Les 11

* 4–10 di yüni

José, Maestro di Soñonan

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Génesis 37; Mat. 20:26,27; Echonan 7:9; Génesis 38; Génesis 39; Gen. 40:1–41:36.

Versíkulo di Memoria:

“Nan a bisa otro: ‘Ata e hòmber ku sa soña ta bini’ ” (Génesis 37:19).

E storia di José (Génesis 37–50) ta kubri e último sekshon di e buki di Génesis, for di su promé soñonan na Kanaan (Gen. 37:1–11) te na su morto na Egipto (Gen. 50:26). De echo, José ta okupá mas espasio den e buki di Génesis ku kualke otro patriarka. Aunke José ta djis un di e yunan hòmber di Yakob, ta present’é den Génesis komo un gran patriarka, meskos ku Abraham, Isak i Yakob.

Manera nos lo mira, tambe, e bida di José ta enfatisá dos bèrdat teológiko importante: di promé, Dios ta kumpli ku Su promesanan; di dos, Dios por kambia malu den bon.

Den e estudio di e siman akí, nos lo enfoká riba e bida trempan di José. E ta e yu faborito di Yakob ku, irónikamente, ta karga e nòmber di kariño ba‘al hakhalomot, e “soñadó” (Gen. 37:19), kua ta nifiká literalmente “maestro di soñonan”, implikando ku e ta un eksperto di soñonan. E título akí ta pas hopi bon kuné, pasobra no solamente e ta risibí, komprondé, i interpretá soñonan profétiko, sino e ta kumpli ku nan den su bida tambe.

Den e kapítulonan akí, nos lo mira atrobe ku ta afirmá e providensia di Dios, asta apesar di e malu i maldat di e kurason humano.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 11 di yüni.

Djadumingu

5 di yüni

Problemanan Familiar

Yakob, porfin, a establesé su mes den e tera. Miéntras Isak tabata solamente “un strañero”, e teksto ta bisa tambe ku Yakob “tabata biba na e tera” (Gen. 37:1). Sinembargo, tabata e ora ei, miéntras e tabata establesiendo den e tera, ku e problemanan a kuminsá, e bia akí di paden di e famia. E kontroversia no ta konserní e poseshon di e tera òf e uso di un pos; e ta, prinsipalmente, spiritual.

Lesa Génesis 37:1–11. Ki dinámika familiar a hasi e ruman hòmber di José suseptibel pa odi’é asina tantu?



For di kuminsamentu, nos ta komprondé ku José, e yu di Yakob su behes (Gen. 37:3), tabata gosa di un relashon spesial ku su tata, ku “tabata stim’é mas ku tur su otro ruman hòmbernan” (Gen. 37:4, NKJV). El a asta bai asina leu di laga “bistí di hopi koló” (Gen. 37:3, NKJV), un bistí di prens (2 Sam. 13:18), un indikashon ku e intenshon sekreto di Yakob pa halsa José, Raquel su promé yu hòmber, na e status di primogénito.

Futuro, enbèrdat, lo konfirmá e deseonan di Yakob pasobra José finalmente lo risibí e derechonan di e yu mayó (1 Kron. 5:2). Nada straño, anto, ku e rumannan di José tabata odi’é asina tantu i no por a ni enbolbí den kombersashonnan pasífiko kuné (Gen. 37:4).

Ademas, José lo tabata trese informenan malu na su tata tokante kualke komportashon sensurabel di su rumannan (Gen. 37:2). Niun hende ta gusta un redadó.

Asina, ora José tabata kompartí su soñonan, sugeriendo ku ta Dios lo tabata pon’é den un posishon mas haltu i ku nan, su rumannan, lo tabata bùig su dilanti, nan tabata odi’é ainda mas. E karakter profétiko outéntiko di e soñonan ta ratifiká asta pa e echo ku nan ta ripití (lesa Gen. 41:32). Aunke Yakob a skual su yu abiertamente (Gen. 37:10), el a tene e insidente akí den su mente, meditando riba su nifikashon i sperando su kumplimentu (Gen. 37:11). E implikashon ta ku, kisas, den profundidat el a pensa ku lo por tabatin algu ku e soñonan akí, despues di tur kos. E tabatin rason, maske kuantu e no por tabata sa na e momento ei.

Djaluna

6 di yüni

E Atake riba José

Maske kon horibel e eventonan ku tabata bai sigui ta, nan no ta difísil pa komprondé. Pa ta den proksimidat asina serka ku, i asta ta relashoná ku, un hende ku bo tabata odia lo a hiba inevitablemente, trempan òf lat, solamente na problema.

I esei a sosodé.

Lesa Génesis 37:12–36. Kiko esaki ta siña nos tokante kon peligroso i malu kurasonnan no regenerá por ta i na kiko nan por hiba kualke un di nos pa hasi?



E rumannan tabata odia José pasobra nan tabata yalurs riba e fabor di Dios (Echonan 7:9), un fabor ku kada stap den e siguiente kurso di eventonan lo konfirmá. Ora José a pèrdè su kaminda, un hòmber ta hañ’é i ta gui’é (Gen. 37:15). Ora José su rumannan a konspirá pa mat’é, Ruben ta intervení i ta sugerí pa nan tir’é den un pos en kambio (Gen. 37:20–22).

Ta difísil pa imaginá e tipo di odio ekspresá aki, spesialmente pa un hende di nan mes kas. Kon e hóbennan akí por a hasi algu asina kruel? Nan no a pensa, ni pa algun momento, tokante kon esaki lo a hasi impakto riba nan propio tata? Kualke resentimentu ku nan por tabatin pa ku nan tata pasobra e tabata faboresé José, hasi esaki na un di su yunan tabata, berdaderamente, despresiabel. Ki un manifestashon poderoso di hustamente kon malu sernan humano por ta.

“Pero algun di nan [e rumannan] tabata sinti nan mes inkonfortabel; nan no tabata sinti e satisfakshon ku nan a antisipá di nan revancha. Pronto nan a mira un grupo di biahero ta aserkando. Tabata un karavana di ismaelita for di mas ayá di Yordan, riba nan kaminda pa Egipto, ku spesereinan i otro merkansia. Awor Huda a proponé pa bende nan ruman ku e komersiantenan pagano akí na lugá di lag’é pa muri. Miéntras nan lo a pon’é efektivamente for di nan kaminda, nan lo a keda liber di su sanger.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 211.

Despues ku nan a tir’é den e pos, i nan a plania pa mat’é mas despues, un karavana a pasa, i Huda ta proponé na su rumannan pa bende José ku nan (Gen. 37:26,27). Despies ku nan a bende José ku e midianitanan (Gen. 37:28), e midianitanan ta bend’é ku un hende na Egipto (Gen. 37:36), asina antisipando su futuro gloria.



Djamars

7 di yüni

Huda i Tamar

E storia di Tamar no ta fuera di lugá akinan. E insidente akí ta sigui e benta di José na Egipto kronológikamente (Gen. 38:1), i e ta konsistente ku e echo ku Huda a kaba di bai laga su rumannan hòmber, kua ta mustra na su desakuerdo ku nan. Ademas, e teksto ta kompartí un kantidat di palabranan i motibunan komun ku e kapítulo anterior, i e ta karga e mesun lès teológiko: un akto malbado ku lo kambia den un evento positivo konektá na salbashon.

Lesa Génesis 38. Kompará e komportashon di Huda ku esun di e kanaanita Tamar. Kua di nan dos ta esun mas hustu, i dikon?



Huda ta haña un esposa kanaanita (Gen. 38:2) ku ken e ta haña 3 yu hòmber, Er, Onan, i Shèla. Huda ta duna e kanaanita Tamar komo esposa na Er, su yu mayó, pa asina sigurá genealogia apropiá. Ora Dios a mata Er i Onan pa motibu di nan maldat, Huda ta primintí su último yu, Shèla, na Tamar.

Ora, despues di algun tempu, ta parse ku Huda a lubidá su promesa, ora e ta bai konsolá su mes despues di morto di su esposa, Tamar ta disidí di hunga ròl di prostituta pa asina fòrs’é pa kumpli ku su promesa. Pa motibu ku Huda no tin sèn pa paga e prostituta, ku e no ta rekonosé, e ta primintí di manda un kabritu for di su tou p’e mas despues.

Tamar, mientrastantu, ta rekerí pa e dun’é, tanten, komo un garantia di pago inmediato, su seyo i kadena i su bastòn. Tamar lo sali na estado di e enkuentro úniko akí. Ora mas despues, akusá di a hunga prostituta, e lo mustra e akusado Huda su seyo i kadena i su bastòn. Huda ta komprondé i ta pidi diskulpa.

E konklushon di e storia baho akí ta e nasementu di Pèrès, ku ta nifiká “kibra sali”, ku, meskos ku Yakob, a nase di dos, i a bira di promé, i a yam’é den historia di salbashon komo e antepasado di David (Ruth 4:18–22), i finalmente di Hesu-Kristu (Mat. 1:3). Pa loke ta Tamar, e ta di promé di e kuater muhénan, siguí pa Rahab (Mat. 1:5), Ruth (Matt. 1:5,6), i e esposa di Urías (Mat. 1:6) ku genealógikamente a bai promé ku Maria, mama di Hesus (Mat. 1:16).

Un lès nos por saka for di e storia akí: meskos ku Dios a salba Tamar pa medio di Su grasia, transformando malu den bon, asina E lo salba Su pueblo pa medio di e krus di Hesus. I den kaso di José, E lo kambia e problemanan di José den sabashon di Yakob i su yunan hòmber.

Djárason

8 di yüni

José, un Katibu na Egipto

Awor nos ta sigui ku e fluho di e storianan di José, kua e insidente di Tamar a “interumpí”. José ta trahando awor komo un katibu pa e “hefe di guardia”, ku ta na enkargo di e prizòn pa ofisialnan real (Gen. 40:3,4; Gen. 41:10–12).

Lesa Génesis 39. Den lus di e ehèmpel di José trahando komo manager bou di Potifar, kiko ta e faktornan ku a hiba na un éksito asina?



Kasi inmediatamente, ta karakterisá José komo un hòmber di éksito (Gen. 39:2, 3). E tabata asina bon i su shon tabata konfi’é asina ku “el a laga tur su propiedatnan den man di José”, i asta a hasié “su ayudante personal i mayordomo” (Gen 39:4).

E éksito di José, sinembargo, no ta korumpié. Ora kasá di Potifar not’é i ke drumi kuné, José ta nenga di forma kla i ta preferá pèrdè su trabou i su seguridat mas bien ku “ ‘hasi e maldat grandi akí i peka kontra Dios’ ” (Gen. 39:9). E muhé, humiá pa e rechaso di José, ta reportá inkorektamente na su sirbidónan i na su kasá ku José ker a viol’é. Komo resultado, nan ta tira José den prizòn.

José ta eksperensiá aki loke nos tur a eksperensiá: e sentido di abandono pa Dios aunke, asta den e momento difísil aki, “SEÑOR a keda ku José” (Gen. 39:21).

Finalmente, SEÑOR ta aktua, i E tin un impakto riba José su relashon ku e ofisial di e prizòn. Aki, tambe, manera den kas di su shon, SEÑOR ta bendishoná José. E ta opviamente un hòmber dotá, i apesar di e sirkunstansianan ainda mas malu awor (despues di tur kos, promé, ainda e tabata un katibu!), e ta trata na saka lo mihó di dje. Loke sea tabata su donnan, sinembargo, e teksto ta aklará ku, al final, tabata solamente Dios kende a dun’é éksito. “E hefe di prizòn no tabatin mester di kontrolá nada ku tabata na enkargo di José, pasobra SEÑOR tabata ku José i tabata sòru pa tur loke José tabata hasi sali bon” (Gen. 39:23). Ki importante ta pa tur ku ta dotá, tur ku ta “eksitoso”, kòrda for di unda tur kos ta bin!

Djaweps

9 di yüni

E Soñonan di Fárao

Lesa Génesis 40:1–41:36. Kon e soñonan di fárao ta relashoná ku e soñonan di e ofisialnan? Kiko ta nifikashon di e paralelo akí?



E karakter providensial di e eventonan ta sigui. Despues di tempu, ta pone José na enkargo di e prizoneronan, di kua dos a resultá di ta ofisialnan anterior di fárao, un kopero i un panadero (Gen. 41:9–11). Nan tur dos tabata trastorná pa soñonan ku nan no por komprondé, pasobra “no tin ningun hende pa interpret’é” (Gen. 40:8). José, e ora ei, ta interpretá nan respektivo soñonan.

Paralelo na e soñonan di e dos ofisialnan, fárao tambe tin dos soño ku niun hende por interpretá (Gen. 41:1–8). Na e momento ei e kopero, pa intervenshon divino, ta kòrda riba José i ta rekomend’é na fárao (Gen. 41:9–13).

Paralelo na e otro soñonan, fárao, meskos ku e ofisialnan, ta preokupá, i meskos ku nan ta revelá su soñonan (Gen. 41:14–24), i José ta interpretá nan. Meskos ku e soñonan di e ofisialnan, e soñonan di fárao ta desplegá paralelonan di símbolonan: e dos serinan di shete baka (gordo i flaku) meskos ku e dos serinan di kabesnan di maishi (gordo i flaku) ta representá dos seri di añanan bon i malu. E shete bakanan ta paralelo na e shete kabesnan di maishi, ripitiendo e mesun mensahe, un evidensia di nan orígen divino, meskos ku e soñonan di José (Gen. 41:32; kompará ku Gen. 37:9).

Aunke José ta esun ku a interpretá e soño di fárao, José ta sigurá ku fárao sa ku tabata Dios, Elohim, kende a mustra e rei e kosnan ku E, Dios, tabata bai hasi (Gen. 41:25,28). Ta parse, tambe, ku fárao a haña e mensahe pasobra, ora el a disidí di nombra un hende pa ta na enkargo di e tera, su argumento tabata lo siguiente: “ ‘No tin niun hende mas inteligente i mas kapas ku bo, pasobra Dios a laga abo sa tur e kosnan akí. Bo ta haña mi palasio na bo enkargo, i henter mi pueblo mester obedesé bo òrdunan’ ” (Gen. 41:39, 40).

Ki fasinante: danki na Dios, José ta pasa di gobernante riba e kas di Potifar na gobernante riba e prizòn na gobernante riba henter Egipto. Ki un storia poderoso tokante kon, asta meimei di loke ta parse sirkunstansianan teribel, e providensianan di Dios ta revelá.

Djabièrnè

10 di yüni

Pa mas Estudio:

Ellen G. White, “Joseph in Egypt,” p. 213–223, den Patriarchs and Prophets.

“Den bida trempan, nèt ora nan tabata pasando di hóben pa adulto, a separá José i Daniel for di nan kas i a hiba nan komo koutivonan na teranan pagano. Spesialmente José tabata suheto na tentashonnan ku ta atendé gran kambionan di fortuna. Den kas di su tata un mucha tiernamente kerí; den kas di Potifar un katibu, despues un konfidente i kompañero; un hòmber di negoshi, eduká pa estudio, opservashon, kontakto ku hende; den e prizòn di fárao un prizonero di estado, kondená inhustamente, sin speransa di vindikashon òf prospekto di liberashon; yamá na un gran krísis na liderazgo di e nashon—kiko a yam’é na preservá su integridat? . . .

“Den su infansia, a siña José e amor i temor di Dios. Hopi bia den tènt di su tata, bou di e streanan sirio, a kont’é e storia di e vishon di anochi na Betèl, di e trapi for di shelu te na tera, i e angelnan ku tabata subi i baha, i di Esun kende for di e trono ariba a revelá Su mes na Yakob. A kont’é e storia di e konflikto banda di e Jabok, ora, renunsiando pikánan karisiá, Yakob a para komo vensedó, i a risibí e título di un prens ku Dios.

“Un mucha kuidadó di karné, kuidando e tounan di su tata, e bida puru i simpel di José a faboresé e desaroyo di tantu poder físiko komo mental. Pa medio di komunion ku Dios a traves di naturalesa i estudio di e gran bèrdatnan imponé komo un konfiansa sagrado di tata na yu, el a haña forsa di mente i firmesa di prinsipio.

“Den e krísis di su bida, ora e tabata hasi e biahe teribel for di su kas di infansia na Kanaan na e sklabitut ku tabata ward’é na Egipto, ora e tabata wak pa último bia riba e serunan ku tabata skonde e tèntnan di su infansia, José a kòrda riba e Dios di su tata. El a kòrda e lèsnan di su tempu di mucha, i su alma tabata tembla ku e resolushon pa proba su mes berdadero—semper aktua komo un suheto di e Rei di shelu.”—Ellen G. White, Education, p. 51, 52.

Preguntanan di Diskushon: