Lès 12

* 16–22 di desèmber

Esther i Mardokeo
16 di desèmber
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Dan. 1:1–12; Dan. 6:1–9; Esther 2:1–10, 20; Esther 3:1–15; Esther 4:1–14; Esther 9:1–12.

Versíkulo di Memoria:

“ ‘... lo Mi hasiBo tambe un lus pa e nashonnan, pa Mi salbashon por yega te na e finnan di tera’ ” (Isa. 49:6, NKJV).

Por haña un di e relatonan di mas inspirador den Beibel, un relato di “ministerio interkultural”, den e buki di Esther. A skirbi hopi durante milenionan tokante e buki akí, i te dia di awe hopi hudiu ta selebrá e fiesta di Purim, basá riba Esther 9:26–31.

Esther i su tio Mardokeo tabata hudiunan ku tabata biba den kapital di e imperio di Persia, Susan. Pa kualke rason, diferente for di otro hudiunan ku a regresá na Huda, nan, huntu ku otronan, a keda den e tera di nan koutiverio.

Despues, a traves di un seri di providensia, Esther ta bira reina. “I rei a stima Esther mas ku tur e muhénan, i Esther a haña mas grasia i kariño serka dje ku tur e otro birgennan, asina ku el a pone e korona real riba Esther su kabes i a hasié reina na lugá di Vasti.” (Esther 2:17).

Tabata den e ròl akí ku Esther, maske un tiki ku desgana, tabata kapas di hunga un papel importante den historia bíbliko. Den su propio manera úniko, e storia akí ta mustra kon e pueblo di Dios, asta den ambientenan strañero, por testifiká pa bèrdat.

Loke sea bo tempu permití, lesa (òf tira un bista den) e buki di Esther pa e estudio di e siman akí.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 23 di desèmber.

Djadumingu

17 di desèmber

Koutivo den Kultura Strañero

Nunka ta fásil pa emigrá na un kultura strañero. Por ta difísil pa nos awe pa komprendé loke e hudiunan a enfrentá, promé bou di e babilonionan i despues e persanan.

Niun di nos, por ehèmpel, ta biba den un pais atventista kaminda e prinsipionan di nos fe ta, te na sierto grado, lei di e tera. Pero promé ku a deportá nan, e pueblo hudiu tabata biba den nan mes pais, kaminda e prinsipionan di nan fe tabata tambe enserá den e lei di e tera.

Riba un nivel, pensa kon fásil esei lo mester a hasi pa ta fiel na Dios. Despues di tur kos, kuantu mas fásil lo tabata pa warda e Sabat di e di shete dia si, de echo, warda e Sabat di e di shete dia tabata enserá den e kódigonan legal di e nashon?

Na otro banda, historia sagrado a mustra nos ku, loke sea e dekretonan di e tera tabata, asta si nan tabata faborabel na fe, fieldat mester nase di e kurason, for di paden, òf di otro manera piká, apostasia, i ruina seguramente lo sigui.

“I Señor a bisa: ‘Pasobra e hendenan aki ta aserkáMi ku nan boka i ta onraMi ku nan lepnan, ma nan kurason ta leu for di Mi, i nan temor pa Mi ta konsistí di mandamentu di hende, ku nan ta siña for di kabes’ ” (Isa. 29:13).

Kontrali na esei, pa esnan ku ta determiná pa ta fiel, asta e ambiente di mas desfaborabel no por mantené nan for di obediensia.

Lesa Daniel 1:1–12, Daniel 3:1–12, i Daniel 6:1–9. Maske kon úniko kada situashon ta, kiko e relatonan akí ta revelá tokante e desafionan ku e pueblo di Dios por enfrentá bibando den un kultura strañero?

No importá ken nos ta, òf unda nos ta biba, nos ta hundí den un ambiente ku te na sierto grado, sea pa e leinan mes òf pa e kultura, òf tur dos, por ta grandemente desafiante pa nos fe i nos testimonio. E relatonan akí den Daniel, aunke semper nan ta kaba “felismente”, ta revelá ku asta bou di sirkunstansianan difísil hende por keda fiel na Dios. Asta si niun di e relatonan akí a resultá bon, no tin duda ku e hòmbernan akí ainda a hasi e kos korekto.

Kua ta algun di e desafionan na bo fe ku bo ta enfrentá den bo propio kultura? Kon bo ta reakshoná riba nan?

Djaluna

18 di desèmber

Den un Korte Strañero

Finalmente, despues di e kaida di Babilonia i e lantamentu di Media i Persia, hopi di e hudiunan a regresá na e teranan di nan antepasadonan. Pero no ta tur a regresá. Algun a keda kaminda nan tabata bibando pa un generashon òf mas.

Ku e trasfondo akí den mente, nos tin un poko di e konteksto di e storia di Esther. “den e dianan ei ku rei Asuero tabata sinta riba su trono real ku tabata keda na e kapital Susa” (Esther 1:2). Aki ta kaminda e narativo bíbliko ta desplegá, e imperio persa bou di e rei akí.

Den kapítulo 1, reina Vashti ta pèrdè fabor di e rei, loke ta hib’é na buska un otro reina, unu pa remplasá e Vashti ku awor a pèrdè fabor. Ta den e konteksto akí Esther i su tio, Mardokeo, ta aparesé pa promé biaha.

Lesa Esther 2:1–9. Kiko e versíkulonan akí ta siña nos tokante e situashon di Mardokeo i Esther?

Ta parse ku Mardokeo, komo un ofisial real, tabata sintá na e porta di palasio i tabata bibando den e siudat di Susan ku su yu adoptá, òf prima, Esther. Pa motibu di nan posishon i bibando kaminda nan tabata biba, nan tabata hundí den e kultura persa. Esaki mester ta a lo ménos parti di e rason ku a skohe Esther pa presentá na e rei: “Esther tambe a wòrdu hibá na rei su palasio bou di kuido di Hegai, kende tabatin enkargo di e muhénan” (Esther 2:8).

Lesa Esther 2:10, 20. Kiko tabata pasando akinan, i dikon Mardokeo lo a dun’é un mandato asina?

Aunke e teksto no ta bisa presisamente dikon, no ta difísil pa rei esei. Komo strañeronan den un kultura i religion strañero ku, nos lo mira, por tabata hostil, nan tabata sabí di keda ketu tokante nan famia i pueblo.

Riba kua sirkunstansianan lo bo por pensa kaminda por tabata prudente pa no ta habrí tokante nos fe? Of nos no mester hasi esei nunka? I si no, dikon no?

Djamars

19 di desèmber

Mardokeo su Testimonio Fiel

Bibando manera nan tabata den un tera strañero, tardi òf trempan Mardokeo i Esther, si nan mester a keda fiel na Dios, lo por a haña nan mes den problema. Esaki, seguramente, a bira e kaso pa Mardokeo.

Lesa Esther 3:1–15. Kiko a pasa aki, i dikon?

Den Esther 3, nos ta siña ku Rei Xèrxès (Asuero) a honra Haman i a dun’é un posishon haltu yen di poder. A bisa tur hende ku nan mester a bùig te na suela dilanti di Haman. Pero nos ta lesa: “Ma Mardokeo no a bùig ni a duna omenahe.” (Esther 3:2). Beibel no ta duna e motibu ku Mardokeo no a hinka rudia dilanti di e hòmber akí. Pero nos sa dikon. E ta un hudiu fiel. Mardokeo no ta dispuesto di duna homenahe na un desendiente di Agag, un amalekita, enemigunan di su pueblo desde e Eksodo (Deut. 25:19). Kon un hudiu fiel por a hinka rudia dilanti di un amalekita? Of, pa loke ta trata esei, adorá kualke hende ku no ta Señor?

“E ora ei rei su sirbidónan ku tabata na porta di rei a bisa Mardokeo: ‘Pakiko bo ta transgresá òrdu di rei?’ ” (Esther 3:3). Aunke nos no sa den detaye kon el a kontestá, e siguiente versíkulo ta bisa ku “el a bisa nan ku e tabata hudiu” (Esther 3:4). Siguramente den e kontesta ei, Mardokeo tabatin un oportunidat pa splika ku komo un adoradó di e Dios kende a krea e shelunan i tera, e no por a adorá niun ser humano pekaminoso. Sin duda Mardokeo tabata, te na sierto grado, kapas pa testifiká tokante su fe, un fe ku el a pega na dje asina fuerte ku el a peligrá su mes i, desafortunadamente, otronan.

“For di Daniel i su kompañeronan i Mardokeo, un lus briante tabata bria meimei di e skuridat moral di e kortenan real di Babilonia.”—Ellen G. White, Advent Review and Sabbath Herald, 13 di mei 1884.

Ora Haman ker a destruí e pueblo hudiu, su deskripshon di nan tabata: “ ‘Tin un sierto pueblo plamá i distribuí meimei di e pueblonan den tur e provinsianan di bo reino; nan leinan ta diferente for di esnan di tur otro pueblo, i nan no ta warda e leinan di rei’ ” (Esther 3:8). Un pueblo ku su kustumbernan ta diferente i ku no ta obedesé e leinan di e rei? Un reseta perfekto pa persekushon.

Kiko ta maneranan, asta awor, ku lo por a tèst nos manera a hasi ku Mardokeo? Kon nos mester reakshoná?

Djárason

20 di desèmber

Pa un Tempu manera Esaki

Lesa Esther 4:1–14. Dikon a konsiderá na e momento akí apropiá pa Esther identifiká su mes komo un hudiu?

Ora Mardokeo a tuma kontakto ku Esther pa su yudansa, e tabata kasá ku Xèrxès pa vários aña, pero tabatin un lei na Persia ku niun hende por a yega serka trono di e rei sin invitashon eksplísito di e rei. Kualke hende ku no tabata respetá e regla akí tabata riska morto. Esther, konosiendo e riesgo, a bai na e sala di trono, sin invitashon.

E fe di Mardokeo a buska pa spièrta e fe di Esther. Ta haña kurason di e buki di Esther den e palabranan di Mardokeo na Esther: “E ora ei Mardokeo a bisa nan pa kontestá Ester asina: ‘ No pensa ku abo ku ta den palasio di rei tin mas chèns di skapa ku tur e otro hudiunan. Pasobra si bo keda ketu awor aki, alivio i liberashon lo bin pa e hudiunan for di un otro kaminda, ma abo i e kas di bo tata lo peresé. I ken sa ku no ta pa un tempu manera esaki bo a bira reina?’ ” (Esther 4:13,14).

A pone Esther su fe na prueba ora Mardokeo a apelá na su amor pa su pueblo. Niun hende tabata sa ku e tabata hudiu eksepto Mardokeo, i unabes el a tuma e desishon pa bira enbolbí, e no a duda pa riska su bida.

Su fe den Dios tabata fuerte, i e tabata sa ku sin yudansa di Dios e no por a logra. Su kontesta na Mardokeo a revelá su fe: “ ‘Bai, reuní tur e hudiunan ku tin na Susa, i yuna pa mi; no kome ni bebe pa tres dia, ni di dia ni anochi. Ami ku mi sirbientenan tambe lo yuna na mes manera. I asina lo mi bai serka rei, lokual no ta konforme e lei; i si mi peresé, mi ta peresé’ ” (Esther 4:16). Mardokeo a manda e informashon akí pa henter e komunidat hudiu na Susan (Susa), i miéntras nan tabata yuna i resa, Esther tabata prepará su mes pa e momento peligroso. “Awor a sosodé ku riba e di tres dia Ester a bisti su pañanan real i a bai para riba e plenchi paden di rei su palasio, dilanti di rei su salanan, i rei tabata sintá riba su trono real den e sala real, enfrente di e entrada di palasio. I a sosodé ku ora rei a mira reina Ester pará riba e plenchi, el a haña grasia den su bista; i rei a ekstendé na Ester e sèpter di oro ku e tabatin den su man. Asina Ester a hala serka i a toka punta di e sèpter” (Esther 5:1, 2).

Pa e hudiunan den un situashon asina manera deskribí aki riba, orashon siguramente lo a kompañá yunamentu. Es desir, aunke nan tabata aktua na nan mes fabor, orashon tabata sentral na nan kontesta. Ki lès opvio nos por saka for di esaki?

Djaweps

21 di desèmber

E Milager di Purim

Pa milenionan komentaristanan a nota ku e nòmber di Dios no ta aparesé den e buki di Esther. Esaki ta e úniko buki bíbliko kaminda un fenómeno asina ta tuma lugá. Sinembargo, e hudiunan por a rekonosé e akshonnan di Dios den e gran liberashon hasí pa nan, i e pueblo di Dios a selektá e buki akí pa ta inkluí den e kánon di e Beibel.

Nos ta kapas pa deskubrí e presensia di Dios bou di superfisie di nos bida diario? Dios su akshonnan por tuma aparensia di eventonan normal i natural, i si nos no pone atenshon kuidadoso na nan, nos lo no nota e presensia di Dios.

Lesa Esther 9:1–12. Kiko tabata resultado di e esfuerso di Esther?

E milager di Purim ta tuma un forma mashá inkomun. E milager ta skondí, disfrasá den aparentemente eventonan natural. No a revoká e lei pa destruí e hudiunan, sino a skirbi un lei nobo, ku tabata permití e hudiunan defendé nan mes.

Tambe, nota kiko mas a sosodé, i kon Dios tabata kapas pa obra a traves di e eventonan akí. E persanan a nota Dios su akshonnan na fabor di e hudiunan.

I e resultado?

“... hopi hende for di e pueblonan di e tera a bira hudiu” (Esther 8:17). Esaki ta un gran ehèmpel di kon Señor por a obra pa trese almanan pèrdí na un konosementu di djE.

E lidernan di e pueblo hudiu a rekonosé e obra di Dios. Ora e hudiunan tabata viktorioso defendiendo nan mes, nan a deklará un tempu anual (yamá Purim) na rekuerdo i selebrashon di nan viktoria. E dianan akí ainda nan ta dediká tradishonalmente na akshon di grasia na Dios den rekuerdo di Su liberashon.

Desafio: Resa pa Dios duna bo kurashi pa kompartí algu ku El a hasi pa bo ku un di e hendenan riba bo lista di orashon e siman akí.

Desafiá: Kuminsá un diario di kosnan spesial chikitu (òf kosnan grandi) ku Dios ta hasi pa bo. Repas’é i resa pa Dios trese e kosnan akí na bo mente presis na e momento korekto pa asina bo por kompartí nan ku un hende.

Djabièrnè

22 di desèmber

Mas Estudio:

“Na tur hogar i tur skol, na tur mayor, maestro, i mucha riba ken e lus di e evangelio a bria, ta yega na e krísis akí e pregunta hasí na Esther e reina na e krísis trasendental akí den historia di Israel, ‘I ken sa ku no ta pa un tempu manera esaki bo a bira reina?’ Esther 4:14.”—Ellen G. White, Education, p. 263.

“Esther tabata un mucha muhé hudiu bunita, prima di Mardokeo, ku a tum’é den su kas despues ku su mayornan a muri, i a stim’é manera su mes yu. Dios a us’é pa salba e pueblo hudiu den e tera di Persia.” (Nota: e di dos paragraf aki riba ta material introduktorio inkluí tokante Esther den Daughters of God riba página 45 ku no ta Ellen White a skirbi. Sinembargo, el a skirbi e dos posterior ku ta sigui.)

“Den tempunan antiguo Señor a obra den forma maravioso a traves di muhénan konsagrá ku a uni den Su obra ku hòmbernan ku El a skohe pa para komo Su representantenan. El a usa muhénan pa gana viktorianan grandi i desisivo. Mas ku un biaha, na momentonan di emergensia, El a trese nan dilanti i a obra a traves di nan pa salbashon di hopi bida. Pa medio di reina Esther Señor a logra un liberashon poderoso pa Su pueblo. Na un momento ku tabata parse ku niun poder por a salba nan, Esther i e muhénan asosiá kuné, pa medio di yunamentu i orashon i akshon rápido, a resolvé e problema, i a trese salbashon pa nan pueblo. . . .

“Un estudio di trabou di muhénan en konekshon ku e kousa di Dios den Tèstamènt Bieu lo siña nos lèsnan ku lo kapasitá nos pa atendé emergensianan den e obra awe. Kisas nos no ta haña nos den un lugá asina krítiko i prominente manera e pueblo di Dios den tempu di Esther; pero hopi biaha muhénan kombertí por aktua un parti importante den posishonnan mas umilde. Esaki hopi tabata hasiendo i ainda ta kla pa hasi.”—Ellen G. White, Daughters of God, p. 45. 46.

Preguntanan pa Diskushon:

pregunta 1 E buki di Esther ta laga algun pregunta sin kontesta pa nos, partikularmente respekto e ròl di Esther den korte di e rei, aunke a elev’é na e ròl di reina. Kon nos ta rekonsiliá e kosnan akí ku su fe, òf nos por?

pregunta 2 E palabranan famoso di Esther, “Si mi peresé, mi ta peresé” (Esther 4:16) , a eko bin abou a lo largu di e milenionan komo un ehèmpel di fieldat asta den kara di morto. Kon su palabranan ta reflehá loke e pueblo di Dios lo enfrentá den e último dianan, ora e temanan den Revelashon 13 bira realidat?

pregunta 3 Den klas, pasa riba e pregunta na final di e estudio di djaluna, tokante no revelá bo fe tin biaha. Esei lo mester ta e kaso pa nos?