* 5 – 11 di novèmber
Mat. 27:62–66; Juan 10:17,18; Mat. 27:51–53; Juan 20:11–29; 1 Kor. 15:5–8.
“Ora mi a mir’E, mi a kai abou na Su pia manera un hòmber morto. El a pone Su man drechi riba mi i a bisa: ‘No tene miedu. Mi ta e Promé i e Ultimo. Mi ta Esun ku ta biba; Mi tabata morto, pero ata, Mi ta bibu pa semper i semper! I Mi tin e yabinan na morto i na e lugá di e mortonan’ ” (Rev. 1:17,18, NCV).
Sentral na e fe kristian, tin e resurekshon di Hesus. Pablo a hasi e punto akí hopi poderoso ora el a skirbi: "Pasobra si e mortonan no lanta, e ora ei Kristu no a resusitá. I si Kristu no a resusitá, boso fe ta inútil; boso ta ketu bai den boso pikánan! E ora ei tambe esnan ku a pega soño den Kristu a peresé" (1 Kor. 15:16–18, NKJV). Nos lo wak esaki den mas detayá otro siman.
Por lo tantu, no importá tur e énfasis ku Pablo a pone riba e morto di Kristu, i kon importante e tabata, “Pasobra mi a determiná pa no sa nada meimei di boso eksepto Hesu-Kristu i E krusifiká" (1 Kor. 2:2, NKJV), realmente e no ta hasi nos bon separá di Su resurekshon. Ta asina krusial e resurekshon di Hesus ta pa henter e fe kristian i e plan di salbashon.
Sinembargo, ta difísil pa komprendé dikon e resurekshon di Kristu i huntu kuné nos resurekshon ta asina importante si, manera hopi ta kere, e mortonan den Kristu ya ta disfrutando di e felisidat di shelu, pasobra nan a "bai kas pa ta ku Señor."
Pone tur esei un banda, e siman akí nos lo wak e resurekshon di Kristu i tur e evidensia konvisente ku El a duna nos pa kere den dje.
*Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 12 di novèmber.
6 di novèmber
Kristu su mishon tabata parse di a kaba (i asta a frakasá) ku Su morto riba krus. Satanas a logra instigá Hudas pa traishoná e Salbador (Lukas 22:3,4; Juan 13:26,27), i e saserdotenan prinsipal i ansianonan pa demandá Su morto (Mat. 26:59, Mat. 27:20). Despues ku a arestá Hesus, "tur e disipelnan a bandon’E i a hui" (Mat. 26:56, NKJV), i Pedro a ning’E tres biaha (Mat. 26:69–75). Awor Hesus tabata drumí den un graf di kap for di un baranka, será ku un piedra grandi i seyá, protegé pa wardadónan romano (Mat. 27:57–66), i vigilá pa podernan demoniako invisibel. "Si e tabata por, e [Satanas] lo a tene Kristu será den e graf.”—Ellen G. White, Manuscript Releases, tomo 12, p. 412.
Durante Su ministerio terenal, Kristu a predesí no solamente Su morto·riba krus sino tambe Su resurekshon. Usando e lenguahe inklusivo oriental, den kua un frakshon di dia ta para pa henter un dia, Hesus a menshoná ku “manera Jonas tabata tres dia i tres anochi den barika di e piská grandi, asina e Yu di Hende lo keda tres dia i tres anochi den kurason di tera" (Mat. 12:39,40, NKJV). Na otro okashonnan, Hesus a suprayá ku nan lo a mat’E pero riba e di tres dia E lo a lanta atrobe (Mat. 16:21; Mat. 17:22,23; Mat. 20:17–19). E saserdotenan prinsipal i e fariseonan tabata konsiente di e deklarashonnan ei i a tuma medidanan ku nan a spera lo prevení Su resurekshon.
Lesa Mateo 27:62–66. Kon e akshonnan akí solamente a yuda proveé e mundu mas despues ku mas evidensia pa e resurekshon di Hesus?
Tur medida di siguridat tumá pa mantené Hesus será den e graf solamente a hasi Su viktoria riba morto i e ehérsitonan di maldat ainda mas notabel pa motibu di tur e prekoushonnan i medidanan ku nan a tuma pa trata na sigurá ku nunka e lo a sosodé.
Tambe, e hòmbernan akí siguramente a tende di e milagernan di Hesus; nan a mira algun di nan. I tòg, nan ta kere ku un wardadó riba e graf por a stòp E, esun ku tabata kapas pa hasi asina tantu milager, di resusitá?
Tambe, pa pone un wardadó rònt di e graf den kaso di kiko? E disipelnan kisas lo por a hòrta e kurpa i despues bisa ku Hesus a resusitá for di morto? Ora e hendenan lo a puntra, Unda e Hesus resusitá ta? Nan por a bisa: Djis kere nos.
Si no tin nada mas, nan akshonnan a revelá presis kon spantá e saserdotenan prinsipal tabata di Hesus, asta despues ku El a muri. Kisas, den fondo, nan tabatin miedu ku E por a resusitá, despues di tur kos.
7 di novèmber
E viktoria di Kristu riba Satanas i su podernan maligno a keda sigurá riba e krus i konfirmá pa e graf bashí. "Ora a pone Hesus den e graf, Satanas a triunfá. El a tribi na spera ku e Salbador lo no a tuma Su bida atrobe. El a reklamá e kurpa di e Señor, i a pone su wardadó rònt di e graf, tratando pa tene Kristu prezu. E tabata amargamente rabiá ora su angelnan a hui na yegada di e mensahero selestial. Ora el a mira Kristu sali den triunfo, e tabata sa ku su reinado lo tabatin un fin, i ku e mester a muri finalmente.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 782. I aunke e humanidat di Kristu a muri, Su divinidat no a muri. Den Su divinidat, Kristu tabata poseé e poder pa kibra e lasonan di morto.
Lesa Mateo 28:1–6; Juan 10:17,18; i Romanonan 8:11. Ken tabata direktamente envolví den e resurekshon di Hesus?
Durante Su ministerio na Samaria-Pernea, Hesus a deklará ku E mes tabatin poder pa entregá Su bida i pa bolbe tum'é (Juan 10:17,18). Na Marta El a bisa: “ ‘Ami ta e resurekshon i e bida’ ” (Juan 11:25). Otro pasashinan ta papia di Su resurekshon komo un akto di Dios (Echonan 2:24, Rom. 8:11, Gal. 1:1, Hebr. 13:20). Asta un Angel poderoso di Señor tabata envolví den e evento glorioso ei (Mat. 28:1,2).
Mientrastantu, Mateo 28:11–15 ta revelá e esfuersonan inútil i loko di e lidernan pa sigui bringa kontra Hesus. E wardadó romano a bisa e lidernan “tur e kosnan ku a sosodé” (Mat. 28:11, NKJV). Implísito den e relato akí ta e idea ku e wardadónan a mira e resurekshon. Si no, kiko nan palabranan lo a nifiká? Un angel a baha for di shelu, a kita e piedra, a sinta riba dje, i e wardadónan a kai flou? E siguiente kos ku nan tabata sa ta ku e graf ta bashí? Kisas, miéntras e romanonan tabata inkonsiente, e angel a bai ku e kurpa di Hesus? Kisas e disipelnan a hasi esei? Òf un otro hende a hòrt’é? Loke sea a pasa, e kurpa di Hesus, opviamente, a bai.
Un angel di shelu ku a baha, e hòmbernan ku a kai flou di miedu, i e graf ku a keda bashí lo tabata sufisiente preokupante pa e lidernan religioso. Pero ku nan a "duna e sòldánan un gran kantidat di plaka" (Mat. 28:12, NKJV) pa mantené e hòmbernan akí ketu a impliká ku loke sea e sòldánan a bisa nan, a molestiá nan profundamente. I loke nan a konta, naturalmente, tabata e resurekshon di Hesus.
Algun ta burla di e idea ku e promé hendenan ku a mira Kristu resusitá tabata romano. Dikon? Di ki forma e bèrdat akí ta simbóliko di loke tabata pa bin: e evangelio bayendo na e paganonan tambe?
8 di novèmber
“Despues, mira, e kortina di e tèmpel a sker na dos for di ariba te abou; i tera a tembla, i barankanan a splet, i grafnan a habri; i hopi kurpa di e santunan ku a muri a lanta; i ora nan a sali for di e grafnan despues di Su resurekshon, nan a bai den e stat santu i a paresé na hopi hende" (Mat. 27:51–53, NKJV).
Kiko e relato inkreibel akí ta siña nos tokante e resurekshon di Hesus i loke el a logra?
Un temblor a marka e morto di Hesus (Mat. 27:50,51), i un otro a marka Su resurekshon (Mat. 28:2). Na momento ku Hesus a muri, “tera a sakudí, e barankanan a splet i e grafnan a kibra habri. E kurpanan di hopi hende santu, ku a muri, a lanta. Nan a sali for di nan grafnan despues di e resurekshon di Hesus i a bai den e stat santu i a aparesé na hopi hende" (Mat. 27:51–53, NIV). E santunan akí a resusitá i glorifiká komo testigunan di Kristu su propio resurekshon i komo prototipo di esnan ku lo lanta na e resurekshon final. Por lo tantu, djis despues di resurekshon di Hesus, hopi di e pueblo hudiu a haña evidensia poderoso pa kere den Su resurekshon i asina asept’E komo nan Salbador, loke hopi a hasi, inkluyendo hopi saserdote (lesa Echonan 6:7).
"Durante Su ministerio, Hesus a duna bida na e mortonan. El a resusitá e yu di e biuda di Nain, i e yu muhé di e gobernante i Lázaro. Pero esakinan no tabata bistí ku inmortalidat. Despues ku nan a resusitá, ainda nan tabata suheto na morto. Pero esnan ku a sali for di graf na resurekshon di Kristu, a resusitá pa bida eterno. Nan a subi huntu kunE komo trofeo di Su viktoria riba morto i graf. . . . Esakinan a drenta den e stat, i a aparesé na hopi, deklarando, Kristu a resusitá for di morto, i nos a resusitá huntu kunE. Asina a inmortalisá e sagrado bèrdat di e resurekshon.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 786.
Papiando humanamente, e saserdotenan prinsipal i ansianonan tabatin gran bentahanan. Nan tabatin e poder religioso di e nashon i tabata asta kapas pa konvensé e outoridatnan romano i e multitutnan pa nan yuda nan ku nan plannan. Pero nan a lubidá ku “e Dios Haltísimo ta gobernante riba reino di humanidat i ta dun’é na ken ku E ke” (Dan. 4:32, NASB). E eksistensia di e santunan resusitá a kontradesí i invalidá nan mentiranan.
No importá kon malu kosnan por bira awor, dikon nos por konfia den e viktoria final di Dios pa nos miéntras ainda nos ta lucha den e mundu kaí akí?
9 di novèmber
Lesa Juan 20:11–29 i 1 Korintionan 15:5–8. Kon e disipelnan a reakshoná ora nan a topa e Kristu resusitá pa promé biaha?
E dos angelnan na e graf bashí a bisa Maria Magdalena i algun otro muhé ku Hesus a resusitá (Mat. 28:1, 5–7; Marko 16:1–7; Lukas 23:55; Lukas 24:1–11). Pero pronto Hesus Mes a aparesé na nan, i nan a ador’E (Mat. 28:1, 9,10; Juan 20:14–18). El a aparesé tambe na Pedro (Lukas 24:34, 1 Kor. 15:5) i na e dos disipelnan riba nan kaminda pa Emaus, ken nan kurason tabata kima miéntras E tabata papiando ku nan (Marko 16:12, , Lukas 24:13–35). Ora Hesus a drenta e aposento haltu, e disipelnan na prinsipio tabata terorisá i spantá, pero despues yená ku goso i asombrá pa loke a pasa (Lukas 24:33–49, Juan 20:19–23). Un siman despues Hesus a bin atrobe den e mesun kamber sin habri e portanan, i e ora ei asta Thomas a kere den Su resurekshon (Juan 20:24–29).
Durante e kuarenta dianan entre Su resurekshon i Su asenshon, "mas ku sinkushen ruman pareu" (1 Kor. 15:6, NKJV) i Santiago (1 Kor: 15:7) a mira Hesus. Hesus a uni ku algun disipel kantu di Laman di Galilea i a desayuná huntu ku nan, siguí pa un kombersashon ku Pedro (Juan 21:1–23). Kisas por tabatin otro aparishonnan di Hesus (Echonan 1:3) promé ku Su último na Su asenshon (Lukas 24:50–53 Echonan 1:1–11). Pablo tabata konsiderá su mes tambe un testigu okular di e Kristu resusitá, kende a aparesé na dje riba e kaminda pa Damasko (1 Kor. 15:8; kompará ku Echonan 9:1–9).
Ora e otro disipelnan a konta e Tomas ousente pa promé bia ku nan a mira e Señor resusitá, el a reakshoná: “ ‘A ménos ku mi mira den Su mannan e marka di e klabunan, i pone mi dede den e marka di e klabunan, i pone mi man den su kustia, lo mi no kere’ ” (Juan 20:25, NKJV). Un siman despues, Ora Hesus a bolbe aparesé na e disipelnan, awor ku Thomas meimei di nan, Hesus a bis’é: " ‘Pone bo dede aki, i wak Mi mannan; i pone bo man aki, i pon'é den mi kustia. No sea inkrédulo, sino kere’ " (Juan 20:27, NKJV). E ora ei Tomas a konfesá: " ‘Mi Señor i mi Dios!’ " I Hesus a agregá: " ‘Tomas, pasobra bo a mira Mi, bo a kere. Bendishoná ta esnan ku no a mira, i tòg a kere’ " (Juan 20:29, NKJV).
"Bendishoná ta esnan ku no a mira i tòg a kere." Asta si bo no a mira pa bo mes e Kristu resusitá, kua otro rasonnan bo tin pa bo fe den Hesus?
10 di novèmber
Lesa 1 Korintionan 15:20 (NRSV) den lus di Deuteronomio 26:1–11. Den ki sentido Pablo a referí na e Kristu resusitá komo "e promé frutanan di esnan ku a muri"?
E ofrenda di "e promé frutanan" tabata un práktika agríkola israelita antiguo ku nifikashon religioso profundo. E tabata un rekonosementu sagrado di Dios komo e Proveedor miserikòrdioso, kende a konfia Su mayordomonan ku e tera kaminda e kultivonan tabata krese i ta kla pa kosechá (lesa Eks. 23:19, Eks. 34:26, Lev. 2:11–16, Deut. 26:1–11). E promé fruta tabata indiká ku e kosecha no solamente tabata kuminsando sino tambe e tabata revelá e kalidat di su produktonan.
Di akuerdo ku Wayne Grudem, "ora e ta yama Kristu ‘e promé fruta’ (na griego aparchē), Pablo ta usa un metáfora for di agrikultura pa indiká ku nos lo ta manera Kristu. Meskos ku e 'promé frutanan' òf e promé smak di e kosecha hechu ta mustra kon e sobrá di e kosecha lo ta pa e kultivo ei, asina Kristu komo e 'promé fruta’ ta mustra nos kon nos kurpanan di resurekshon lo ta ora, den Dios su ‘kosecha’ final, E ta lanta nos for di morto i ta trese nos den Su presensia.”—Wayne Grudem, Systematic Theology (Grand Rapids, MI: Zondervan, 1994), p. 615.
Ta balapena rekordá ku Hesus a sali for di e graf ku un kurpa humano glorifiká, pero ainda E tabatin e markanan di Su krusifikashon (Juan 20:20,27). Esaki ta nifiká ku e yunan di Dios resusitá meskos lo tin e markanan físiko di nan propio sufrimentu? Den kaso di apòstel Pablo, ainda lo e tin den su kurpa glorifiká e "sumpiña den karni" (2 Kor. 12:7, NKJV) i e “markanan di Señor Hesus" (Gal. 6:17)?
Te na Su morto, Pablo "semper mester a karga den su kurpa e markanan di e gloria di Kristu, den su wowonan, ku a keda siegá pa e lus selestial [lesa Echonan 9:1–9] .”—Ellen G. White, The Story of Redemption, p. 275. Pero esaki no ta nifiká ku e òf kualke otro di e redimínan glorifiká, lo lanta ku e markanan di nan propio sufrimentu (kompará ku 1 Kor. 15:50–54). Den kaso di Kristu, "e markanan di e krueldat akí E lo karga semper. Kada marka di e klabunan lo konta e storia di e redenshon maravioso di hende i e preis kostoso pa medio di kua a kumpr’é.”—Ellen G. White, Early Writings, p. 179. Su markanan ta e loke ta garantisá nos ku tur esnan di nos lo disparsé pa semper.
Kristu lo karga pa semper e sikatrisnan di Su krusifikashon. Kiko esei ta revelá tokante Dios Su amor pa nos i loke a kosta pa salba nos? Kon e ta mustra, tambe, kuantu e Deidat a invertí pa salba nos?
11 di novèmber
Lesa Ellen G. White, “In Joseph’s Tomb,” p. 769–778; “The Lord Is Risen,” p. 779-787; “Why Weepest Thou?”, p. 788-794; The Walk to Emmaus, p. 795-801; “Peace Be Unto You,” p. 802-808; den The Desire of Ages.
Opinion moderno no ta kere den algu manera e resurekshon di Hesus. Sinembargo, e evidensia históriko ta asina fuerte ku asta esnan ku no por aseptá e realidat di resurekshon ta fòrsá pa atmití ku hopi hende a kere ku nan a mira e Hesus resusitá. Por lo tantu, hopi apologétika kontra resurekshon ta e intento pa splika kiko por a pone tur e diferente hendenan kere ku nan e mira e Kristu resusitá.
Algun hende ta argumentá ku tur e disipelnan tabata halusiná e Hesus resusitá; otronan ku Hesus no a muri realmente sino solamente a bai leu i bin bèk na bida despues ku a bah’E for di e krus, i ora El a bolbe aparesé, Su siguidónan a kere ku El a resusitá for di morto. I (kere òf nò) algun a argumentá ku Hesus tabatin un ruman hòmber ohochi ku e disipelnan a konfundí ku e Kristu resusitá. Den otro palabra, e evidensia históriko ta asina fuerte pa Kristu Su resurekshon ku esakinan ta tipo di argumentonan ku hende ta inventá pa purba rechas’é. Komo ku e resurekshon mes ta asina importante, nos no mester keda sorprendí pa tur e bon rasonnan ku a duna nos pa kere esaki.
“A tende e bos ku a sklama for di e krus: ‘Ta kumplí’ entre e mortonan. El a penetrá dor di e murayanan di grafnan, i a ordená esnan drumí pa lanta. Asina lo ta ora tende e bos di Kristu for di shelu. E bos ei lo penetrá den e grafnan i habri e grafnan, i e mortonan den Kristu lo lanta. Na okashon di e resurekshon di e Salbador un par di graf a habri, pero na Su segundo binida tur e mortonan presioso lo tende Su bos, i lo sali pafó pa bida glorioso i inmortal. E mesun poder ku a lanta Kristu for di morto lo lanta Su iglesia, i glorifik’é kunE, riba tur prinsipadonan, riba tur poder, riba tur nòmber ku ta nombrá, no solamente den e mundu akí, sino tambe den e mundu ku lo bin.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 787.
"Ta kumplí" (Juan 19:30) i "El a resusitá" (Mat.28:6, NKJV) ta dos di e deklarashonnan
di mas
signifikante hamas hasí. Kon nan ta komplementá otro denter di historia di salbashon? Ki gran
speransa ta haña den e palabranan akí pa nos?
Na prinsipio e lidernan religioso tabata ke wardadónan na e graf pa evitá ku e disipelnan ta
hòrta e kurpa di Hesus. Despues nan a paga e wardadónan pa bisa ku e disipelnan a hòrta e kurpa.
Kon e relato akí ta yuda revelá e realidat di Kristu su graf bashí, i dikon e graf bashí ei ta
asina importante pa nos komo kristiannan?