Lès 4

* 19 – 25 di yüli

E Plaganan

Sabat

19 di yüli

Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Eks. 7:8–10:29; Num. 33:4; Rom. 1:24–32; Salmo 104:27,28; Isa. 28:2,12–17; Isa. 44:9,10,12–17.

Versíkulo di Memoria:

“Asina Fárao su kurason tabata duru; ni tampoko el a laga e yunan di Israel bai, manera SEÑOR a papia pa medio di Moises” (Eksodo 9:35, NKJV).

Un kunukero tabata purba pone su buriku move; e bestia no tabata move. Asina, e kunukero a kue un rama diki i a dal e. El a bolbe papia ku e buriku, ku despues a kuminsá move.

Ora un hende a puntra e kunukero dikon esei a funshoná, el a kontestá: “Bon, promé bo mester haña su atenshon.”

Poniendo un banda kualke asuntu ku un hende lo por lanta tokante krueldat kontra bestia, tin un punto destaká aki, spesialmente den konteksto di e Eksodo di e hebreonan for di Egipto. Moises a haña su òrdunan di marcha i ta bai serka Fárao ku e palabranan famoso di Dios, shalach et ami, ku ta, “Laga Mi pueblo bai!”

Fárao, sinembargo, no ke laga e pueblo di Dios bai. Skritura nunka ta splika eksplísitamente dikon Fárao tabata asina reservá, apesar di e menasa militar ku e egipsionan tabatin miedu ku e hebreonan por a forma(lesa Eks. 1:10). Probablemente, manera hopi biaha ta e kaso ku sklabitut, e tabata puru ekonómiko. Nan tabata labor barata, i pues e no ker a pèrdè kualke bentaha ekonómiko ku e katibunan akí tabata dun’é. Pues, e tabata bai tin mester di algun persuashon, no solamente pa haña su atenshon, sino tambe pa kambia su opinion.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 26 di yüli.

Djadumingu

20 di yüli

Dios vs. diosnan

Lesa Eksodo 7:8–15. Ki lèsnan tin den e promé konfrontashon akí entre e Dios di e hebreonan i e diosnan di Egipto?

E batayanan benidero tabata bai ta entre e Dios bibu i e “diosnan” egipsio. Loke a hasi kosnan pió tabata ku Fárao tabata konsiderá su mes komo un di e diosnan ei. Señor no a bringa kontra e egipsionan, ni sikiera Egipto en sí, sino kontra nan deidatnan (e egipsionan tabata venerá mas ku 1.500 dios i diosa). E teksto bíbliko ta eksplísito: “Riba tur e diosnan di Egipto lo mi ehekutá huisionan: Ami ta Señor” (Eks. 12:12, ESV). Despues, e ta ser enfatisá un biaha mas, e biaha akí ora ku e biahe di Israel for di Egipto a ser kontá: “Señor a trese huisio riba nan diosnan” (Num. 33:4, NIV).

Un ehèmpel di e huisio akí riba nan diosnan a ser bon demostrá pa medio di e milager di e bara ku a bira un kolebra (Eks. 7:9–12). Na Egipto, e diosa di Uraeus Wadjet a ser personifiká pa un kobra i tabata representá poder soberano riba Egipto abou. E símbolo di un kobra tabata aparesé den e korona di Fárao, un señal di su poder, deidat, realesa i outoridat divino, pasobra e diosa akí tabata skupi venenu riba e enemigunan di Fárao. E egipsionan tambe tabata kere ku e kolebra sagrado lo a guia e Fárao pa su bida despues di morto.

Ora ku e bara di Aaron a bira un kolebra i a kome tur e otro kolebranan dilanti di e rei, e supremasia di e Dios bibu riba magia i bruheria egipsio a keda manifestá. No solamente e emblema di e poder di Fárao a ser konkistá, sino Aaron i Moises a ten’é den nan man (Eks. 7:12,15). E konfrontashon inisial a demostrá e poder i dominio di Dios riba Egipto. Moises, komo representante di Dios, tabatin mas outoridat i poder ku e “dios” Fárao mes.

Ta signifikante tambe ku e egipsionan antiguo tabata konsiderá un dios di kolebra, Nehebkau (“esun ku ta sòru pa e spiritunan”), komo sagrado, adorá i venerá. Segun nan mitologia, e dios kolebra akí tabatin gran poder pasobra el a guli shete kobra. Pues, Dios a komuniká na e egipsionan ku E, no e dios kolebra, tin poder i outoridat soberano. Despues di un konfrontashon asina poderoso, nan por a komprondé e mensahe akí mesora i klaramente.

Kon nos por permití Señor tin soberania riba kualke un di e “diosnan” ku ta buska supremasia den nos bida?


Djaluna

21 di yüli

Ken a Hasi Kurason di Fárao duru?

Lesa Eksodo 7:3,13,14,22. Kon nos ta komprondé e tekstonan akí?

Nuebe biaha den Eksodo e enduresementu di kurason di Fárao ta ser atribuí na Dios (Eks. 4:21; Eks 7:3; Eks 9:12; Eks 10:1,20,27; Eks 11:10; Eks 14:4,8; lesa tambe Rom. 9:17,19). Un otro nuebe biaha ta ser bisá ku Fárao a hasi su mes kurason duru (Eks. 7:13,14,22; Eks. 8:15,19,32; Eks. 9:7,34,35).

Ken a hasi e rei su kurason duru, Dios, òf Fárao mes?

Ta signifikante ku den e storia di Eksodo di e dies plaganan, den kada un di e promé sinku plaganan, Fárao so tabata e agente di su kurason ku a bira duru. Pues, el a inisiá e enduresementu di su mes kurason. For di e di seis plaga padilanti, sinembargo, e teksto bíbliko ta deklará ku tabata Dios kende a hasi Fárao su kurason duru (Eks. 9:12). Loke tur esaki ta nifiká ta ku Dios a fortalesé òf profundisá Fárao su propio eskoho, su akshon boluntario, manera Dios a bisa Moises ku E lo a hasi (Eks. 4:21) .

Ku otro palabra, Dios a manda plaga pa yuda Fárao arepentí i pa libr’é for di e skuridat i eror di su mente. Dios no a krea maldat fresku den kurason di Fárao; en kambio, El a simplemente entregá Fárao na su mes impulsonan maligno. El a lag’é sin e grasia di restrikshon di Dios i pues a entreg’é na su propio maldat (lesa Rom. 1:24–32).

Fárao tabatin su boluntat liber, e por a skohe pa, òf kontra di Dios, i el a disidí kontra.

E lèsnan ta opvio. Nos a ser duná e abilidat pa skohe entre korekto i robes, bon i malu, obediensia òf desobedensia. For di Lucifer den shelu, te na Adam i Eva den Eden, te na Fárao na Egipto, i te na nos awe, unda ku nos ta biba, nos ta skohe sea bida òf morto (Deut. 30:19).

Un analogia: imaginá solo ku ta bati riba manteka i klei. Manteka ta dirti pero klei ta bira duru. E kalor di solo ta e mesun den tur dos kaso, pero tin dos diferente reakshon na e kalor, i dos diferente resultado. E efekto ta dependé di e material. Den kaso di Fárao, hende por bisa ku e tabata dependé di e aktitutnan di su kurason pa ku Dios i Su pueblo.

Ki eskoho(nan) di boluntat liber bo ta bai hasi den e próksimo dianan? Si bo sa kiko ta e eskoho korekto, kon bo por prepará bo mes pa hasié?


Djamars

22 di yüli

E Promé Tres Plaganan

E dies plaganan na Egipto no tabata dirigí riba e pueblo egipsio sino riba nan diosnan. Kada plaga a dal por lo ménos un di nan.

Lesa Eksodo 7:14–8:19. Kiko a pasa den e plaganan akí?

Dios a instruí Moises ku e diálogo ku Fárao lo tabata difísil i kasi imposibel (Eks. 7:14). Sinembargo, Dios ker a revelá Su mes na Fárao i na e egipsionan. Pues, El a disidí di komuniká ku nan na un manera ku nan por a komprondé. Tambe, e hebreonan lo a benefisiá di e konfrontashon akí pasobra nan lo a siña mas tokante nan Dios.

E promé plaga tabata dirigí kontra Hapi, e dios di Nilo (Eks. 7:17–25). Bida na Egipto tabata totalmente dependiente di awa for di Nilo. Kaminda tabatin awa, tabatin bida. Awa tabata e fuente di bida, asina ku nan a inventá nan dios Hapi i a ador’é komo e proveedó di bida.

Naturalmente, solamente e Dios bibu ta e Fuente di bida, e Kreador di tur kos, inkluso awa i kuminda (Gen. 1:1,2,20–22; Salmo 104:27,28; Salmo 136:25; Juan 11:25; Juan 14:6). Kambiando awa den sanger ta simbolisá transformá bida den morto. Hapi no tabata kapas pa proveé i protehá bida. Esakinan ta posibel solamente pa medio di e poder di Señor. Despues Dios ta duna Fárao un chèns mas. E biaha akí e diosa di sapu, Heqet, ta ser konfrontá direktamente (Eks. 8:1–15). En bes di bida, Nilo ta produsí sapu, ku e egipsionan ta teme, odia, i aboresé. Nan ke deshasí di nan. E momentu presis ku e plaga akí a ser kitá a demostrá ku e poder di Dios tambe tabata tras di e plaga akí.

E di tres plaga tin e deskripshon di mas kòrtiku (Eks. 8:16–19). E tipo di insekto akí (hebr. kinnim) no ta kla (sangura, muska, karpata, pieu?). E tabata dirigí kontra e dios Geb, e dios egipsio di tera. For di e stòf di tera (ekonan di e historia bíbliko di Kreashon) Dios a saka muska, ku a plama den henter e tera. Inkapas pa dupliká e milager akí (solamente Dios por krea bida), e magonan a deklará: “Esaki ta e dede di Dios” (Eks. 8:19). Fárao, sinembargo, ainda a nenga di sede.

Pensa kon duru Fárao su kurason tabata. Rechaso ripití di e impulso di Dios solamente a hasié pió. Ki lèsnan tin aki pa kada un di nos tokante e rechaso konstante di e impulso di Señor?


Djárason

23 di yüli

Muska, Bestianan, i Herida

Lesa Eksodo 8:20–9:12. Kiko e relato akí ta siña tokante maske kon grandi e manifestashonnan di e poder i gloria di Dios por ta, humanidat ainda tin libertat pa rechas’E?

E dios egipsio Uatchit tabata e dios di muska i di pantano. E dios Khepri (di solo saliente, kreashon i renasementu) tabata ser representá ku kabes di un bákatòr. E “diosnan” akí a ser derotá dor di Señor. Den e relato akí (Eks. 8:20–24), miéntras e egipsionan tabata sufri, e hebreonan tabata protehá. De echo, ningun plaga mas a afektá nan.

Atrobe, tur esaki tabata un intento di Dios pa laga Fárao sa ku “Ami ta e Señor meimei di e tera” (Eks. 8:22, NKJV).

Asina, Fárao a kuminsá negoshá. Sin duda e preshon tabata oumentando. E tabata dispuesto pa Israel adorá nan Dios i sakrifiká na djE, pero solamente den e tera di Egipto (Eks. 8:25). Su kondishonnan no por a ser kumplí pasobra algun di e bestianan tabata ser konsiderá sagrado na Egipto, i sakrifiká nan lo a kousa violensia kontra e hebreonan. Tambe, esaki no tabata e plan di Dios pa Israel.

Mientrastantu, e siguiente plaga (Eks. 9:1–7) ta kai riba e bestianan. Hathor, e diosa egipsio di amor i protekshon, tabata ser representá ku kabes di un baka. Un dios toro, Apis, tambe tabata masha popular i altamente konsiderá den Egipto antiguo. Pues, den e di sinku plaga akí, deidatnan prinsipal adishonal a ser derotá ora e bestianan di e egipsionan a muri.

Den e di seis plaga (Eks. 9:8–12), e derota total di Isis, e diosa di medisina, magia i sabiduria, ta ser hasí manifesto. Tambe nos ta mira e derota di deidatnan manera Sekhmet (diosa di guera i epidemianan) i Imhotep (dios di medisina i sanashon). Nan no tabata kapas di protehá nan mes adoradónan. Irónikamente, awor asta e magonan i bruhonan ta asina afligí ku nan no por paresé den korte, loke ta mustra ku nan ta indefenso kontra e Kreador di shelu i tera.

Pa promé bes den e storia tokante e dies plaganan, un teksto ta bisa ku “Señor a hasi Farao su kurason duru” (Eks. 9:12, NIV). Maske kon konfuso e frase akí lo por ta, ora e ser komprondé den e konteksto kompletu, e ta revelá atrobe ku Señor lo laga nos kosechá e konsekuensianan di nos mes rechaso kontinuo di djE.

E problema di Fárao no tabata intelektual; e tabatin sufisiente evidensia rashonal pa hasi e eskoho korekto. En bes di esei, e tabata un problema di su kurason. Kiko esaki mester bisa nos tokante dikon nos tin ku kuida nos kurason?


Djaweps

24 di yüli

Hagel, Dalakochi, i Skuridat

Lesa Eksodo 9:13–10:29. Kon eksitoso e plaganan akí ta den pone Fárao kambia di idea?

Nut tabata e diosa egipsio di laira i shelunan i hopi biaha tabata ser deskribí komo kontrolando loke tabata pasa bou di shelu i riba tera. Osiris tabata e dios di kultivo i fertilidat. Den Beibel, hagel hopi bes ta ser asosiá ku e huisio di Dios (Isa. 28:2,17; Eze. 13:11–13). Durante e plaga akí, esnan ku skonde nan propiedat den un refugio sigur lo ser protehá (Eks. 9:20,21). Tur hende ta ser poné na prueba awor: nan lo, òf nan lo no, kere e Palabra di Dios i aktua di akuerdo ku esei?

Dios ta anunsiá ku Su propósito pa laga Fárao biba ta pa henter mundu konos’E (Eks. 9:16). E rei di Egipto awor ta konfesá ku el a peka, pero despues e ta kambia di idea.

E dios egipsio di tormenta, guera i desòrdu tabata ser yamá Seth. Huntu ku Isis, nan tabata ser konsiderá deidatnan di agrikultura. Shu tabata un dios di e atmósfera. Serapis tabata personifiká mahestat divino, fertilidat, sanashon i bida despues di morto. Ni un di e diosnan egipsio por a stòp e huisionan di Dios (Eks. 10:4–20) pasobra ídolonan ta nada (Isa. 44:9,10,12–17).

E sirbidónan di Fárao a urgié pa laga Israel bai, pero el a nenga atrobe. El a ofresé un kompromiso, ku korektamente Moises a rechasá pasobra hende muhé i mucha ta un parti vital i inseparabel di adorashon i e komunidat di fe.

Finalmente, Ra tabata e dios egipsio prinsipal, e dios di solo. Thoth tabata un dios di luna. Ningun di dos tabata kapas di duna lus. Fárao a bolbe purba negoshá, pero enbano. Un periodo di tres dia di skuridat a asotá Egipto, pero tabatin lus kaminda e israelitanan tabata biba. E separashon no por tabata mas espektakular.

Sinembargo, sin importá e maltrato ku su nashon a haña, Fárao tabata determiná pa bringa bèk i no entregá. Aunke nos no konosé su motibunan mas profundo, na sierto momentu e por a bira puramente un kos di orguyo. No ta importá kon poderoso e evidensia tabata, no ta importá kon opvio loke tabata pasando tabata (asta su mes sirbidónan a deklará: “Kuantu tempu mas e hòmber akí lo ta un trampa pa nos? Laga e hòmbernan bai, pa nan por sirbi SEÑOR, nan Dios. Bo no sa ainda ku Egipto a ser destruí?” [Eks. 10:7, NKJV]), i no ta importá ku e eskoho korekto tabata einan su dilanti, despues di un tiki duda, Farao ainda a nenga di someté na e boluntat di Dios i laga e pueblo bai.

Ki un ehèmpel dramátiko di e palabranan “Orguyo ta bai promé ku destrukshon, i un spiritu arogante promé ku un kaida” (Prov. 16:18, NKJV).


Djabièrnè

25 di yüli

Lesa Ellen G. White, “The Plagues of Egypt,” p. 265–272, den Patriarchs and Prophets.

“Su [Dios su] pueblo a ser pèrmití pa eksperensiá e krueldat aplastante di e egipsionan, pa nan no por a ser engañá tokante e influensia denigrante di idolatria. Den Su trato ku Fárao, Señor a manifestá Su odio pa idolatria i Su determinashon pa kastigá krueldat i opreshon. No tabatin ehersisio di poder sobrenatural pa hasi kurason di e rei duru. Dios a duna Fárao e evidensia di mas impreshonante di poder divino, pero e monarka opstinadamente a nenga di hasi kaso di e lus. Kada demostrashon di poder infinito rechasá dor di dje, a hasié mas determiná den su rebelion. E simianan di rebelion ku el a sembra ora el a rechasá e promé milager, a produsí nan kosecha.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 268.

“Solo i luna tabata ophetonan di adorashon pa e egipsionan; den e skuridat misterioso akí tantu e pueblo komo nan diosnan a ser asotá dor di e poder ku a asumí e kaso di e katibunan. Pa temibel ku e tabata, e huisio akí ta un evidensia di e kompashon di Dios i di Su falta di boluntat pa destruí. E lo a duna e pueblo tempu pa reflekshon i arepentimentu promé ku trese riba nan e último i di mas teribel di e plaganan.”— Patriarchs and Prophets, p. 272.

Preguntanan pa Diskushon:
Meditá mas riba e pregunta di dikon Fárao a pèrmití su mes di ta asina duru ku, dilanti di loke mester tabata e eskoho opvio i korekto, Laga e pueblo bai!, el a nenga tòg. Kon un hende por a yega na gaña su mes asina? Ki tipo di spièrtamentu nos mester saka for di esaki pa nos mes tokante kon nos por bira realmente asina duru den piká, ku nos ta tuma desishonnan totalmente desastroso ora e desishon korekto i e kaminda korekto tabata nèt nos dilanti tur e tempu? Kua otro personahenan bíbliko a kometé e mesun tipo di eror ei? Pensa, por ehèmpel, riba Judas.
Na un dado momentu, meimei di e destrukshon ku Fárao a trese riba su mes tera i pueblo, el a deklará: “Mi a peka e biaha akí; SEÑOR ta esun hustu, i ami i mi pueblo ta esnan malbado” (Eks. 9:27, NASB). Aunke esei tabata un konfeshon di piká maravioso e tempu ei, kon nos sa ku e no tabata unu genuino?