Les 9

* 21 – 27 di mei

Jakòb e Usurpadó

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Gen. 25:21–34; Gen. 28:10–22; Gen. 11:1–9; Gen. 29:1–30; Gen. 30:25–32.

Versíkulo di Memoria:

“I Esau a bisa: ‘No ta korektamente e ta yamá Jakòb? Pasobra el a gaña mi e dos biahanan akí. El a kita mi derecho di primogenitura, i awor wak, el a tuma mi bendishon!’ I el a bisa: ‘Bo no a reservá un bendishon pa mi?’ ” (Génesis 27:36, NKJV).

Awor nos ta sigui riba e historia familiar kontinuá di Isaak, e yu di milager i promé antepasado di e simia primintí. Sinembargo, e storia no ta kuminsá partikularmente bon. E karakter defektuoso di su yu hòmber Jakòb lo manifestá su mes den e rivalidat entre e dos rumannan hòmber riba e primogenitura (Gen. 25:27–34) i konsekuentemente riba e derecho pa optené e bendishon di Isaak (Génesis 27).

Pa motibu ku Jakòb ta gaña su tata i ta hòrta e bendishon di su ruman hòmber mas grandi, e lo tin ku hui pa su bida. Den eksilio, Dios ta konfront’é na Bèt èl (Gen. 28:10–22). Di einan en adelante Jakòb, e gañadó, lo eksperensiá algun engaño e mes. Na lugá di Raquel, ku Jakòb a stima (Génesis 29), lo duna Jokòb Lea, e yu muhé mayó, i e lo tin ku traha 14 aña pa gana su esposanan.

Sinembargo, Jakòb lo eksperensiá e bendishon di Dios tambe, pasobra den eksilio e lo haña su 12 yunan hòmber, i Dios lo oumentá su rikesa.

Por lo tantu, kualke otro kos ku nos por mira den e storia akí, nos por mira kon Dios lo kumpli ku Su promesanan di pakto, di un manera òf otro, no importá kuantu bia Su pueblo faya.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 28 di mei.

Djadumingu

22 di mei

Jakòb i Esau

Lesa Génesis 25:21–34. Kompará e dos personalidatnan di Jakòb i Esau. Ki kualidatnan di Jakòb a hasié suseptibel pa ta digno di e bendishon di Isaak?



Ya for di den matris di nan mama nos ta komprondé ku Jakòb i Esau ta diferente i lo lucha kontra otro. Miéntras ta deskribí Esau komo un yagdó tenas koriendo den kampo, ta mira Jakòb komo un persona “suave” sintando den tènt i meditando. E palabra hebreo tam, tradusí “suave” (NKJV), ta e mesun verbo apliká na Job i na Noe, tradusí “intachabel” pa Job (Job 8:20, NKJV) i “perfekto” pa Noe (Gen. 6:9, NKJV).

E diferensia di karakter akí ta bira mas manifesto mas despues den nan bida (Gen. 27:1–28:5). Ora Esau yega kas kansá i ku hamber, Jakòb ta kushiná bonchi p’e. Pa Esau, e goso di kuminda visibel i físiko inmediato “ ‘e dia akí’ ” (Gen. 25:31) ta mas importante ku e futuro bendishon asosiá ku su primogenitura (kompará ku Hebr. 12:16, 17).

“Isaak i Rebeke a tene e promesa, hasí na Abraham i konfirmá na su yu hòmber, komo e gran opheto di nan deseonan i speransanan. Esau i Jakòb tabata konosí ku e promesanan akí. A siña nan pa konsiderá e primogenitura komo un asuntu di gran importansia, pasobra e tabata inkluí no solamente un herensia di rikesa mundial sino tambe superioridat spiritual. Esun ku a risibié mester tabata e saserdote di su famia, i den liña di su desendensia e Redentor di e mundu ku lo a bin.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 177.

Pa Jakòb, kontrali na su ruman hòmber, e futuro nifikashon spiritual di bendishon ta loke ta importá. Sinembargo, despues, bou di instigashon di su mama (lesa Génesis 27), Jakòb, abiertamente i a propósito, ta gaña su tata, asta usando e nòmber di “ ‘SEÑOR bo Dios’ ” (Gen. 27:20, NKJV) ora el a kometé e engaño ei. E ta kometé e teribel engaño akí, aunke tabata pa algu ku e tabata sa ku tabata bon.

E resultadonan tabata trágiko, i a añadí kapanan kompletamente nobo na un famia ku ya tabata disfunshonal.

Djaluna

23 di mei

E Trapi di Jakòb

Tan pronto ku Esau a haña sa ku Jakòb a risibí e bendishon di su tata, e ta komprondé ku su ruman hòmber a gañ’é i a usurp’é (Gen. 27:36), i e ke mat’é (Gen. 27:42). Rebeka ta preokupá i ke prevení e krímen akí ku lo tabata fatal pa tur dos yu hòmber (Gen. 27:45). Asina, ku sosten di Isaak (Gen. 28:5), e ta urgi Jakòb pa hui bai serka su famia (Gen. 27:43). Riba su kaminda pa eksilio, Jakòb ta topa ku Dios den un soño na un lugá ku e lo yama Bèt èl, “e kas di Dios”, i einan e lo hasi un promesa.

Lesa Génesis 28:10–22. Kompará ku Génesis 11:1–9. Kon Bèt èl ta diferente for di Babel? Ki lès nos por siña tokante nos relashon ku Dios for di e eksperensia di Jakòb na Bèt èl versus loke a sosodé na Babel?



Den e soño akí, Jakòb ta mira un trapi ekstraordinario ku ta konektá ku Dios. Ta usa e mesun verbo hebreo, natsav, pa referí na e trapi ku ta “lantá” (Gen. 28:12, NKJV) i SEñOR kende “tabata pará” (Gen. 28:13, NKJV), manera kos ku e trapi i SEÑOR ta e mesun kos.

E trapi ta konektá ku e intento na Babel pa yega shelu. Meskos ku e Toren di Babel, e trapi ta yega te na e “porta di shelu”. Pero miéntras e Toren di Babel ta representá e esfuerso humano pa bai ariba i yega serka Dios, e trapi di Bèt èl ta enfatisá ku por logra akseso na Dios solamente a traves di Dios ku ta bin serka nos, i no pa medio di esfuerso humano.

Pa loke ta e “piedra” riba kua Jakòb a pone su kabes i tabatin su soño, e ta bira e símbolo di beth-El, “e kas di Dios” (Gen. 28:17; kompará ku Gen. 28:22), kua ta mustra na e tèmpel, e santuario, e sentro di Dios Su aktividat di salbashon pa humanidat.

Sinembargo, Jakòb no ta limitá su ekspreshon di adorashon i sentido di asombro enkuanto di loke a pasa kuné na loke ta spiritual i loke ta místiko. Es desir, e ker a respondé den términonan konkreto i eksterno. Por lo tantu, Jakòb ta disidí di “duna un désimo” na Dios, no pa optené bendishon di Dios sino komo un kontesta di gratitut na e regalo di Dios, kua ya Dios a dun’é. Aki atrobe nos ta mira e idea di diesmo hopi tempu promé ku surgimentu di e nashon di Israel.



Djamars

24 di mei

E Gañadó Gañá

Lesa Génesis 29:1–30. Kon i pa kiko Dios ta permití e desepshon di Laban? Ki lèsnan Jakòb a siña?



E promé kos ku Jakòb ta mira ora e yega na e lugá di destinashon ta un piedra, kisas un señal ku ta mustra bèk na e piedra di Bèt èl, kua tabata nifiká e presensia di Dios (Gen. 28:18, 19). Ta e piedra akí ku lo, despues di tur kos, duna Jakòb e oportunidat di interaktuá ku Raquel. Ora Jakòk tende for di e wardadónan di karné ku Raquel ta biniendo ku e karnénan pa laga e tou bebe awa, e ta urgi e wardadónan pa kita e piedra. Nan ta nenga, kua ta duna Jakòb e oportunidat pa hasié su so, i pa introdusí su mes na Raquel (Gen. 29:11).

Raquel a reakshoná dor di kore bai serka su famia. E promé kontakto akí entre Jakòb i Raquel tabata produktivo” “Jakòb tabata stima Raquel” (Gen. 29:18), asina tantu ku e shete aña ku el a traha pa Laban a kambio di Raquel tabata meskos ku “un par di dia” (Gen. 29:20).

Sinembargo, despues di e shete aña akí, Jakòb ta ser engañá. Riba e anochi di e kasamentu, ta Lea, e ruman muhé mayó, i no Raquel, ku Jakòb ta deskubrí den su kama. Probechando di e konfushon di e fiesta i di e emoshon i vulnerabilidat intenso di Jakòb, Laban a logra e triki akí. Interesante pa bisa ku Jakòb ta usa e mesun palabra básiko pa “gaña” (Gen. 29:25, NKJV) ku Isaak a usa pa karakterisá komportashon di Jakòb pa ku su tata i su ruman hòmber (Gen. 27:35).

Nota ku e mesun pensamentu ta impliká tambe den e lex talionis (lei di represaya) “wowo pa wowo, djente pa djente” (Eks. 21:24; kompará ku Gen. 9:6), kua ta fòrsa esun kulpabel pa identifiká su víktima den sentido ku esun kulpabel ta enfrentá loke e víktima a hasi. Den un forma similar, e ora ei, loke Jakòb a hasi ku un otro hende, a hasi kuné awor.

Jakòb ta komprondé awor kiko ta nifiká pa ta víktima di engaño. Irónikamente, Dios ta siña Jakòb tokante su propio engaño a traves di e engaño di Laban. Aunke Jakòb komo “gañadó” (Gen. 27:12) sa bon kiko engaño ta nifiká, e ta sorprendí ora e ta víktima di engaño. Asina, e ta hasi e pregunta: “ ‘Dikon . . . bo a gaña mi?’ ” (Gen. 29:25, NKJV), kua ta mustra ku e sa ku engaño ta robes.

Djárason

25 di mei

E Bendishon di e Famia

Pa Jakòb e último shete añanan di eksilio tabata un karga, i sinembargo, esakinan tabata tambe e añanan di mas fruktífero. Jakòb lo ta tata di 11 for di e 12 yunan ku lo bira e antepasadonan di e pueblo di Dios.

E sekshon akí ta konstituí e sentro di e storia di Jakòb (Gen. 25:19–35:26), i e ta kuminsá i terminá ku e frase klave ku Dios “a habri e matris”, refiriendo na Lea (Gen. 29:31) i na Raquel (Gen. 30:22). Kada bia ku nasementunan ta sigui despues di e deklarashon akí, e evidensia ta ku e nasementunan akí ta resultado di e akshon milagroso di Dios.

Lesa Génesis 29:31–30:22. Kon nos, awe, mester komprondé e nifikashon di loke ta tuma lugá aki?



Dios a habri e matris di Lea, i el a haña un yu hòmber Ruben, ken su nòmber ta kontené e verbo ra’ah, kua ta nifiká “mira”. Pasobra Dios “a mira” ku e no tabata stimá pa Jakòb (Gen. 29:31), e yu akí tabata kompensashon p’e den su doló i sufrimentu.

Ademas, e ta duna e nòmber di Simeon, kua ta kontené e verbo shama‘, “a tende” na su di dos yu hòmber, pasobra Dios “a tende” (shama‘) e profundidat i e humiashon di su doló i, asina, tabatin duele di dje meskos ku El a tende e aflikshon di Hagar (Gen. 29:33).

Lea su yu hòmber “Simeon” tambe lo resoná ku e nòmber di Hagar su yu hòmber “Ismael”, kua ta nifiká “Dios lo tende” (lesa Gen. 16:11). Ora Lea duna lus na su último yu hòmber, e ta yam’é Juda, kua ta nifiká “alabansa”. Lea no ta referí na su doló òf asta su bendishon mas. E ta solamente focus riba Dios i ta alab’E pa Su grasia.

Ta straño ku, ta solamente ora Lea no por duna lus atrobe ku Dios “ta kòrda” riba Raquel i ta habri matris di Raquel (Gen. 30:22). Raquel, e esposa stimá, mester a warda shete aña despues di su matrimonio, i 14 aña despues di su kompromiso ku Jakòb, pa haña su promé yu hòmber (Gen. 29:18, 27; kompará ku Gen. 30:25). I el a dun’é e nòmber di “Jose” ku ta nifiká ku Dios a “ ‘kita [’asaf] mi reproche’ ” i “ ‘lo añadí [yasaf] na mi un otro yu hòmber’ ” (Gen. 30:23, 24, NKJV). Maske kon robes algun di e akshonnan akí tabata, ainda Dios tabata kapas pa usa e akshonnan akí, asta si E no a tolerá nan, pa asina krea un nashon for di e simia di Abraham.

Djaweps

26 di mei

Jakòb ta Bai

Den e storia akí, Jakòb—ku a gaña su tata i su ruman hòmber pa atkerí e primogenitura, i ku a hòrta e bendishon ku Isaak a plania pa duna su yu hòmber mayó—no opstante a keda pasivo pa ku Laban i a sirbié fielmente. Jakòb sa bon ku su suegu a gañ’é, i tòg, el a legumai e. Ta difísil pa komprondé e pasividat di Jakòb konsiderando su temperamento. Jakòb por a rebeldiá, òf a lo ménos resistí Laban òf negoshá kuné. Pero e no a hasi esei. El a djis hasi loke Laban a pidi, no importá kon inhustu tur kos tabata.

Sinembargo, na nasementu di e promé yu hòmber di Raquel, Jose, Jakòb finalmente a alkansá e di dieskuater aña di su “servisio” na Laban (Gen. 30:26), i awor ta konsiderá di bandoná Laban pa asina regresá na e Tera Primintí. Pero Jakòb ta preokupá tokante proveé pa su “mes kas” (Gen. 30:30).

Lesa Génesis 30:25–32. Kiko ta pasando aki, i ki tipo di rasonamentu Jakòb ta usa? Kiko ta Laban su reakshon?



Tabata un desviashon hopi largu pa Jakòb, ku originalmente a bandoná kas pa buska un esposa. Probablemente no tabata su intenshon original pa keda asina largu for di su pais, pero eventonan a ten’é leu pa añanan. Awor ta tempu pa regresá kas, i ku ki un famia e lo regresá tambe.

Dikon, sinembargo, Jakòb no a bandoná Laban mas promé? Jakòb su kumplimentu innatural ta sugerí ku kisas Jakòb a kambia; el a komprondé e lès di fe. Es desir, Jakòb a warda pa Dios Su señal pa bai. Ta solamente ora Dios papia kuné ku Jakòb ta disidí di move.

Dios ta revelá Su mes na Jakòb komo “e Dios di Bèt èl” i ta manda Jakòb bandoná e kas di Laban i regresá serka “bo famia” (Gen. 31:13, NKJV) ku e mesun palabranan ku Dios a usa pa yama Abram pa bai “for di bo famia” (Gen. 12:1, NKJV).

Loke a yud’é mira ku tabata tempu pa bai, tambe, tabata e aktitut di e yunan hòmber di Laban i Laban mes (lesa Gen. 31:1, 2). “Jakòb lo a bandoná su pariente astuto promé si no tabata pa miedu di topa ku Esau. Awor el a sinti ku e tabata den peliger pa e yunan hòmber di Laban, ku, mirando su rikesa komo di nan mes, kisas por a hasi esfuerso pa sigur’é pa medio di violensia.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 193.

Por lo tantu, el a kue su famia i poseshonnan i a bai, asina kuminsando un otro fase den e gran saga di Dios Su pueblo di aliansa.

Djabièrnè

27 di mei

Pa mas Estudio:

Dios a skohe Jakòb, no pasobra el a meres’é, sino pa motibu di Su grasia. I tòg, Jakòb a traha duru pa meresé grasia, kua esei mes ta un kontradikshon. Si el a meres’é, e ora ei e lo no tabata grasia; e lo tabata obranan (lesa Rom. 4:1–5), kua ta kontrali na e evangelio. Solamente despues Jakòb a kuminsá komprondé e nifikashon di e grasia di Dios i kiko tabata nifiká konfia Dios, biba pa medio di fe, i ta kompletamente dependiente riba Señor. E eksperensia di Jakòb ta kontené un lès importante pa e persona ambisioso: no lucha pa promové bo mes a kosto di otronan.

“Jakòb a pensa pa gana un derecho riba e primogenitura a traves di engaño, pero el a haña su mes desapuntá. El a pensa ku el a pèrdè tur kos, su konekshon ku Dios, su hogar, i tur kos, i ei e tabata un fugitivo desapuntá. Pero kiko Dios a hasi? El a wak abou riba dje den su kondishon sin speransa, El a mira su desapunto, i El a mira ku tabatin material ei ku lo a rindi gloria bèk na Dios. Tan pronto ku E mira su kondishon ku E ta presentá e trapi místiko, kua ta representá Hesu-Kristu. Aki tin un hòmber, ku a pèrdè tur konekshon ku Dios i e Dios di shelu ta wak riba dje i ta konsentí ku Kristu lo kubri e abismo ku piká a traha. Kisas nos por a wak i a bisa, mi ta anhelá pa shelu pero kon mi por alkans’é? Mi no ta mira niun manera. Esei ta loke Jakòb a pensa, i asina Dios ta mustr’é e vishon di e trapi, i e trapi ei ta konektá tera ku shelu, ku Hesu-Kristu. Un hòmber por subié, pasobra e base ta sosegá riba tera i e último tre ta yega te den shelu.”—Ellen G. White Comments, The SDA Bible Commentary, tomo 1, p. 1095.

Preguntanan di Diskushon: