Lès 13
* 21 – 27 di sèptèmber
E Señor Resusitá
Sabat, 21 di sèptèmber
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:
Marko 15:42–47; Marko 16; Kol. 2:10–12; 1 Kor. 15:1–8; Dan. 9:24–27; Juan 20:11–18.
Versíkulo di Memoria:
“Ma el a bisa nan: ‘No spanta. Boso ta buska Hesus di Názarèt, ku a ser krusifiká. El a resusitá! E no t'aki. Mira e lugá kaminda nan a pon'É’ ” (Marko 16:6, NKJV).
E krusifikashon di Hesus a destruí e speransa i fe di Su disipelnan. Tabata un fin di siman skur pa nan miéntras no solamente nan tabata lidia ku e morto di nan Maestro, sino tambe tabata teme pa nan mes bida (Juan 20:19).
Den Marko 16, e último kapítulo den e Evangelio akí, nos lo wak kiko a sosodé despues Su morto.
Na promé lugá, nos lo wak e momento ku e resurekshon di Hesus a tuma lugá i dikon e muhénan a bai na e graf riba e djadumingu mainta ei. Tin biaha atventistanan a evitá di referí na e mainta di resurekshon pa motibu di e manera ku ta hasi mal uso di dje pa apoyá santidat di djadumingu. En kambio, nos lo mira kon nos por regosihá den e resurekshon di e djadumingu ei, apesar di e teologia eróneo ku, desafortunadamente, a surgi for di dje.
Na di dos lugá, e lès ta splika e promé versíkulonan di Marko 16, vinkulando e palabranan akí ku un tema ku ta presente den henter e buki. Nos estudionan di djaluna i djamars lo wak e konseptonan akí.
Na di tres lugá, komo konklushon di nos lès semanal, den e lèsnan di djárason i djaweps nos lo studia restu di Marko 16 i lo konsiderá e mishon ku e ta eksponé na nos. E estudio akí lo konkluí ku un desafio pa e lesadó di Marko pa hiba e evangelio na henter mundu.
Djadumingu
22 di sèptèmber
Regosihando den e Resurekshon
Lesa Marko 15:42–16:6. Kiko ta sosodé aki, i dikon e historia akí ta asina relevante pa e relato di resurekshon?
Tur e eskritornan di Evangelio ta di akuerdo ku Hesus a muri riba e dia ku nan ta identifiká komo e “preparashon” (Mateo 27:62; Marko 15:42; Lukas 23:54; Juan 19:14,31,42). Mayoria komentarista ta komprondé esaki komo un referensia na bahada di solo djaweps te na bahada di solo djabièrnè. Hesus a muri djabièrnè atardi lat i e ora ei a der’E rápidamente promé ku bahada di solo.
Durante e Sabat, Señor a sosegá den graf, i tur e disipelnan di Hesus tambe a sosegá. “I nan a sosegá riba Sabat, di akuerdo ku e mandamentu” (Lukas 23:56, NKJV), un akshon mas bien straño si, di echo, Hesus lo a disminuí, a lo ménos den nan mente, e obligashon di warda e di kuater mandamentu.
Riba djasabra anochi e muhénan a kumpra speserei, i riba djadumingu mainta nan a bai na e graf ku e deseo di kompletá e proseso típiko di entiero. Naturalmente, Hesus no ta’tei!
Ya den siglo dos, kristiannan a mira nifikashon den e echo ku Hesus a resusitá riba djadumingu. Esaki a bira e base pa santidat di djadumingu. Pero esei ta loke Tèstamènt Nobo ta siña?
Lesa Kolosensenan 2:10–12. Kiko ta e konmemorashon di e resurekshon di Hesus segun Tèstamènt Nobo?
Ni un palabra den Beibel ta sugerí santidat di djadumingu komo konmemorashon di e resurekshon. E konmemorashon ei ta boutismo. “P’esei nos a ser derá huntu kunE pa medio di boutismo den morto pa, meskos ku Kristu a ser lantá for di morto pa medio di gloria di e Tata, asina nos tambe mester kana den nobedat di bida” (Rom. 6:4, NKJV).
Independientemente di e teologia eróneo tokante adorashon di djadumingu, komo atventista nos mester regosihá den e resurekshon di djadumingu mainta di Hesus. Hesus a triunfá riba morto, i den Su resurekshon, nos tin garantia di esun di nos.
“Bendishoná sea e Dios i Tata di nos Señor Hesu-Kristu ken, di akuerdo ku Su abundante mizerikòrdia, a duna nos un bida nobo atrobe atraves di e resurekshon di Hesu-Kristu for di morto” (1 Pe. 1:3, NKJV). Wak e siguransa ku Pedro tabatin tokante e resurekshon di Hesus. Kon nos tambe por tin e siguransa ei?
Djaluna
23 di sèptèmber
E Piedra a ser Kitá
Lesa Marko 16:1–8 i 1 Korintionan 15:1–8. Kiko e pasashinan akí tin en komun?
E storia di e resurekshon ta aparesé den kada un di e Evangelionan. Kada eskritor di Evangelio ta presentá e relato for di un perspektiva diferente, pero nan tur ta kontené e konseptonan sentral ku ta aparesé tambe den 1 Korintionan 15:1–8.
Kuater idea ta aparesé bes tras bes: a muri, a ser derá, a resusitá, a ser mirá. Den Marko e promé dos ideanan ta aparesé den kapítulo 15. E dos otronan ta aparesé den kapítulo 16, pero ku un birada. Marko 16:7 ta papia di un reunion na Galilea, i “ayanan boso lo mir’E” (lesa Juan 21).
Pa algun hende ta inkreibel ku kristiannan ta kere den un Señor resusitá. Pero e evidensia pa Su resurekshon ta supstansial i konsistente ku rason.
Pa kuminsá, tur loke hende tin ku hasi ta kere den Dios komo e Kreador (lesa Genesis 1 i 2) i e idea di e resurekshon, di un milager, ta bira rasonabel. E Dios ku a krea e universo, i despues bida riba tera, siguramente tin e poder, si E skohe, pa resusitá Hesus. E eksistensia di Dios no ta hasi e resurekshon di Hesus inevitabel, solamente rasonabel.
Despues, e graf tabata definitivamente bashí. Asta historiadónan ateo ta aseptá e echo ei. Si no tabata asina, e afirmashon tokante Su resurekshon lo a frakasá for di prinsipio, pasobra e eksistensia di Su kurpa einan lo a destruí kualke afirmashon di ku El a resusitá.
Despues, e splikashon ku Su disipelnan a hòrta e kurpa no ta funshoná. E disipelnan siguramente no por a pasa e bewakernan. I asta si nan a hasi esei i a kue e kurpa, dikon nunka e disipelnan no a ser arestá pa a hòrt’é? E kontesta ta ku e lidernan religioso tabata sa ku e disipelnan no a hasié.
Tambe numeroso hende a testifiká ku nan a mira e Kristu resusitá. Hopi, inkluyendo e disipelnan, no a kere na prinsipio. I un enemigu masha sólido, Pablo, no solamente ta sigurá di a mira e Señor resusitá, sino tambe ku e eksperensia akí a kambia henter e trayektorio di su bida radikalmente.
Finalmente (aunke tin hopi otro motibu), kon ta splika e surgimentu di e iglesia kristian, fundá pa hendenan ku tabata afirmá di a mira e Señor resusitá? Dikon e hendenan akí lo tabata dispuesto pa muri pa loke nan tabata sa ku ta mentira? Nan testimonio konsistente, tantu djis despues di Su morto (Echonan 3:15) komo añanan despues (1 Pe. 1:3), ta proveé evidensia poderoso pa Su resurekshon.
Kiko lo bo a bisa si un hende mester a puntra bo, Ki evidensia bo tin pa e resurekshon di Kristu?
Djamars
24 di sèptèmber
E Muhénan na e Graf
“E muhénan ku tabata pará na e krus di Kristu tabata warda i vigilá pa e oranan di Sabat pasa. Riba e promé dia di siman, masha trempan, nan a dirigí nan mes na e graf, hibando ku nan spesereinan presioso pa ungi e kurpa di e Salbador. Nan no a pensa tokante Su resurekshon for di morto. E solo di nan speransa a baha, i nochi a establesé riba nan kurason. Segun ku nan tabata kana, nan tabata konta di e obranan di mizerikòrdia di Kristu i Su palabranan di konsuelo. Pero nan no a kòrda riba Su palabranan: ‘Lo Mi bolbe mira boso.’ Juan 16:22.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 788.
Lesa Marko 16:1–8. Kiko a sosodé, i kon e muhénan a reakshoná na prinsipio?
For di komienso di e Evangelio, e lesadó sa ku Hesus ta e Mesias. Pero den e teksto mes, e promé persona no poseí pa demoño, ku ta proklam’E e Mesias, ta Pedro, den Marko 8:29. I e profeshon akí no ta tuma lugá te na mitar di e buki.
Den henter e Evangelio di Marko, Hesus ta bisa hende pa keda ketu tokante ken E ta òf tokante un sanashon ku El a hasi pa nan. Den Marko 1:44 E ta bisa un leproso pa no konta niun hende di su sanashon. Den Marko 5:43 E ta bisa Jairo i su esposa pa no bisa niun hende di e resurekshon di nan yu muhé. Den Marko 7:36 E ta bisa un grupo pa no konta hende tokante Su kurashon di un hòmber sordomuda. I despues E ta ordená Su disipelnan pa no bisa hende ku E ta e Mesias (Marko 8:30, lesa tambe Marko 9:9). No tin duda ku e motibu prinsipal ku Hesus a bisa nan pa keda ketu tabata pa E por disponé di e tempu nesesario pa terminá Su ministerio di akuerdo ku e tempu profétiko anunsiá den Daniel 9:24–27.
Awor, den e esena akí, asta despues ku a bisa nan ku Hesus a resusitá, e muhénan, yen di miedu i asombrá, a hui for di e graf i, a lo ménos na prinsipio, no a papia tokante loke a pasa tampoko.
E silensio, sinembargo, no a dura largu. Pa momento ku nos yega na final di e buki di Marko, nos ta lesa esaki: “I nan a sali i a prediká tur kaminda, miéntras Señor tabata traha huntu nan i tabata konfirmá e mensahe pa medio di señalnan ku tabata kompañá esaki” (Marko 16:20, ESV).
Di e manera ei, e motibu di keda ketu tokante Hesus i tokate ken E ta i kiko El a hasi ta keda plamá. E buki ta terminá ku nan predikando “tur kaminda”.
Dikon nos no mester keda ketu tokante Hesus i loke El a hasi? Ken bo por konta awe tokante Hesus i e plan di salbashon?
Djárason
25 di sèptèmber
Aparesiendo na Maria i Otronan
Lesa Marko 16:9–20. Kiko e versíkulonan akí ta añadí na e relato di resurekshon?
Kasi henter Marko 16:9–20 tin paralelonan ku otro pasashinan den Tèstamènt Nobo: Maria Magdalena na e graf ta mira Hesus (Mat. 28:1,9,10; Juan 20:11–18; kompará ku Lukas 8:2); dos disipel ta mir’E den kunuku (Lukas 24:13–35); e diesun disipelnan ta haña mandato (Mat. 28:16–20, Lukas 24:36–49, Juan 20:19–23).
E promé persona ku a mira Hesus bibu tabata Maria Magdalena (Juan 20:11–18). Otro muhénan tambe a mir’E (Mat. 28:8–10). Ta signifikante ku e promé hendenan ku a mira e Señor resusitá tabata muhénan. Pa motibu ku muhénan den e mundu antiguo no tabatin státus haltu komo testigunan, si e relato tabata fiktisio, lo tabata muchu mas probabel pa menshoná hòmbernan komo e promé testigunan. Pero no ta hòmbernan, no e Diesdos, sino un muhé. E ta bai konta e bon notisia na e disipelnan, pero, no ta sorprendente, nan no ta kere su testimonio, mas probablemente pasobra e tabata parse fantasia i, tambe, desafortunadamente, pasobra Maria tabata un muhé.
Apologistanan pa e relato di e resurekshon di Hesus a usa e echo akí, di ku muhénan tabata esnan promé ku a mira Hesus, komo evidensia poderoso pa verasidat di e relato.
Kiko ta sosodé den Marko 16:14, i ku no tabatin sentido si e relato akí tabata un fabrikashon?
Naturalmente, si nan tabata inventando e relato, dikon nan lo a duna un imágen asina malu di nan mes? Hesus mester a reprendé nan pa nan “duresa di kurason”. E relatonan di Evangelio, for di e momento di Su aresto te na Su aparishonnan despues di e resurekshon, ta deskribí e siguidónan di Hesus den un lus masha negativo: nan ta hui, nan ta nenga di konos’E, nan no ta kere, etc. Esaki lo no tabatin sentido si e relato tabata fiktisio.
En kambio, nan proklamashon oudas i inkebrantabel despues di e Kristu resusitá, i e speransa ku e ta ofresé tur hende, ta presentá evidensia poderoso pa verasidat di nan afirmashonnan.
Kon nos por protehá nos mes di kai den e trampa spiritual di duda i inkredulidat? Dikon nos lo mester vinkulá nos mes diariamente na e Kristu resusitá?
Djaweps
26 di sèptèmber
Bai Den Henter Mundu
Lesa Marko 16:14–20. Kiko Hesus a bisa Su disipelnan ora El a aparesé na nan, i kiko e palabranan akí ta nifiká pa nos awe?
E promé palabranan di Hesus na Su disipelnan, despues di Su resurekshon, ta aparesé registrá solamente den forma di diskurso indirekto den Marko 16:14. E ta reprendé nan pa nan inkredulidat i duresa di kurason. E asuntu di inkredulidat akí no ta simplemente un problema moderno. Manera nos a mira kaba, e disipelnan original di Hesus tabata lucha ku kerementu (Mat. 28:17, Juan 20:24–29), i nan tabata huntu ku Hesus den karni i a mira, bes tras bes, e milagernan.
Pero pa medio di vários evidensia El a demostrá e realidat di Su resurekshon na nan. E ora ei nan testimonio, kombiná ku e evidensia resumí den e estudio di djaluna, ta forma un fundeshi firme pa fe.
Despues Hesus ta duna Su disipelnan e mandato di hiba e evangelio na e mundu. Su mandato ta ekstenso. Nan mester bai na henter mundu i proklamá e evangelio na henter kreashon. Despues Hesus ta splika e resultado di nan trabou pa bon i pa malu: kreyentenan lo ser salbá, inkrédulonan lo ser kondená.
Tambe Hesus ta deskribí e señalnan ku lo kompañá e trabou di e disipelnan: saka demoño, papia idiomanan nobo, protekshon for di daño, i kura esnan malu. Algun hende a interpretá Marko 16:18 robes komo un afirmashon ku kristiannan mester demostrá nan fe atraves di tene kolebranan venenoso den nan man. Ningun akshon presuntuoso asina ta ser outorisá aki. Loke Hesus ta deskribiendo ta protekshon ora un hende ta envolví den mishon, manera a sosodé ki Pablo miéntras e tabata sirbi otronan (Echonan 28:3–6).
Naturalmente, Beibel no ta siña ku kristiannan semper lo ta protehá di daño. Tin biaha Dios ta mira adekuá pa obra un milager pa avansá e kousa di e evangelio. Pero tin biaha kristiannan ta sufri pa motibu di nan testimonio. Den e sirkunstansia ei nan perseveransia ta un otro señal pa inkrédulonan di e poder di fe.
I despues, despues di a hasi tur loke El a hasi aki, “El a ser risibí ariba den shelu, i a sinta na man drechi di Dios” (Marko 16:19, NKJV). Hesus a subi na shelu pa sinta na man drechi di Dios, e lugá di poder supremo, pasobra Hesus a derotá tur e forsanan di maldat.
Tuma nota di e último versíkulo. Aunke nan a bai “tur kaminda” predikando e evangelio, nan no a bai nan so. “Señor tabata traha huntu nan i tabata konfirmá e palabra pa medio di e señalnan ku tabata kompañá esaki” (Marko 16:20, NKJV). E tabata huntu ku nan e tempu ei, i ta primintí di ta huntu ku nos awor miéntras nos ta sigui ku e obra ku nan a kuminsá.
“ ‘Mi ta ku boso semper, te na fin di tempu ” (Mat. 28:20, NKJV). Ki konsuelo nos por, i lo mester, saka for di e promesa akí segun ku nos tambe ta trata na proklamá e evangelio “tur kaminda”?
Djabièrnè
27 di sèptèmber
Lesa Ellen G. White, “ ‘The Lord Is Risen,’ ” p. 779–787; “Go Teach All Nations,” p. 818–828, den The Desire of Ages.
“Pa e kreyente, Kristu ta e resurekshon i e bida. Den nos Salbador, e bida ku tabata pèrdí pa motibu di piká, ta restourá; pasobra E tin bida den Su mes pa duna bida na esun ku E ke. E ta investí ku e derecho pa duna inmortalidat. E bida ku El a duna den humanidat, E ta tuma atrobe, i ta duna na humanidat. 'Ami a bin’, El a bisa, ‘pa nan por tin bida, i pa nan por tin e abundantemente.’ ‘Ken ku bebe di e awa ku lo Mi dun'é, lo no haña set nunka mas; ma e awa ku lo Mi dun'é lo ta den dje un fuente di awa ku ta brota te den bida eterno’. ‘Esun ku kome mi karni, i bebe mi sanger, tin bida eterno; i lo Mi resusit’é riba e último dia’. Juan 10:10; 4:14; 6:54.
“Pa e kreyente, morto no ta mas ku un asuntu menor. Kristu ta papia di dje komo si fuera e ta di poko importansia. ‘Si un hende warda mi palabra, lo e no mira morto nunka’, ‘e lo no purba morto nunka’. Pa e kristian, morto ta solamente un soño, un momento di silensio i skuridat. Bida ta skondí ku Kristu den Dios, i ‘ora Kristu, kende ta nos bida, lo aparesé, e ora ei boso tambe lo aparesé huntu kunÉ den gloria’. Juan 8:51,52; Kol. 3:4.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 786, 787.
Asta historiadónan ateo, esnan ku no por aseptá e realidat di e resurekshon, ta atmití no solamente ku Hesus a ser matá, sino tambe ku, despues di Su morto hopi hende a afirmá di a mira e Kristu resusitá i, komo resultado, nan a kuminsá e núkleo di loke a bira e iglesia kristian. Algun, den un intento pa splika dikon nan a afirmá esaki, a bisa ku Hesus tabatin un ruman hòmber oochi òf ku e promé disipelnan tabata halusiná, pensando ku nan a mira Hesus. Otronan tabata bisa ku Hesus nunka a muri realmente, sino solamente a desmayá i posteriormente, mas despues, a rebibá. Un otro persona a afirmá ku ekstraterestrenan a bin abou i a kue e kurpa. Pa un bista riba tur e argumentonan akí, i kon nan no ta funshoná, wak Clifford Goldstein, Risen: Finding Hope in the Empty Tomb (Nampa, Idaho: Pacific Press, 2021).
Preguntanan pa Diskushon: