, un reflekshon poderoso di nan propio arogansia i orguyo. Enbèrdat, ki ora ku hende, den desafio habrí di Dios, ke “traha un nòmber” pa nan mes, nos por ta sigur ku e lo no resultá bon. Nunka el a hasi esei.

Por lo tantu, den un huisio kontra nan desafio apsoluto, Dios a plama nan a lo largu di “e kara di tera” (Gen. 11:9), eksaktamente loke nan no tabata ke pa sosodé.

A propósito, e nòmber Babel, kua ta nifiká “porta di Dios” ta relatá na e verbo balal, kua ta nifiká “konfundí” (Gen. 11:9). Ta pasobra nan ker a yega te na e “porta” di Dios, pasobra nan a pensa di nan mes komo Dios, ku nan a terminá konfundí i muchu ménos poderoso ku promé.

“E hòmbernan di Babel a determiná pa establesé un gobièrnu ku mester ta independiente di Dios. Tabatin algun meimei di nan, sinembargo, ku tabata teme Señor, pero ku e pretenshonnan di esnan impio a engañá nan i a hala nan den nan intriganan. Pa benefisio di esnan fiel Señor a retrasá Su huisionan i a duna e hendenan tempu pa revelá nan berdadero karakter. Segun ku esaki tabata desaroyá, e yunan di Dios a traba pa bira nan for di nan propósito; pero e hendenan tabata totalmente uní den nan esfuerso pa provoká shelu. Si nan a sigui sin restrikshon, nan lo a demoralisá e mundu den su infansia. Nan kòmplòt tabata fundá den rebelion; un reino establesé pa halsamentu propio, pero den kua Dios lo no tabatin ni dominio ni honor.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 123.

Djabièrnè

29 di aprel

Pa mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, “The Tower of Babel,” p. 117–124, den Patriarchs and Prophets.

“Nan a disidí di konstruí un stat, i den dje un toren di un haltura asina mahestuoso. . . . E inisiativanan akí tabata designá pa prevení e hendenan di plama tur kaminda den kolonianan. Dios a dirigí hende pa plama a lo largu di tera, pa yen’é i domin’é; pero e konstruktornan di Babel akí a determiná pa mantené nan komunidat uní den un kurpa, i pa funda un monarkia ku finalmente mester brasa henter tera. Asina nan stat lo a bira e metrópolis di un imperio universal; su gloria lo a demandá e atmirashon i homenahe di mundu i rindi e fundadónan gloriosamente. E toren magnífiko, ku ta yega te na e shelunan, tabata intenshoná pa para komo un monumento di e poder i sabiduria di su konstruktornan, perpetuando nan fama te na e último generashonnan.

“Esnan ku tabata biba den e vaye di Sinar no tabata kere e aliansa di Dios ku E lo no a trese un diluvio atrobe riba tera. Hopi di nan tabata nenga eksistensia di Dios i a atribuí e Diluvio na e operashon di kousanan natural. Otronan tabata kere den un Ser Supremo, i ku tabata E kende a destruí e mundu antediluviano; i nan kurason, meskos ku esun di Kain, a lanta den rebelion kontra djE. Un opheto nan dilanti den e erekshon di e toren tabata pa sigurá nan propio seguridat den kaso di un otro diluvio. Dor di hiba e struktura te na un haltura muchu mas grandi ku e awanan di e Diluvio a alkansá, nan a pensa di pone nan mes mas ayá di tur posibilidat di peliger. I miéntras nan lo tabata kapas pa subi te na e region di e nubianan, nan tabata spera di determiná e kousa di e Diluvio. Henter e intento tabata designá pa halsa ainda mas e orguyo di su proyektornan i pa bira e mentenan di futuro generashonnan for di Dios i hiba nan den idolatria.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 118, 119.

Preguntanan di Diskushon: