Lès 3

* 12 – 18 di òktober

E Historia di Fondo: E Prólogo

Sabat, 12 di òktober
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Juan 1:1–5, Gen. 1:1, Juan 1:9–13, Juan 3:16–21, Juan 9:35–41, Mat. 7:21–23, Juan 17:1–5.

Versíkulo di Memoria:

“Na prinsipio tabata e Palabra, i e Palabra tabata ku Dios, i e Palabra tabata Dios” (Juan 1:1, NKJV).

E promé siman a trata ku e final di e buki di Juan, ku a splika dikon el a skirbi su Evangelio. E lès di e siman akí ta bai bèk na kuminsamentu di e Evangelio, kaminda Juan ta eksponé e direkshon ku e, inspirá pa Spiritu Santu, tin intenshon di hiba e lesadó. Den e promé palabranan i paragrafnan di nan eskrito, eskritornan di Tèstamènt Nobo hopi biaha ta presentá e temanan ku nan tin intenshon di kubri. Esei Juan ta hasi, ku su temanan ta ser presentá komo parti di un suaip kósmiko grandi ku ta deskribí bèrdatnan primordial tokante Hesu-Kristu, bèrdatnan ku ta bai bèk te asta promé ku Kreashon.

E presentashon akí, na komienso di e buki, ta duna lesadónan, ku sa kaba ku Hesus ta e Mesias, un bentaha ku e personahenan den e buki mes no tabatin. E lesadó por mira e gran temanan ku e evangelista ta bai bèk na dje klaramente ora e ta konta e historia di Hesus. E gran temanan akí ta poné denter di e periodo históriko di Hesus su bida terenal.

E lès di e siman akí lo kuminsá ku e Prólogo (Juan 1:1–18) i ta resumí su temanan prinsipal. Lo wak e temanan akí despues tambe na otro kamindanan den e Evangelio di Juan.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 19 di òktober.

Djadumingu

13 di òktober

Na Prinsipio: E Logos Divino

Lesa Juan 1:1–5. Kiko e palabranan akí ta revelá tokante e Palabra, Hesu-Kristu?

E Evangelio di Juan ta kuminsá ku e pensamentu asombroso akí: “Na prinsipio tabata e Palabra, i e Palabra tabata ku Dios, i e Palabra tabata Dios” (Juan 1:1). Esun frase bunita akí ta kontené un profundidat di pensamentu ku apénas nos por komprondé.

Na promé lugá, e evangelista ta referí na e historia di Kreashon den Génesis 1:1: “Na prinsipio.” E Palabra tabat’ei kaba promé ku kuminsamentu di e universo. Pues, Juan ta afirmá e eksistensia eterno di Hesus.

Despues, “I e Palabra tabata ku Dios.” Den Juan 1:18 Juan ta indiká ku E ta “den skochi di e Tata”. No ta importá kuantu nos trata na visualisá kiko esaki ta nifiká eksaktamente, un kos ta sigur: Hesus i e Tata ta íntimamente uní.

I despues e ta bisa: “I e Palabra tabata Dios”. Pero kon e Palabra por ta ku Dios i na mes momento ta Dios? E kontesta ta ser hañá na griego. Griego tin un artíkulo definí, “e”, pero no un artíkulo indefiní, “un”. Loke ta importante pa nos, e ora ei, ta ku e artíkulo definí griego, “e”, ta indiká partikularidat, un opheto òf persona partikular.

Den e frase “e Palabra tabata ku Dios”, e palabra “Dios” tin e artíkulo definí, pues, ku ta mustra na un individuo partikular, e Tata. I e Palabra tabata ku e Tata. Den e frase “i e Palabra tabata Dios”, e término “Dios” no tin e artíkulo, ku, den e konteksto akí, ta indiká e karakterístikanan di divinidat. Hesus ta Dios, no e Tata, pero te ainda E ta e Yu divino di Dios, e segundo Persona di e Deidat.

E apòstel ta verifiká e komprondementu akí, pasobra Juan 1:3,4 ta bisa ku Hesus ta e Kreador di tur kos kreá. Tur kos ku un tempu no tabata eksistí pero despues a bini na eksistensia, a hasi esaki solamente atraves di Hesus, e Dios Kreador.

“For di e dianan di eternidat Señor Hesu-Kristu tabata un ku e Tata; E tabata ‘e imágen di Dios’, e imágen di Su grandesa i mahestat, ‘e resplandor di Su gloria.’ ”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 19.

Dikon e deidat total di Kristu ta un parti asina importante di nos teologia? Kiko nos lo a pèrdè si Hesus, di kualke forma, tabata djis un ser kreá? Trese bo kontesta na klas riba Sabat, i sea prepará pa diskutí dikon e deidat eterno di Kristu ta asina importante pa nos fe.


Djaluna

14 di òktober

E Palabra Hasí Karni

Lesa Juan 1:1–3,14. Kiko e versíkulonan akí ta bisando nos ku Hesus, Dios Mes, a hasi, i dikon e bèrdat akí ta e bèrdat di mas importante ku hamas nos por a konosé?

Juan no ta kuminsá su Evangelio ku e nòmber “Hesus” òf Su ròl komo Mesias/Kristu, sino ku e palabra logos. Rònt di e tempu ku Juan a skirbi, vários filosofia tabata usa e palabra logos pa referí na e struktura rashonal di universo, òf pa referí na e idea di lógika i rason mes.

Tambe, e siñansa di e filósofo influyente antiguo, Plato, a dividí realidat den dos esfera. Unu ta e esfera selestial i inmutabel, kaminda ta eksistí perfekshon apsoluto. E otro ta e esfera aki: pasahero, kambiante, un representashon masha imperfekto di e esfera perfekto aya riba, donde sea ku supuestamente e lo tabata eksistí. (Nunka Plato a kontestá e pregunta ei.) Algun filosofia a identifiká e logos komo un intermediario apstrakto entre e formanan eterno i e formanan terenal i pasahero akinan.

Juan ta usa e término den un forma kompletamente diferente. E ta sigui afirmá ku e bèrdat, e logos, no ta un ke otro konsepto etéreo i apstrakto ku ta zueif entre shelu i tera. E logos ta un persona: Hesu-Kristu, kende a bira karni i a biba meimei di nos (Juan 1:14).

Pa Juan, e logos ta e Palabra di Dios. Mas importante ainda, Dios a komuniká; es desir, El a revelá Su mes na humanidat di e manera di mas radikal: Dios a bira un ku nos.

Den e Evangelio di Juan, e logos ta representá e Dios eterno, ku ta drenta den tempu i espasio, ku ta papia, ta aktua, i ta interaktuá ku hende riba un nivel personal. E Dios eterno a bira un ser humano, un ku nos.

Den Juan 1:14 e apòstel ta indiká ku e logos “a bira karni i a biba meimei di nos” (NKJV). E palabra griego supyasente, tradusí a biba, ta nifiká lanta un tènt. Juan ta refiriendo na Eksodo 25:8, kaminda Dios a bisa e israelitanan pa traha un santuario, un struktura di tènt, pa asina E por a biba meimei di nan. Di mes manera, den e Enkarnashon, Hesus, e Yu divino di Dios, a drenta den karni humano, i a skonde Su gloria pa asina hende por a bini den kontakto kunE.

Meditá riba e implikahsonnan di loke Juan a skirbi aki. Dios Mes, e Kreador, a bira un ser humano, un ku nos, i a biba aki meimei di nos. (Nos no a ni yega ainda na e echo ku El a muri pa nos!). Kiko esaki ta bisa nos tokante e realidat di Dios su amor pa humanidat? Dikon nos mester saka asina tantu konsuelo for di e bèrdat asombroso akí?


Djamars

15 di òktober

Tende òf No Tende e Palabra

Lesa Juan 1:9–13. Ki realidat duru Juan ta deskribiendo aki tokante kon hende ta reakshoná riba Hesus?

E Prólogo, Juan 1:1–18, ta deskribí no solamente ken Hesu-Kristu, e Palabra (logos), ta, sino tambe kon hendenan den mundu tabata relashoná kunE. Den Juan 1:9, E ta ser yamá e Lus berdadero, ku ta iluminá kada persona ku bini riba mundu. E lus ei ta iluminá mundu, i ta hasié komprendibel. Manera C. S. Lewis ta pon’e: “Mi ta kere den kristianismo meskos ku mi ta kere ku solo a sali, no solamente pasobra mi ta mir’e, sino pasobra pa medio di dje mi ta mira tur otro kos.”—“Is Theology Poetry?” (n. p.: Samizdat University Press, 2014), p. 15, originalmente presentá na 1944.

Wak tambe e implikashonnan di loke Juan 1:9 ta bisando. Lus ta yega serka tur hende, pero no ta tur hende ta duna e lus bonbiní. Manera nos lo mira den e estudio di mañan, un tema importante den e Evangelio di Juan ta kon hende ta risibí òf ta rechasá Hesus. E tema ei ta kuminsá aki. E letania tristu ta ku e Mesias a bini serka su Mes pueblo, e pueblo di Israel, i hopi no a risibiE komo e Mesias.

Den Romanonan 9–11, Pablo ta trata ku e mesun tema trágiko, di ku hopi hudiu a rechasá Hesus. Pero Pablo no ta kaba riba un nota negativo, i ta bisa, de echo, ku hopi hudiu, huntu ku paganonan, lo aseptá Hesus komo nan Mesias. En realidat, e ta spièrta e paganonan pa no broma kontra e hudiunan. “Pasobra si bo a ser kòrtá for di e palu di oleifi ku ta shimaron di naturalesa, i a ser di ènter kontrali na naturalesa den un palu di oleifi kultivá, kuantu mas esakinan, ku ta takinan natural, lo ser di ènter den nan mes palu di oleifi?” (Rom. 11:24, NKJV).

Di manera similar, Juan ta bisa ku tur esnan ku risibí Hesus komo nan Salbador, lo bira yunan di Dios. Esaki ta sosodé ora nos kere den Su nòmber. (Lesa Juan 1:12,13)

At’akí e konekshon entre e prólogo i e konklushon di e Evangelio. Den Juan 20:31 e apòstel ta presentá dikon el a skirbi: pa bo por kere ku Hesus ta e Kristu, e Yu di Dios, i ku atraves di kere bo por tin bida pa medio di Su nòmber. Asina, e introdukshon i konklushon ta forma un tipo di unidat. Nan ta konseptonan relashoná ku otro ku ta enserá tur loke ta tuma lugá entre nan. E vínkulo akí ta mustra na e meta general di e Evangelio di Juan: pa hende lo ser salbá ora nan kere den Hesu-Kristu komo nan Salbador.

Kon bo bida a kambia ora bo a bira un yu di Dios?


Djárason

16 di òktober

Temanan Ku ta Reaparesé: Kreensia/Inkredulidat

Lesa Juan 3:16–21, Juan 9:35–41, i Juan 12:36–46. Kon e tekstonan akí ta ripití e tema di kreensia/inkredulidat ku ta ser hañá den e prólogo?

Den e Evangelio di Juan, ta parse ku humanidat ta partí den dos grupo general: esnan ku ta kere den Hesus i ta asept’E komo e Mesias i esnan ku, ora nan tabatin e oportunidat pa kere, a skohe pa no hasi esaki.

Diesun di e disipelnan ta den e promé grupo, meskos ku otronan manera Nikodemo (ku ta bini pokopoko na fe), e muhé na e pos, i e hòmber ku a nase siegu. Den e di dos grupo tin fariseonan i sumo saserdotenan, hendenan na e milager di alimentashon di e 5.000, i asta un di e disipelnan, Hudas.

Ta interesante ku e sustantivo pistis (griego pa fe/kreensia) nunka ta paresé den e Evangelio di Juan. Sinembargo, e verbo pisteuō (kere) ta paresé 98 biaha, kompará ku 241 biaha total den henter Tèstamènt Nobo! E verbo akí ta, en realidat, un tema masha grandi den Juan. E uso akí di e verbo na lugá di e sustantivo por mustra na un sentido masha aktivo di bira un kristian. Ser un kreyente den Hesus ta algu ku nos ta hasi, i esaki ta ser ekspresá den e forma kon nos ta biba i no djis den un sèt di kreensia. Manera nos sa, diabel tambe ta kere den Hesus (lesa Santiago 2:19).

Den Juan, e diferensia prinsipal entre e dos gruponan ta e manera ku nan ta relashoná ku Hesus. Kreyentenan, òf esnan ku yega na kere, tin un aktitut habrí pa kunE, asta ora E konfrontá òf reprendé nan. Nan ta bini serka Hesus i no ta kore bai. E ta e Lus ku ta bria riba nan. I pa medio di fe, ora nan kere, nan ta bira yunan di Dios.

Inkrédulonan, na otro banda, típikamente ta bini serka Hesus pa bringa kunE. Nan ta ser karakterisá pa esnan ku ta stima skuridat mas bien ku lus. Nan ta haña Su palabranan difísil pa aseptá òf nan ta mir’E kibra tradishonnan bieu i no ta kumpli ku nan espektativanan. Nan ta husg’E mas bien ku laga Su lus midi i husga nan. E aktitut akí, naturalmente, tabata ser mirá bes tras bes den e lidernan religioso ku teórikamente, komo e guianan spiritual di e nashon, mester tabata esnan promé pa a aseptá Hesus.

Di ki manera bo ta biba bo fe den Hesus, kontrali na simplemente konsentí intelektulamente na djE komo e Mesias? Dikon ta importante pa sa e diferensia? (Lesa Mat. 7:21–23.)


Djaweps

17 di òktober

Temanan Ku ta Reaparesé: Gloria

Lesa Juan 17:1–5. Kiko Hesus tabata ke men ora El a bisa: “Tata, e ora a yega; glorifiká bo Yu pa e Yu por glorifiká Bo” (ESV)?

E estudio di ayera a wak e liña di historia terenal humano di e Evangelio di Juan ku su konfrontashon i interakshon entre hende, ku semper tabata bira rondó di ken Hesus ta i loke E ta hasiendo. E estudio di awe ta enfoká riba e liña di historia kósmiko divino, ku tambe ta ser hañá den Juan.

E Prólogo ta kuminsá ku e liña di historia kósmiko ei. Hesus ta ser presentá komo e Yu divino di Dios, e Kreador di universo. Atrobe, tur kos ku un tempu no tabata eksistí pero a bini na eksistensia, a hasi esei solamente atraves di Hesus. “Tur kos a ser trahá pa medio di djE, i sin djE nada a ser trahá di loke a ser trahá” (Juan 1:3, NKJV). Pero e ta sigui ku nota e gloria di ku El a bira un ser humano den Enkarnashon (Juan 1:14). Juan ta usa e palabra gloria (doxsa: brio, splendor, fama, honor) i glorifiká (doxsazō: alabá, honra, eksaltá, glorifiká) pa papia tantu di risibí honor di hende komo di risibí honor òf gloria di Dios.

Den Juan, e idea di glorifiká Hesus ta konektá na e konsepto di Su ora; es desir, e momento di Su morto (kompará ku Juan 2:4, Juan 7:30, Juan 8:20, Juan 12:23–27, Juan 13:1, Juan 16:32, i Juan 17:1). E krus ta Su ora di gloria.

E idea akí ta bastante paradógiko pasobra krusifikashon tabata e forma di ehekushon di mas bergonsoso i humiliante den e mundo romano antiguo. E kontraste inkreibel akí, Dios riba un krus, ta ilustrá e interakshon di e historia humano ku esun divino.

Riba nivel humano, Hesus a muri den agonia, un kriminal despresiá den debilidat gritando “ ‘Mi Dios, mi Dios, pakiko Bo a bandoná Mi?’ ” E banda skur i humano akí di e krus ta ser presentá partikularmente den Mateo i Marko (Mat. 27:46, Marko 15:34).

Pero e banda glorioso di e krus ta ser presentá spesialmente den Lukas i Juan (Lukas 23:32–47, Juan 19:25–30). E ta un lugá di salbashon, di mizerikòrdia, i kaminda e Yu di Dios ta duna Su mes na Su Tata.

Ki iróniko: E gloria di mas grandi di Dios ta ser revelá den Su bèrgwensa di mas grandi: kargando e pikánan di mundu den Su mes.

Pensa riba loke ta nifiká ku algu asina drástiko tabata nesesario, Dios Mes riba krus, pa salba nos for di piká. Kiko esaki lo mester bisa nos tokante kon malu piká ta realmente?


Djabièrnè

18 di òktober

Mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, “ ‘God with Us’ ”, p. 19–26, den The Desire of Ages.

“Señor Hesu-Kristu, e Yu divino di Dios, tabata eksistí for di eternidat, un persona distinto, i sinembargo, un ku e Tata. E tabata e gloria supremo di shelu. E tabata e komandante di e inteligensianan selestial, i e homenahe di adorashon di e angelnan tabata ser risibí dor di djE komo Su derecho. Esaki no tabata un robo di Dios! [Prov. 8:22–27 sitá].

“Tin lus i gloria den e bèrdat ku Kristu tabata Un ku e Tata promé ku e fundeshi di mundu a ser poné. Esaki ta e lus ku ta bria den un lugá sukú, i ta hasié resplandesiente ku gloria divino original. E bèrdat akí, infinitamente misterioso den su mes, ta splika otro bèrdatnan misterioso i di otro manera ineksplikabel, miéntras e ta preservá den lus inalkansabel i inkomprendibel.”—Ellen G. White Comments, The Seventh-day Adventist Bible Commentary, tomo 5, p. 1126.

“Hesus a bisa: ‘Ami, ora Mi ser halsá for di tera, lo Mi hala tur hende serka Mi.’ Juan 12:32. Kristu mester ser revelá na e pekador komo e Salbador ku ta muri pa e pikánan di mundu; i miéntras nos ta kontemplá e Lamchi di Dios riba e krus di Kalvario, e misterio di redenshon ta kuminsá desplegá su mes den nos mente i e bondat di Dios ta hiba nos na arepentimentu. Ora El a muri pa pekadornan, Kristu a manifestá un amor ku ta inkomprendibel; i ora e pekador kontemplá su amor, e ta suavisá e kurason, ta impreshoná e mente, i ta inspirá arepentimentu den e alma.... Ki ora ku nan [hende] hasi un esfuerso pa reformá, for di un deseo sinsero pa hasi loke ta korekto, ta e poder di Kristu ta hala nan. Un influensia di kua nan ta inkonsiente ta obra riba e alma, i e konsenshi ta ser animá, i e bida eksterior ta ser modifiká. I ora Kristu atraé nan pa wak Su krus, pa kontemplá Esun ku nan pikánan a traspasá, e mandamentu ta bolbe na e konsenshi.”—Ellen G. White, Steps to Christ, p. 26, 27.

Preguntanan pa Diskushon:
Dikon Juan lo a kuminsá papia tokante Hesus den Su ròl komo Kreador? Kiko esaki ta bisa nos tokante e importansia di Kreashon den henter teologia? Dikon, antó, ta importante pa nos tin un komprondementu korekto di Kreashon, manera ta ser revelá den Skritura?
Reflekshoná mas riba e pregunta hasí na final di e estudio di djadumingu. Kiko ta pasa ku e krus si, na lugá ku e Dios eterno a muri riba dje, un ser kreá a hasi esei? Kiko nos ta pèrdè si Hesus tabata kualke otro kos ménos e Dios eterno?