* 20 – 26 di aprel
Dan. 7:23–25; Rev. 12:6,14; Hudas 3,4; Rev. 2:10; Echonan 5:28–32; Salmo 19:7–11; 1 Juan 5:11–13.
“I meskos ku Moisés a halsa e kolebra den desierto, asina tambe e Yu di Hende mester wòrdu halsá, pa ken ku kere den djE no mester peresé sino tin bida etèrno” (Juan 3:14,15, NKJV).
E stat moderno di Izmir na kosta turko tabata un tempu e stat bíbliko di Smyrna menshoná den e buki di Revelashon. E stat antiguo akí di aproksimadamente 100.000 habitante a floresé na final di e promé i di dos siglo. E tabata un stat próspero, i fuertemente leal na Roma.
Un biaha pa aña tabata ordená tur e siudadanonan di Smyrna pa kima sensia na e diosnan romano. Evidentemente den siglo dos Smyrna tabatin un komunidat kristian próspero tambe, i hopi no tabata bai kumpli. A martirisá Polycarpo, un lider di e iglesia primitivo, den e plasa públiko di Smyrna, a kim’é na e staka di kandela pa motibu ku el a nenga di traishoná su Señor kimando sensia na e diosnan romano. Ora a puntr’é un último biaha pa repudiá Kristu, e hòmber bieu a kontestá: “Ochentiseis aña mi a sirbiE, i E no a hasi mi nada malu. Kon mi por papia malu di mi Rei ku a salba mi?”
A lo largu di siglonan hòmber- i muhénan tabata dispuesto pa eksperensiá martirio mas bien ku renunsiá nan fe den Kristu. Nan sakrifisio ta rebibá nos kurashi. E storia di nan kompromiso na Kristu ta renobá nos mes kompromiso. E siman akí nos lo wak algun prinsipio bíbliko ku a motivá e waldensenan i reformadónan posterior, manera Huss i Jerome, pa keda fiel na Señor, no importá kiko pasa, asta na menasa di morto for di e mesun poder ku a mata Polycarpo: Roma, pero awor e fase papal.
* Studia e lès di e siman akí, basá riba The Great Controversy, kapítulo 4–6 pa prepará pa Sabat, 27 di aprel.
21 di aprel
Lesa Daniel 7:23–25 i Revelashon 12:6, 14. Na kua periodonan di tempu profétiko ta referí den e pasashinan akí?
Ki ora ku e pueblo di Dios permanesé fiel na djE, Satanas ta bira furioso. Hopi biaha ta sigui persekushon. Profeta Daniel a deskribí un tempu, ainda futuro p’e, ora e iglesia di edat media lo a “hasi guera kontra” i “persiguí” e pueblo di Dios (Dan. 7:21,25, NKJV). Profeta Juan a deskribí e mesun periodo akí komo un tempu ora e iglesia di Dios tabata fòrsá pa hui bai den desierto, kaminda e lo tabata “alimentá pa un tempu i tempunan i mitar di un tempu” (Rev. 12:14, NKJV). Revelashon 12:6 ta añadí: “I e muhé [e iglesia] a hui bai den desierto, kaminda e tabatin un lugá ku Dios a prepará”. Dios a alimentá Su pueblo den desierto. Su Palabra a fortalesé i a sostené nan, miéntras e gran konflikto tabata sigui ras durante e periodo skur akí di dominio papal.
E pueblo di Dios a haña un “lugá prepará” pa nan pa Dios. Den e desafionan di bida di mas grandi, Dios semper ta prepará un lugá pa Su siguidónan fiel. Durante e momentonan di nan prueba di mas grandi, Su pueblo a haña refugio den Su amor i kuido. (Lesa Salmo 46.)
E 1.260 dianan, i e tempu, tempunan, i mitar di un tempu den Revelashon 12:6, 14 tur dos ta referí na e mesun periodo (3½ tempu òf aña x 360 dia/aña = 1.260 dia). Hopi biaha ta skibi profesia di Beibel den símbolo. Den e porshonnan profétiko di Daniel i Revelashon, un dia profétiko ta igual na un aña literal. Nos ta haña e prinsipio di dia-aña akí den Numbernan 14:34 i Ezekiel 4:6.
E prinsipio di dia-aña ta deskansá no riba e dos tekstonan akí solamente, sino riba un fundeshi amplio di skritura. Dr. William Shea, kronólogo i erudito di Tèstamènt Bieu, ta duna 23 liña di evidensia bíbliko a lo largu di Tèstamènt Bieu pa e prinsipio akí. Intérpretenan di Beibel a uz’é a lo largu di siglonan.
E visigodanan, vandalonan, i ostrogodonan tabata tribunan ku tabata kere doktrinanan di forma diferente for di siñansa ofisial di Roma. E 1.260 dianan a kuminsá ora a saka e último di e tribunan bárbaro akí, e ostrogodonan, for di Roma na A.D. 538. E periodo akí di skuridat spiritual a sigui te na A.D. 1798, ora general Berthier di Napoleon a kita papa for di Roma. A martirisá innumerabel kristiannan durante e periodo largu akí pasobra nan a obedesé e Palabra di Dios. Asta den morto, nan a triunfá. Den Kristu nan tabata liber di e kulpa i e dominio di piká, vensiendo “pa medio di e sanger di e Lamchi”. E viktoria di Kristu riba Satanas riba e krus tabata nan viktoria. Aunke nan a muri, nan morto ta solamente un sosiegu te na e regreso di Kristu.
Kon profesia di Beibel kumplí a fortalesé bo fe?
22 di aprel
Lesa Hudas 3,4. Kua ta e spièrtamentu akinan i kon el a apliká na e iglesia kristian posterior?
A skibi e buki di Hudas algun tempu promé ku A.D. 65 na fiel kristiannan ku ta “santifiká pa Dios e Tata, i preservá den Hesu-Kristu” (Hudas 1, NKJV). A urgi e kreyentenan fiel akí pa “. . . lucha seriamente pa e fe ku un bes i pa semper a wòrdu entregá na e santunan. Pasobra sierto personanan a slùip drenta sin ku ningun hende a ripará, . . . kendenan ta kambia e grasia di nos Dios den libertinahe” (Hudas 3,4, NKJV). E atvertensia akí tabata nifiká ainda mas pa kreyentenan den Edat Media despues ku práktikanan pagano a kore drenta den iglesia i tradishonnan humano a komprometé e Palabra di Dios. Pa hopi siglo, hendenan manera e waldensenan a para komo kampionnan pa e bèrdat di Skritura. Nan tabata kere ku Kristu tabata nan úniko mediador i e Beibel nan úniko fuente di outoridat. “Den tur époka tabatin testigunan pa Dios—hòmbernan ku tabata tesorá fe den Kristu komo e úniko mediador entre Dios i hende, ku tabata mantené e Beibel komo e úniko regla di bida, i tabata santifiká e berdadero Sabat.”—Ellen G. White, The Great Controversy, p. 61.
Lesa Revelashon 2:10. Ki promesa Dios ta duna esnan ku ta fiel na djE den bista di morto mes?
A skibi e palabranan akí na e iglesia na Smyrna. Un di e diosnan patrono di e stat tabata Dionysius, e dios di festividat i fertilidat. Ora e saserdotenan di Dionysius a muri, tabata pone un korona riba nan kabes den nan proseshon fúnebre. Juan ta kompará e korona terenal akí poné riba kabes na morto ku e korona di bida poné riba kabes di esnan ku ta viktorioso riba e podernan di maldat. Ta presentá e korona di bida na esnan ku a soportá pruebanan, difikultatnan, sufrimentu, i morto mes pa motibu di Kristu.
E korona di bida ta inspirá e kreyentenan fiel akí pa soportá morto mes pa motibu di Kristu. E korona di bida semper ta motivá kreyentenan den sirkunstansianan desafiante. El a inspirá e waldensenan a traves di doló i persekushon. Nan tabata sa ku nan lo a mira Hesus un dia i biba huntu kunE pa semper. E korona di bida ta papia tambe na nos: nos por pasa a traves di pruebanan aworakí, pero un korona di bida ta spera nos miéntras nos ta tene nos bista fihá riba Hesus.
Kiko ta kurashá bo den momentonan desafiante? Kiko ta duna bo miedu? Kua promesanan bo por reklamá pa e momentonan ei?
23 di aprel
Kompará Echonan 5:28–32, Efesionan 6:10–12, i Revelashon 3:11. Kua prinsipio básiko ta haña den e tekstonan akí?
Un di e karakterístikanan pekuliar di e waldensenan, i kada un di e reformadónan, tabata nan apsoluto lealtat na Dios, nan obediensia na e outoridat di Skritura, i nan kompromiso na e soberania di Kristu, no e Papado. Nan mente tabata saturá ku storianan di fe i kurashi di Tèstamènt Nobo.
Huntu ku Pedro i e apòstelnan nan por a bisa: “Nos mester obedesé Dios mas bien ku hende” (Echonan 5:29, NKJV). Nan a kapta Pablo su atvertensia: “sea fuerte den Señor, i den e poder di Su forsa di” (Efe. 6:10, NKJV). Nan a tuma Hesus su konseho na serio: “Tene firme na loke bo tin, pa ni un hende no kita bo korona” (Rev. 3:11, NKJV). Mas bien ku someté na e tradishonnan di e iglesia romano, e hòmber- i muhénan di fe determiná akí tabatin e kurashi pa para pa e bèrdatnan di e Palabra di Dios.
E waldensenan tabata un di e promé gruponan ku a haña e Beibel den nan mes idioma. Un relato konmovedor di nan kopia manual di e Beibel skirbí pa Jean Leger, un kopista di Beibel waldense, ta kontené informashon di promé man di nan obra, inkluyendo pinturanan. Den sekreto e waldensenan tabata kopia e Skrituranan den nan komunidatnan den seru di Nort Italia i Sur Fransia. Mayornan tabata instruí hóbennan na edat trempan pa memorisá porshonnan grandi di Skritura. Timnan di kopista di Beibel tabata traha huntu pa kopia e Beibel ku difikultat. Hopi di e hóbennan adulto waldense akí tabata biaha a traves di Oropa komo komersiantenan ku tabata kompartí e bèrdatnan di Skritura di forma silensioso. Algun a inskribí na universidatnan i, segun ku oportunidat tabata presentá, tabata kompartí porshonnan di e Skritura ku nan kompañeronan studiante. Guiá pa Spiritu Santu, na e momento korekto ora nan tabata sinti un sensibilidat di parti di un buskadó honesto, nan tabata regalá porshonnan selektá di nan pasashinan di skritura presioso. Hopi a paga pa nan fieldat i deboshon ku nan bida. Aunke e waldensenan no tabata komprendé tur siñansa di Beibel klaramente, nan a preservá e bèrdat di e Palabra di Dios pa siglonan kompartiendo esaki ku otronan.
“Ma e kaminda di e hustu ta manera lus di ourora, ku ta bria mas i mas te ora ku bira di dia kla” (Prov. 4:18, NKJV). Salomon ta kompará e kaminda a traves di kua Dios ta guia Su yunan ku un solo ku ta subi mas i mas haltu. Si Dios simplemente tabata hala un suich kósmiko i solo tabata bria instantáneamente den tur su brio, e lo a siega nos. Despues ku skuridat a inundá mundu pa siglonan, Dios a lanta hòmber- i muhénan, komprometé ku Su Palabra, ku a sigui buska mas.
Kon nos, reflehando e lus di Kristu, por bria den nos mes komunidat? Nos ta hasi esei?
24 di aprel
Lesa Salmo 19:7–11, Salmo 119:140, Salmo 119:162, i Jeremias 15:16. Kua aktitutnan similar David i Jeremias tabatin pa ku e Palabra di Dios ku tabata, realmente, e piedra di skina di e Reforma?
Kada un di e reformadónan tabata “gosa” den e Palabra di Dios. Nan tabata “alegrá” den hasi e boluntat di Dios. Nan tabata “stima” Su lei. Un di e bèrdatnan fundamental di mas signifikante di e Reforma tabata e goso ku studiamentu di e Skrituranan tabata trese. Estudio di Beibel no tabata un tarea difísil. E no tabata un ehersisio legalista. E no tabata un rekerimentu rígido, sino un delisia.
Segun ku nan tabata studia e Skrituranan, e poder di Spiritu Santu tabata transformá nan. “E karakter di Wycliffe ta un testimonio di e poder edukativo i transformadó di e Santu Skrituranan. Ta Beibel a hasié loke e tabata. E esfuerso pa kapta e gran bèrdatnan di revelashon ta duna freskura i vigor na tur e fakultatnan. E ta ekspandé e mente, ta hasi e persepshonnan skèrpi, i ta madurá e huisio. Estudio di Beibel lo refiná kada pensamentu, sintimentu, persepshon, manera niun otro estudio por. E ta duna stabilidat di propósito, pasenshi, kurashi, i fortalesa; e ta refiná e karakter i ta santifiká e alma. Un estudio serio i reverente di e Skrituranan, ku ta trese mente di e studiante den kontakto direkto ku e mente infinito, lo a duna mundu hòmbernan di intelekto mas fuerte i mas aktivo, komo tambe di prinsipio mas noble, ku hamas a resultá for di e training di mas kapas ku filosofia humano ta permití.”— The Great Controversy, p. 94.
Lesa 1 Timoteo 2:1–3. Ki konseho apòstel Pablo a duna Timoteo tokante kompartí e Palabra di Dios?
E bèrdat di e Palabra di Dios i e goso di salbashon den Kristu a yena kurason di e reformadónan asina, ku nan mester a kompartié. John Wycliffe a pasa su bida tradusiendo e Palabra di Dios na ingles pa dos motibu so, e Kristu bibu a kambi’é pa medio di e Palabra, i e amor pa Kristu a motiv’é pa kompartí loke el a siña ku otronan.
Masha tiki di e Beibel tabata eksistí na ingles promé ku Wycliffe. Aunke el a muri promé ku Roma a gar’é, di forma oudas, papado a koba su restunan saka, a kima nan, i a tira su shinishi den un riu. Pero meskos ku e awa a plama e shinishinan ei, asina e Palabra di Dios, e awa di bida, a plama leu i hanchu komo resultado di Su obra. Asina Dios a uza Wycliffe, "E Strea di Mardugá di e Reforma.”
25 di aprel
Lesa Hebreonan 2:14, 15. Kon kreyentenan den Edat Media a eksperensiá e realidat di e gran konflikto?
Kiko tabata loke a animá e waldensenan fiel durante e persekushonnan horibel ku nan a enfrentá? Kiko a duna Huss i Jerome, Tyndale, Latimer, i e mártirnan di Edat Media kurashi pa enfrentá e vlamnan i e spada? Fe den e promesanan di Dios. Nan a keré e promesa di Kristu: “Pasobra Ami ta biba, boso tambe lo biba” (Juan 14:19). Nan tabata haña Su fortalesa sufisiente pa e pruebanan di mas grandi di bida. Asta nan tabata haña goso a traves di kompañerismo ku Kristu den Su sufrimentu. I nan fieldat tabata un testimonio poderoso na e mundu.
Nan tabata wak mas ayá di loke tabata na loke lo ta. Nan tabata sa, pa medio di e resurekshon di Kristu, ku morto tabata un enemigu derotá. Pa e hòmber- i muhénan balente akí e yugo di morto a kibra. Nan a tene na e promesanan di e Palabra di Dios i a sali viktorioso.
Lesa Juan 5:24, Juan 11:25,26, i 1 Juan 5:11–13. Ki siguransanan e promesanan akí ta duna bo personalmente? Kon nan ta yuda nos den e pruebanan di bida?
John Huss lo no a tambaliá apesar di enkarselashon, inhustisia, i morto mes. El a debilitá den prizòn pa lunanan. E kondishonnan friu i húmedo a trese un keintura ku kasi a kaba ku su bida. No opstante, “E grasia di Dios a sosten’é. Durante e simannan di sufrimentu ku a pasa promé ku su sentensia final, e pas di shelu a yena su alma. ‘Mi ta skibi e karta akí,’ el a bisa un amigu, ‘den mi prizòn, i ku mi man na kadena, sperando mi sentensia di morto mañan. . . . Ora, ku asistensia di Hesu-Kristu, nos lo topa atrobe den e pas delisioso di e bida futuro, lo bo haña sa kon miserikòrdioso Dios a mustra su mes pa ku mi, kon efikas El a sostené mi meimei di mi tentashonnan i pruebanan.’—Bonnechose, tomo 2, p. 67. Den e skuridat di su piskalat, el a premirá e triunfo di e fe berdadero.”—Ellen G. White, The Great Controversy, p. 107, 108.
E atvertensia di apòstel Pablo ta papia na nos ku relevansia kresiente awe. “Laga nos tene duru na e konfesion di nos speransa sin tambaliá, pasobra Esun ku a primintí ta fiel” (Hebr. 10:23, NKJV). Manera e promesanan di Dios a sostené Su pueblo den siglonan pasá, asina nan ta sostené nos awe.
Kiko lo por ta nifiká pa pèrdè tur kos pa Kristu? Kiko, al final, bo ta pèrdè realmente? (Lesa Marko 8:36.) Ki lèsnan nos por siña for di e waldensenan i e reformadónan ku por sostené nos den e konflikto final di tera?
26 di aprel
“Dios a permití gran lus lusa riba mente di e hòmbernan skohí akí, revelando na nan hopi di e erornan di Roma; pero nan no a risibí tur e lus ku mester a duna na e mundu. A traves di esakinan, Su sirbidónan, Dios tabata sakando e hendenan for di e skuridat di romanismo; pero tabatin hopi i gran opstákulonan pa nan topa, i El a guia nan, paso pa paso, segun ku nan por a karg’e. Nan no tabata prepará pa risibí tur e lus mesora. Meskos ku e gloria total di e lus di solo di mèrdia pa esnan ku a biba hopi tempu den skuridat, si el a presentá, e lo a pone nan bira bai. P’esei, El a revel’e na e lidernan tiki tiki, segun ku e hendenan por a risibié. Di siglo pa siglo, otro obreronan fiel mester a sigui, pa hiba e hendenan ainda mas leu riba e kaminda di reforma.”—Ellen G. White, The Great Controversy, p. 103.
“Den un otro karta, na un saserdote ku a bira un disipel di e evangelio, Huss a papia ku humildat profundo di su mes erornan, akusando su mes ‘di a sinti plaser den bisti paña riku, di a pèrdè oranan den okupashonnan sin sintí.’ Despues el a añadí e atvertensianan emoshonante akí: ‘Ku e gloria di Dios i e salbashon di almanan okupá bo mente, i no e poseshon di benefishinan i herensianan. Tene kuidou ku adorá bo kas mas ku bo alma; i, riba tur kos, kuida e edifisio spiritual. Sea piadoso i humilde ku esnan pober, i no gasta bo biennan den komementu. Si bo no kambia bo bida i apstené di kosnan di mas, mi ta teme ku lo bo keda severamente kastigá, manera ami mes ta.’ ”—Ellen G. White, The Great Controversy, p. 105, 106.
Kiko ta “lus progresivo”? Dikon Dios ta revelá lus gradualmente? Kon e prinsipionan akí ta
apliká na e
iglesia di Dios awe?
Kon deskubrimentunan nobo di bèrdat ta relashoná ku bèrdatnan previo ku e pueblo di Dios a
komprendé?
Dikon lus nobo nunka mester kontradesí lus bieu?
No importá unda bo ta biba, bo kultura ta bai promové balornan, ideanan, i kódigonan moral ku,
den un
forma, ta den konflikto ku loke Beibel ta siña. Despues di a identifiká e áreanan di konflikto
akí, kon bo
ta mira bo mes i nos, komo iglesia, ta tratando ku e desafionan akí? Kon nos ta keda bon
siudadanonan
miéntras, na mes momento, nos no ta sukumbí pa kualke balornan trosé ku nos kultura ta proklamá?
Kon e karta di John Huss ta impaktá bo pensamentu awe? Kiko ta impreshoná bo tokante su karta?