Lès 9

* 19 – 25 di novèmber

Pasashinan Kontradiktorio?
19 di novèmber
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Lukas 16:19–31; Lukas 23:43; Juan 20:17; Fil. 1:21–24; 1 Pe. 3:13–20; Rev. 6:9–11.

Teksto di Memoria:

“Boso ta skrudiñá e Skrituranan pasobra den nan boso ta kere ku boso tin bida eterno; i esakinan ta esnan ku ta testifiká di Mi” (John 5:39, NKJV).

Pedro ta atvertí nos: "Sea semper prepará pa duna un defensa na tur hende ku pidi un rason pa e speransa ku tin den boso" (1 Pe. 3:15, NKJV). Pablo ta agregá: "Prediká e palabra! Sea prepará den tempu i fuera di tempu. Konvensé, reprendé, amonestá, ku tur pasenshi i siñansa. Pasobra e tempu lo yega ku nan lo no soportá doktrina sano" (2 Tim. 4:2,3, NKJV). Siendo esaki e kaso, nos no mester wak solamente e pasashinan ku por splika fásilmente pa pas ku nos kreensianan, sino nos mester trata tambe ku pasashinan ku ta usa komunmente, pa siña algu diferente di loke nos ta kere.

Miéntras nos ta hasi esei, nos mester sigui e ehèmpel inspiradó di Hesus. "Kristu Mes no a suprimí un palabra di bèrdat, sino E tabata papia semper ku amor. . . . Nunka e tabata brutu, nunka El a papia un palabra severo si no tabata nesesario, nunka El a duna doló innesesario na un alma sensibel. E no a sensurá debilidat humano.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 353.

E siman aki nos lo studia algun pasashi fasinante ku hende ta usa pa hustifiká e inmortalidat natural di e alma. E reflekshonnan akí mester fortalesé nos propio konvikshonnan i yuda nos respondé di forma amabel na esnan ku ta kuestioná e siñansa krusial akí.

*Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 26 di novèmber.

Djadumingu

20 di novèmber

E Hòmber Riku i Lázaro

Lesa Lukas 16:19-31. Dikon e storia akí no ta un deskripshon literal di bida despues di morto?

Algun erudito ta sugerí ku mester interpretá Lukas 16:19–31 literalmente, es desir, manera ta deskribí e estado di e mortonan. Pero e punto di bista akí lo a hiba na vários konklushon no bíbliko i lo a kontradesí hopi di e pasashinan ku ya nos a mira.

Na promé lugá, nos lo mester a atmití ku shelu i fièrnu ta sufisiente serka pa permití un kombersashon entre e habitantenan di ámbos lugá (Lukas 16:23–31). Tambe nos mester suponé ku, den e bida despues di morto, miéntras e kurpa ta drumi den e graf, ta keda un forma konsiente di e alma spiritual ku “wowo,” un “dede,” un “lenga” i ku asta ta sinti set (Lukas 16:23, 24).

Si e pasashi akí tabata un deskripshon di e estado humano na morto, e ora ei shelu siguramente lo no tabata un lugá di goso i alegria, pasobra e salbánan lo por a sigui djaserka e sufrimentunan interminabel di nan sernan kerí pèrdí, i asta dialogá ku nan (Lukas 16:23–31). Kon un mama por tabata felis den shelu miéntras e ta kontemplá e agonianan insesante di su yu stimá den fièrnu? Den un konteksto asina, lo tabata virtualmente imposibel pa e promesa di Dios, di no mas sufrimentu, yoramentu i doló, kumpli (Rev. 21:4).

Debí na inkoherensianan asina, hopi erudito bíbliko moderno ta konsiderá e storia di e hòmber riku i Lázaro komo un parabel for di kua no por interpretá tur detaye literalmente. George E. Ladd, aunke e no ta un atventista, klaramente ta zona manera un akinan ora e bisa ku e storia akí tabata probablemente "un parabel ku a hasi uso di pensamentu hudiu aktual i ku no tin intenshon di siña nada tokante estado di e mortonan." —G. E. Ladd], "Eschatology," den The New Bible Dictionary, editá pa J. D. Douglas (Grand Rapids, MI: Eerdmans, 1962), p. 388.

E parabel di e hòmber riku i Lázaro ta presentá un kontraste skèrpi entre un "hòmber riku" bon bistí i "un sierto pididó di limosna yamá Lázaro, yen di yaga" (Lukas 16:19,20, NKJV). E relato ta siña ku

  1. status i rekonosementu sosial den aktualidat no ta kriterionan pa e futuro rekompensa, i
  2. ta disidí e destino eterno di kada persona den e bida akí i e no por ser kambiá den e bida despues di morto (Lukas 16:25,26).

"Ma el a bis’é: ‘Si nan no ta tende di Moises i e profetanan, tampoko lo no persuadí nan aunke un hende lanta for di morto’ ” (Lukas 16:31, NKJV). Kua mensahe di e palabranan poderoso di Hesus nos mester tuma pa nos mes enkuanto di e outoridat di Beibel i kon nos ta respondé riba dje?

Djaluna

21 di novèmber

“Awe . . . Huntu ku Mi den Paraiso”

Un di e pasashinan di Beibel di mas ampliamente usá pa purba proba inmortalidat di e alma ta Lukas 23:43. “El a kontestá: ‘Di bèrdat Mi ta bisa bo, awe lo bo ta huntu ku Mi den Paraiso' ” (NRSV). Kasi tur vershon di Beibel, ku algun eksepshon, ta tradusí e teksto akí den forma similar, dunando e impreshon ku riba e mesun dia ku Kristu a muri, Kristu i e ladron lo tabata huntu den Paraiso. Esaki no mester sorprendé nos pasobra eruditonan bíbliko ku ta kere den e dogma di e inmortalidat natural di e alma a hasi e tradukshonnan ei. Pero esaki ta e mihó tradukshon di e teksto?

Kompará Lukas 23:43 ku Juan 20:17 i Juan 14:1–3. Kon mester komprendé e promesa na e ladron arepentí riba krus den lus di Hesus su palabranan na Maria Magdalena i Su promesa na Su disipelnan?

E suposishon ku Kristu i e ladron a bai Paraiso, òf shelu, riba e mesun dia ei ta kontradesí Hesus Su palabranan na Maria Magdalena despues di Su resurekshon, ku ta afirmá ku ainda E no a bai den presensia di Su Tata den shelu (Juan 20:17). E eror akí, ku tantu Hesus komo e ladron arepentí a bai shelu e dia ei, tambe ta kontradesí e promesa di Hesus na Su disipelnan ku E lo a hiba nan shelu solamente na Su segundo binida (Juan 14:1–3).

E kuestion den Lukas 23:43 ta si e atverbio "awe" (Greek sēmeron) mester ta vinkulá na e verbo ku ta siguié, "ta", of na e verbo ku ta presed’é, "bisa". Wilson Paroschi ta rekonosé ku, “for di punto di bista gramatikal” ta virtualmente imposibel pa determiná e alternativa korekto. "Lukas, sinembargo, tin un tendensia definitivo di usa e atverbio akí huntu ku e verbo anterior. Esaki ta sosodé den 14 di e 20 aparishonnan di sēmeron den Lukas i Echonan.”—Wilson Paroschi, "The Significance of a Comma: An Analysis of Luke 23:43,” den Ministry, yüni 2013, p. 7.

Pues, e lektura di mas natural di Lukas 23:43 lo tbata: "Di bèrdat mi ta bisa bo awe, lo bo ta ku Mi den Paraiso." Den e kaso aki, e ekspreshon idiomátiko "Mi ta bisa bo awe" ta enfatisá e relevansia i solemnidat di e deklarashon "lo bo ta ku mi den Paraiso." Den resúmen, Hesus tabata primintiendo e, na e mes momentu ei, ku e lo tabata salbá.

Lesa e storia di e ladron arepentí (Lukas 23:39–43), ku, apesar di su piká, apesar di e echo ku e no tabatin nada pa ofresé Dios, Kristu a primintí bida eterno. Kon e storia akí ta revelá poderosamente e gran bèrdat di salbashon pa medio di fe so? Den ki manera nos ta meskos ku e ladron ei? Den ki forma nos ta diferensiá?

Djamars

22 di novèmber

Bai i Ta Huntu Ku Kristu

Lesa Filipensenan 1:21–24 i 1 Tesalonisensenan 4:13–18. Ki ora Pablo a spera di ta "ku Kristu" (Fil. 1:23) i "ku Señor" (1 Tes. 4:17)?

Pablo tabata impulsá ku e pashon pa biba "den Kristu" awor (2 Kor. 5:17) i "ku Kristu" despues di Su segundo binida (lesa 1 Tes. 4:17). Pa e apòstel, ni sikiera morto por a kibra e siguridat di pertenesé na su Salbador i Señor. Manera el a bisa den e epístola na e Romanonan: "ni morto ni bida" por "separá nos di e amor di Dios ku ta den Kristu Hesus nos Señor” (Rom. 8:38,39, NKJV). "Pasobra si nos biba, nos ta biba pa Señor; i si nos muri, nos ta muri pa Señor. P’esei, sea nos biba òf muri, nos ta di Señor” (Rom. 14:8, NKJV).

Ku e siguransa akí den mente, Pablo a papia di e kreyentenan ku a muri kaba komo "esnan ku ta drumi den Hesus" (1 Tes. 4:14, NKJV) i ku lo resusitá na e segundo binida di Kristu pa risibí bida eterno (1 Kor. 15:16-18, 1 Tes. 4:13-18).

Ora Pablo a menshoná su "deseo pa bai i ta huntu ku Kristu" (Fil. 1:23, NKJV), e tabata impliká ku, despues di morto, su alma lo a bai pa biba konsientemente ku Kristu? Apsolutamente ku nò. Den e teksto akí, Pablo ta verbalisá su deseo pa laga e aktual eksistensia problemátiko akí i ta huntu ku Kristu, sin referensia na kualke lapso di tempu ku por tuma lugá entre e dos eventonan. E versíkulo akí no ta siña ku Pablo tabata spera di bai shelu ora e muri. E tabata bon kla ku e lo no a risibí su rekompensa te na e segundo binida (2 Tim. 4:8).

Den resúmen, Pablo “ta bisando ku e siguiente kos ku e lo tabata sa despues ku e bai (muri) lo tabata Hesus biniendo den e nubianan di shelu pa resusitá e mortonan, ora e lo tabata ‘huntu ku Señor’ (1 Tes. 4:17). Tambe mester nota ku e eskritornan di Beibel tin biaha ta referí na dos evento huntu, ku por separá pa un periodo largu di tempu.”—Andrews Study Bible, p. 1555

Pero, dikon Pablo lo tabata preferá di muri ku biba? Pasobra e ora ei finalmente e por a deskansá di tur su problemanan, sin tin mester di sufri mas doló den su kurpa (1 Kor. 9:27, NRSV). I e lo a hasi esei ku e pleno siguransa ku e lo a risibí "e korona di hustisia" na e segundo binida (2 Tim 4:6–8, NKJV). Aunke Pablo siguramente no ker a muri, e tabata sa kiko lo sigui ora e muri.

Partikularmente den tempunan difísil, ken no a pensa tokante kon bunita lo tabata pa sera bo wowonan ora bo muri i, e siguiente kos ku bo sa, "ta huntu ku Kristu"? Kon e pensamentu akí ta yuda nos komprendé kiko Pablo tabata bisando den Filipensenan?

Djárason

23 di novèmber

Prediká na e Spiritunan den Prizòn

Lesa 1 Pedro 3:13–20. Kon Kristu a prediká “na e spiritunan den prizòn . . . den e dianan di Noe"? (Lesa tambe Gen 4:10).

Komentaristanan ku ta kere den inmortalidat natural di e alma generamente ta señalá ku Kristu a prediká "na e spiritunan den prizòn (1 Pe. 3:19, NKJV) miéntras E ainda tabata deskansá den graf. Pa nan, Su spiritu sin un kurpa a bai den fièrnu i a prediká na e spiritunan sin kurpa di e antediluvianonan.

Aunke, e noshon fantástiko akí ta bíblikamente inaseptabel pasobra no tin un di dos oportunidat di salbashon pa e mortonan (Hebr. 9:27,28). Pues, dikon Hesus lo tabata prediká na esnan ku no tabatin mas oportunidat di salbashon?

Mientrastantu, i mas importante ainda, e teoria akí ta kontradesí e siñansa bíbliko ku e mortonan ta permanesé inkonsiente den graf ta na e resurekshon final (Job 14:10–12; Salmo. 146:4; Ekl. 9:5,10; 1 Kor. 15:16–18; 1 Tes. 4:13–15).

Tambe, si e versíkulo akí realmente tabata bisa ku Hesus, miéntras su kurpa tabata den e graf, a baha bai fièrnu i a prediká na e antediluvianonan malbado, dikon ta nan so a tende Su mensahe? No tabatin otro hendenan pèrdí kimando den fièrnu huntu ku nan? Dikon solamente e antediluvianonan a tend’E prediká?

Tambe ta sin sentido pa sugerí ku Kristu a prediká na e angelnan kaí ku tabata desobediente den e dianan di Noe. Miéntras ta deskribí ku e "spiritunan den prizòn" tabata desobediente "anteriormente" (1 Pe. 3:19,20; NKJV), Beibel ta papia di e angelnan malbado manera kos ku te awe nan ta desobediente (Efe. 6:12, 1 Pe. 5:8). Es mas, e angelnan ku a kai ta keda "mantené den skuridat, mará ku kadenanan eterno pa e huisio riba e gran Dia" (Judas 6, NIV), sin niun oportunidat di salbashon.

Nos mester nota ku den 1 Pedro 3, e "spiritunan den prizòn" di versíkulo 19, ta identifiká den versíkulo 20 komo e antediluvianonan "desobediente" den e "dianan di Noe." Ta usa e término spiritu (griego pneuma) den e teksto akí, i na otro kamindanan den Tèstamènt Nobo (1 Kor. 16:18, Gal 6:18), refiriendo na hendenan bibu ku por tende i aseptá e invitashon di salbashon. E ekspreshon "den prizon" opviamente no ta referí na un prizòn literal, sino na e prizòn di piká den kua ta haña e naturalesa humano no regenerá (Rom. 6:1–23, Rom. 7:7–25).

E predikashon di Kristu na e antediluvianonan impenitente a kumpli pa medio di Noe, ku Dios a instruí divinamente (Hebr. 11:7) i a bira un "predikador di hustisia" pa su kontemporáneonan (2 Pe. 2:5). Pedro a skirbi e versíkulonan den konteksto di loke ta nifiká ser fiel; nan no ta un komentario riba e estado di e mortonan.

Djaweps

24 di novèmber

E Almanan Bou di e Altar

Lesa Revelashon 6: 9–11. Kon e "almanan" di e mártirnan morto por yora "bou di e altar"?

E habrimentu di e di sinku seyo Apokalíptiko ta revelá un esena no usual. A mira e almanan di e mártirnan metafórikamente "bou di e altar" sklamando na Dios pa vengansa (Rev. 6:9–11). Algun komentarista ta inkliná na identifiká e "altar" akí komo e altar di sensia menshoná bou di e di shete seyo (Rev. 8:1–6). Pero e referensia na "sanger", na lugá di “sensia", den Revelashon 6: 9–11 ta hiba nos na mira akinan un alushon na e altar di ofrenda kimá, kaminda tabata basha e sanger di e sakrifisionan (Lev. 4:18,30,34). Manera tabata kustumber di sprengu e sanger di e sakrifisionan ei rònt di e altar, asina tabata basha e sanger di mártirnan simbólikamente na e altar di Dios ora, manteniendo nan mes fiel na e palabra di Dios i e testimonio di Hesus (Rev. 6:9, lesa tambe Rev. 12:17, Rev. 14:12), nan a pèrdè nan bida.

E "almanan" bou di e altar tambe ta simbóliko. Si nos tum’é literalmente, nos lo tin ku konkluí ku e mártirnan no ta kompletamente felis den shelu, pasobra ainda nan ta sklamando pa vengansa. Esaki difísilmente ta zona komo si fuera nan ta disfrutando di e rekompensa di salbashon. E deseo pa vengansa por hasi bo bida miserabel. Pero bo morto tambe?

Tambe, ta importante pa kòrda ku Juan no a haña un bista di shelu manera e ta realmente. "No tin kabai blanku, kòrá, pretu, òf pálido einan ku kabayistanan di guera. Hesus no ta aparesé einan den un forma di un lamchi ku un herida di kuchú sangrando. E kuater bestianan no ta representá kriaturanan ku ala real ku e karakterístikanan di animal señalá. . . . Igualmente, no tin 'almanan' drumiendo na e base di un altar den shelu. Henter e esena tabata un representashon gráfiko i simbóliko.”—The SDA Bible Commentary, tomo 7, p.778.

George E. Ladd, un no atventista, a skirbi, atrobe zonando manera un atventista: "Den e kaso aktual (Rev. 6:9–11), e altar ta klaramente e altar di sakrifisio, kaminda tabata basha sanger di sakrifisio. E echo ku Juan a mira e almanan di e mártirnan bou di e altar no tin nada di hasi ku e estado di e mortonan òf nan situashon den e estado intermedio; e ta simplemente un manera bibu di pinta e echo ku nan tabata mártirnan den nòmber di nan Dios.”—A Commentary on the Revelation of John (Grand Rapids, MI: Eerdmans, 1972), p. 103.

Ken, spesialmente esnan ku tabata víktimanan di inhustisia, no a yega di sklama pa hustisia, ku ainda no a yega? Dikon nos mester konfia, pa medio di fe, ku finalmente e hustisia ku ta hasi tantu falta den e mundu akí, lo yega tòg? Ki konsuelo bo por saka for di e promesa maravioso akí?

Djabièrnè

25 di novèmber

Mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, “A Great Gulf Fixed,” p. 260–271, den Christ’s Object Lessons; “Calvary,” p. 749–752, den The Desire of Ages; i “Teachers as Examples of Christian Integrity,” p. 504, den Fundamentals of Christian Education.

"Den e parabel di e hòmber riku i Lázaro, Kristu ta mustra ku den e bida akí hende ta disidí nan destino eterno. Durante tempu di probashon, ta ofresé e grasia di Dios na kada alma. Pero si hende malgastá nan oportunidatnan den komplasé nan mes, nan ta ekskluí nan mes for di bida eterno. Lo no duna nan niun tempu di prueba despues. Pa nan propio eskoho nan a fiha un ola intransitabel entre nan i nan Dios.”—Ellen G. White, Christ's Object Lessons, p. 260.

"Ora a eksiliá e kristiannan primitivo ei na serunan i desiertonan, ora a laga nan den sèlnan pa muri di hamber, friu, i tortura, ora martirio tabata parse e úniko manera di skapa di nan angustia, nan a regosihá pasobra tabata mira nan komo digno pa sufrí pa Kristu, kende a keda krusifiká pa nan. Nan ehèmpel digno lo sirbi komo konsuelo i ánimo pa e pueblo di Dios ku lo pasa den e tempu di angustia manera nunka tabatin promé.” Ellen G. White, Testimonies for the Church, tomo 5, p. 213.

Preguntanan pa Diskushon:

pregunta 1 Kon e vishon bíbliko general di naturalesa humano por yuda nos komprendé algun di e pasashinan ku nos a studia durante e siman akí mihó?

pregunta 2 Reflekshoná riba e kontraste entre e religion no negoshabel di e mártirnan kristian i e religion fleksibel di nos generashon posmoderno. Den otro palabra, pa kua kosnan ta bale la pena muri? Sinembargo, si un hende tin un punto di bista ku tur bèrdat ta meramente relativo, òf kultural, e ora ei, pakiko muri pa kualke di nan? Na mes momento, kiko nos por siña for di esnan ku tabata dispuesto pa muri pa kousanan ku nos ta kere ta falsu?

pregunta 3 Meditá mas riba e parabel di e hòmber riku i Lázaro. Ora Hesus a resusitá for di morto, hopi a kere den djE. Sinembargo hopi, teniendo e mesun evidensia, no a kere. Kiko esaki ta siña nos tokante kon duru hende su kurason por ta pa ku e bèrdat? Kiko nos por hasi pa protegé nos mes for di un tipo similar di duresa?

pregunta 4 Hesus a papia tokante e momento ku e mortonan lo biba: "esnan ku a hasi bon, pa resurekshon di bida, i esnan ku a hasi maldat, pa resurekshon di kondenashon" (Juan 5:29, NKJV). E dos eventonan akí ta separá pa mil aña, aunke nan ta zona manera kos ku nan ta sosodiendo na mes momento. Kon esaki kisas lo por yuda nos komprendé loke Pablo ta bisando den Filipensanan 1:23?